Η Βολιβία βρίσκεται αντιμέτωπη με τη σοβαρότερη πολιτική και κοινωνική αναταραχή των τελευταίων ετών, καθώς οι μαζικές διαδηλώσεις κατά της κυβέρνησης έχουν παραλύσει μεγάλο μέρος της χώρας, μετατρέποντας το κέντρο της πρωτεύουσας La Paz σε πεδίο σφοδρών συγκρούσεων ανάμεσα σε διαδηλωτές και δυνάμεις ασφαλείας.
Τα μπλόκα στους δρόμους, οι ελλείψεις καυσίμων και η οργή για την οικονομική κατάσταση έχουν οδηγήσει τη χώρα σε κλίμα γενικευμένης αποσταθεροποίησης, μόλις έξι μήνες μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον κεντροδεξιό πρόεδρο Rodrigo Paz Pereira, ο οποίος έβαλε τέλος σε σχεδόν δύο δεκαετίες κυριαρχίας του αριστερού κινήματος Movimiento al Socialismo.
Τέσσερις νεκροί και δεκάδες τραυματίες
Η κατάσταση στους δρόμους έχει πλέον ξεφύγει από τον έλεγχο. Σύμφωνα με τις αρχές, τουλάχιστον τέσσερις άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από την έναρξη των κινητοποιήσεων. Ένας διαδηλωτής σκοτώθηκε σε συγκρούσεις με την αστυνομία, ενώ άλλοι τρεις φέρονται να πέθαναν επειδή τα οδοφράγματα εμπόδισαν τη μεταφορά τους για ιατρική περίθαλψη.
Παράλληλα, δεκάδες πολίτες έχουν τραυματιστεί, ενώ περισσότερα από 40 μπλόκα είχαν στηθεί σε εθνικές οδούς σε ολόκληρη τη χώρα, προκαλώντας σοβαρές ελλείψεις σε καύσιμα και βασικά αγαθά.
Στη La Paz, μονάδες αντιμετώπισης ταραχών συγκρούστηκαν επί ώρες με διαδηλωτές που ζητούσαν την παραίτηση του προέδρου.
Η Ουάσινγκτον μιλά για «απόπειρα πραξικοπήματος»
Η κρίση έχει πλέον αποκτήσει και διεθνείς διαστάσεις. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ στήριξε ανοιχτά τον πρόεδρο Paz Pereira, χαρακτηρίζοντας τις ταραχές “συνεχιζόμενο πραξικόπημα”.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Christopher Landau δήλωσε από την Ουάσινγκτον ότι πρόκειται για μια οργανωμένη προσπάθεια ανατροπής της κυβέρνησης με στήριξη “συμμαχίας πολιτικών και οργανωμένου εγκλήματος”.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio, ο οποίος υπογράμμισε ότι οι ΗΠΑ στηρίζουν “τη νόμιμη συνταγματική κυβέρνηση της Βολιβίας” και δεν θα επιτρέψουν, όπως ανέφερε, σε “εγκληματίες και διακινητές ναρκωτικών” να ανατρέψουν μια δημοκρατικά εκλεγμένη ηγεσία.
Διπλωματική σύγκρουση με την Κολομβία
Την ίδια στιγμή, η πολιτική κρίση προκάλεσε σοβαρή διπλωματική ρήξη με την Κολομβία.
Η κυβέρνηση της Βολιβίας απέλασε την πρέσβειρα της Κολομβίας στη La Paz, Elizabeth García, μετά από δηλώσεις του αριστερού προέδρου της Κολομβίας Gustavo Petro.
Ο Petro αναδημοσίευσε βίντεο στα κοινωνικά δίκτυα στο οποίο ο Paz Pereira παρουσιαζόταν ως “μαριονέτα των ΗΠΑ”, ενώ χαρακτήρισε τις κινητοποιήσεις στη Βολιβία “λαϊκή εξέγερση απέναντι στη γεωπολιτική αλαζονεία”.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Βολιβίας απάντησε ότι η απέλαση της πρέσβειρας ήταν απαραίτητη για την “προστασία της εθνικής κυριαρχίας και της μη παρέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις”. Λίγο αργότερα, η Κολομβία ανακοίνωσε την αποχώρηση και του Βολιβιανού πρέσβη από τη Bogota.
Οικονομική κατάρρευση και κοινωνική οργή
Πίσω από την πολιτική σύγκρουση βρίσκεται η βαθιά οικονομική κρίση που ταλανίζει τη χώρα.
Η Βολιβία βιώνει τη σοβαρότερη οικονομική ύφεση των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών, με εκτεταμένες ελλείψεις δολαρίων, καυσίμων και βασικών προϊόντων, ενώ ο πληθωρισμός έχει αυξηθεί αισθητά ήδη από τα τελευταία χρόνια της διακυβέρνησης του πρώην αριστερού προέδρου Luis Arce.
Ο Paz Pereira είχε εκλεγεί υποσχόμενος “θεραπεία σοκ” στην οικονομία και επιστροφή σε πιο φιλελεύθερο μοντέλο ανάπτυξης. Ωστόσο, αρκετές από τις πρώτες αποφάσεις του προκάλεσαν αντιδράσεις.
Η κατάργηση της επιδότησης καυσίμων και το σκάνδαλο με τα «βρόμικα καύσιμα»
Μία από τις πιο αμφιλεγόμενες κινήσεις της νέας κυβέρνησης ήταν η κατάργηση της κρατικής επιδότησης στα καύσιμα, μέτρο που, σύμφωνα με τον πρόεδρο, θα άνοιγε την αγορά και θα βελτίωνε την ποιότητα και τη διαθεσιμότητα των εισαγόμενων καυσίμων.
Αντί όμως να σταθεροποιηθεί η αγορά, οι ελλείψεις συνεχίστηκαν, ενώ λίγο αργότερα ξέσπασε το σκάνδαλο των λεγόμενων “βρόμικων καυσίμων”, όταν αποκαλύφθηκε ότι μέρος των προμηθειών ήταν νοθευμένο.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι επρόκειτο για οργανωμένο σαμποτάζ από στελέχη που συνδέονται με το Movimiento al Socialismo.
Η βαριά σκιά του Evo Morales
Την ίδια ώρα, ο πρώην πρόεδρος Evo Morales συνεχίζει να αποτελεί έναν από τους πιο ασταθείς παράγοντες στο πολιτικό σκηνικό της χώρας.
Ο ιστορικός ηγέτης της βολιβιανής Αριστεράς παραμένει απομονωμένος από τα τέλη του 2024 στην περιοχή παραγωγής κόκας του Chapare, όπου εκατοντάδες υποστηρικτές του εμποδίζουν τις αρχές να εκτελέσουν ένταλμα σύλληψης εις βάρος του.
Ο Morales κατηγορείται ότι απέκτησε παιδί με 15χρονη το 2006 και αντιμετωπίζει επίσης κατηγορίες για εμπορία ανθρώπων και πολιτικές εξυπηρετήσεις προς την οικογένεια της ανήλικης. Ο ίδιος αρνείται όλες τις κατηγορίες.
Η κυβέρνηση Paz Pereira υποστηρίζει ότι ο πρώην πρόεδρος υποκινεί τις ταραχές για να αποσταθεροποιήσει τη χώρα και να αποφύγει τη δικαστική διαδικασία.
Ο Morales, από την πλευρά του, δηλώνει ότι οι κινητοποιήσεις αποτελούν λαϊκή αντίδραση απέναντι σε αυτό που αποκαλεί “νεοφιλελεύθερο μοντέλο” της νέας κυβέρνησης και ζητεί μαζικές προσφυγές πολιτών για το σκάνδαλο των καυσίμων.
Κυβέρνηση υπό πίεση
Μπροστά στην κλιμακούμενη κρίση, ο Paz Pereira ανακοίνωσε ανασχηματισμό και τη δημιουργία ενός νέου “οικονομικού και κοινωνικού συμβουλίου”, μέσω του οποίου - όπως είπε - θα συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων αυτόχθονες κοινότητες, αγρότες, μεταλλωρύχοι και εργαζόμενοι.
Ταυτόχρονα, ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να διαπραγματευτεί με όσους χαρακτηρίζει “βανδάλους”.
“Η χώρα χρειάζεται μια κυβέρνηση πιο κοντά στην κοινωνία, αλλά η βία δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή”, δήλωσε χαρακτηριστικά από το προεδρικό μέγαρο.
Ωστόσο, καθώς οι συγκρούσεις συνεχίζονται και η οικονομία παραμένει σε ασφυκτική κατάσταση, πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι η Βολιβία εισέρχεται σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη περίοδο πολιτικής αστάθειας, με αβέβαιες συνέπειες για ολόκληρη τη Λατινική Αμερική.
Add comment
Comments