Η Λετονία δεν αλλάζει στρατόπεδο. Τουλάχιστον όχι μετά τις εκλογές της 3ης Οκτωβρίου.
Από τον Κίρκη | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Ο πρωθυπουργός Άντρις Κούλμπεργκ πέτυχε μια εντυπωσιακή εκλογική νίκη, εξασφαλίζοντας στον κεντρώο United List περίπου 35,4% των ψήφων και 42 από τις 100 έδρες του κοινοβουλίου. Πρόκειται για το ισχυρότερο εκλογικό αποτέλεσμα κόμματος στη Λετονία από την αποκατάσταση της ανεξαρτησίας της χώρας το 1991.
Το αποτέλεσμα δίνει στον Κούλμπεργκ σαφή πολιτική εντολή, όχι όμως αυτοδυναμία. Για την πλειοψηφία απαιτούνται 51 έδρες και συνεπώς θα χρειαστεί τουλάχιστον έναν κυβερνητικό εταίρο. Πίσω όμως από την καθαρή επικράτηση του πρωθυπουργού κρύβεται μια δεύτερη ιστορία. Και αυτή αφορά τη Ρωσία.
Η Ρωσία ήταν ουσιαστικά πάνω στο ψηφοδέλτιο
Οι εκλογές διεξήχθησαν σε μια χώρα μόλις 1,9 εκατομμυρίων κατοίκων, η οποία συνορεύει με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία και βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία, τα περιστατικά με στρατιωτικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη στον λετονικό εναέριο χώρο και ο φόβος υβριδικών ρωσικών επιχειρήσεων μετέτρεψαν την εθνική ασφάλεια σε ένα από τα βασικά θέματα της προεκλογικής περιόδου.
Ο Κούλμπεργκ επέλεξε μια απολύτως καθαρή γραμμή. Συνέχιση της βοήθειας προς την Ουκρανία, σκληρή πολιτική απέναντι στη Μόσχα, ενίσχυση της αντιαεροπορικής και αντι-drone άμυνας και διατήρηση των αμυντικών δαπανών περίπου στο 5% του ΑΕΠ, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στο ΝΑΤΟ.
Το μήνυμά του μετά τη νίκη ήταν εξίσου σαφές: οι οικονομικοί δεσμοί με τη Ρωσία μπορεί να αποφέρουν χρήματα, αλλά ταυτόχρονα δημιουργούν εξάρτηση την οποία η Μόσχα μπορεί να εκμεταλλευτεί.
Οι ψηφοφόροι τού έδωσαν 42 έδρες. Όμως δεν ψήφισαν όλοι προς την ίδια κατεύθυνση.
Η άλλη πλευρά της κάλπης
Δεύτερο ήρθε το λαϊκιστικό Latvia First, με περίπου 13,1%, ενώ τρίτη δύναμη αναδείχθηκε η Sovereign Power, με περίπου 11,7%.
Η τελευταία έχει σαφώς πιο φιλική στάση απέναντι στη Μόσχα και τάχθηκε κατά της συνέχισης της βοήθειας προς την Ουκρανία, υποστηρίζοντας ότι τα χρήματα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση των εσωτερικών οικονομικών προβλημάτων της Λετονίας.
Ακολουθεί η εθνικιστική National Alliance, με περίπου 8,9%, η οποία βρίσκεται στον ακριβώς αντίθετο πόλο και υποστηρίζει ιδιαίτερα σκληρή πολιτική απέναντι στο Κρεμλίνο. Επομένως, η κάλπη έστειλε δύο μηνύματα ταυτόχρονα.
Η μεγάλη πλειονότητα των εδρών παραμένει σε πολιτικές δυνάμεις που δεν αμφισβητούν τον ευρωπαϊκό και νατοϊκό προσανατολισμό της χώρας. Αλλά ένα σημαντικό τμήμα των ψηφοφόρων ζητά διαφορετική ιεράρχηση προτεραιοτήτων: λιγότερα χρήματα στην Ουκρανία και περισσότερα στην εσωτερική οικονομία.
Η ρωσόφωνη μειονότητα
Εδώ βρίσκεται μία από τις ιδιαιτερότητες της Λετονίας.
Η χώρα διαθέτει μεγάλη ρωσόφωνη κοινότητα, η οποία δεν αποτελεί φυσικά ενιαίο πολιτικό μπλοκ. Ένα μέρος της αντιτίθεται στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ενώ ένα άλλο θεωρεί ότι οι πολιτικές που ακολούθησε η Ρίγα τα τελευταία χρόνια για τον περιορισμό της ρωσικής επιρροής στη δημόσια ζωή έχουν φτάσει υπερβολικά μακριά.
Σε αυτή τη δεύτερη κατηγορία προσπάθησαν να διεισδύσουν τα λαϊκιστικά και περισσότερο φιλορωσικά κόμματα. Και σε σημαντικό βαθμό τα κατάφεραν.
Η άνοδος της Sovereign Power και η επίδοση του Latvia First δείχνουν ότι η κοινωνική και γεωπολιτική διαίρεση δεν έχει εξαφανιστεί. Απλώς δεν ήταν αρκετή για να ανατρέψει την κυβέρνηση.
Η οικονομία μπήκε απέναντι στην ασφάλεια
Υπάρχει όμως και ένας ακόμη λόγος για την ενίσχυση της ψήφου διαμαρτυρίας. Η οικονομία. Η Λετονία έχει παρουσιάσει για περισσότερο από μία δεκαετία ασθενέστερες οικονομικές επιδόσεις σε σχέση με τις άλλες δύο χώρες της Βαλτικής, την Εσθονία και τη Λιθουανία. Το κόστος ζωής, οι μισθοί, οι δημόσιες υπηρεσίες και οι υψηλές αμυντικές δαπάνες αποτέλεσαν κεντρικά ζητήματα της προεκλογικής περιόδου.
Ο Κούλμπεργκ υποσχέθηκε λιγότερη γραφειοκρατία, περιορισμό των δημόσιων δαπανών και αποτελεσματικότερη λειτουργία του κράτους. Απέναντί του, οι αντίπαλοί του έθεσαν ένα πολύ απλούστερο ερώτημα: πόσα μπορεί να διαθέτει μια μικρή χώρα για την άμυνα και την Ουκρανία όταν οι πολίτες της αντιμετωπίζουν προβλήματα με το κόστος ζωής;
Αυτή η σύγκρουση πιθανότατα δεν τελείωσε με τις εκλογές.
Ποιος θα κυβερνήσει
Με 42 έδρες, ο Κούλμπεργκ βρίσκεται πάντως σε εξαιρετικά ισχυρή θέση στις διαπραγματεύσεις. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις πολιτικών αναλυτών, το United List θα μπορούσε να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία είτε συνεργαζόμενο με την National Alliance είτε με τους φιλοευρωπαίους Progressives.
Και στις δύο περιπτώσεις, η βασική εξωτερική πολιτική της Λετονίας δύσκολα θα μεταβληθεί. Η Ρίγα θα παραμείνει ένας από τους πιο σταθερούς υποστηρικτές του Κιέβου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ.
Το παράδοξο αποτέλεσμα
Αυτό είναι τελικά και το ενδιαφέρον των λετονικών εκλογών. Η χώρα έδωσε στον φιλοουκρανό πρωθυπουργό της μια ιστορική νίκη. Ταυτόχρονα όμως έστειλε στο κοινοβούλιο ενισχυμένες πολιτικές δυνάμεις που αμφισβητούν το οικονομικό κόστος αυτής της πολιτικής και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ζητούν πολύ διαφορετικές σχέσεις με τη Μόσχα.
Υπάρχει και ένας αριθμός που αξίζει ίσως μεγαλύτερη προσοχή από τα ποσοστά των κομμάτων. Η συμμετοχή περιορίστηκε περίπου στο 51,8%, από 59,4% το 2022. Σχεδόν ένας στους δύο ψηφοφόρους έμεινε μακριά από τις κάλπες.
Έτσι η Λετονία ξύπνησε την επομένη των εκλογών με μια κυβέρνηση πιθανότατα ισχυρότερη, μια φιλορωσική αντιπολίτευση επίσης ισχυρότερη και μια κοινωνία που εξακολουθεί να βρίσκεται ανάμεσα σε δύο πιέσεις: τον φόβο για τη Ρωσία από τη μία και το κόστος της αντιμετώπισής της από την άλλη.
Και για μια μικρή χώρα πάνω στα σύνορα του ΝΑΤΟ με τη Ρωσία, αυτή η ισορροπία είναι πολύ μεγαλύτερη υπόθεση από μία απλή εκλογική αναμέτρηση.
Add comment
Comments