Η δημοσκόπηση της To The Point για τα Χανιώτικα Νέα καταγράφει μεγάλη απόσταση της Νέας Δημοκρατίας από την εκλογική επίδοση του 2023, μονοψήφια απήχηση για την ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα και ένα εύρημα που αξίζει ιδιαίτερη διερεύνηση: μέσα σε τέσσερις μήνες, οι αναποφάσιστοι εμφανίζονται αυξημένοι κατά περισσότερες από 12 ποσοστιαίες μονάδες, σύμφωνα με δύο μετρήσεις της ίδιας εταιρείας για τα Χανιά.
Από τον Δαίδαλο | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Μια δημοσκόπηση με περισσότερα ερωτήματα από όσα απαντά
Η νέα δημοσκόπηση της To The Point, που πραγματοποιήθηκε από τις 30 Σεπτεμβρίου έως τις 8 Οκτωβρίου 2026 στην Περιφερειακή Ενότητα Χανίων, παρουσιάζει μια πολιτική εικόνα με τρία ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Το πρώτο είναι η Νέα Δημοκρατία, η οποία παραμένει πρώτη στην πρόθεση ψήφου με 24,2%, αλλά βρίσκεται πολύ χαμηλότερα από το 40,52% που είχε συγκεντρώσει στις βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου 2023.
Το δεύτερο είναι η ΕΛ.Α.Σ., η πολιτική επιλογή του Αλέξη Τσίπρα, που καταγράφεται στο 7,6%, έναντι 13,9% στην προηγούμενη δημοσκόπηση της ίδιας εταιρείας τον Ιούνιο.
Το τρίτο - και ενδεχομένως το πιο ενδιαφέρον από μεθοδολογική άποψη - είναι η απότομη αύξηση της αναποφάσιστης ψήφου. Από ποσοστό κάτω του 5,5% τον Ιούνιο, οι αναποφάσιστοι φτάνουν στο 17,5% τον Οκτώβριο. Πρόκειται για αύξηση μεγαλύτερη των 12 ποσοστιαίων μονάδων, σε δύο έρευνες της To The Point που δημοσιεύουν στοιχεία για τον ίδιο νομό. Το εύρημα δεν αποδεικνύει κάποιο σφάλμα ή μεθοδολογική ασυνέπεια. Δημιουργεί, ωστόσο, ένα απολύτως θεμιτό ερώτημα: πρόκειται για πραγματική μεταβολή της στάσης των ψηφοφόρων ή επηρεάζεται και από τον τρόπο διεξαγωγής και παρουσίασης των δύο μετρήσεων;
Τα πλήρη αποτελέσματα της πρόθεσης ψήφου
Η δημοσκόπηση του Οκτωβρίου καταγράφει τα ακόλουθα ποσοστά:
Η Νέα Δημοκρατία προηγείται του ΠΑΣΟΚ κατά 13,1 ποσοστιαίες μονάδες. Η απόσταση είναι μεγάλη στο συγκεκριμένο δείγμα, παρότι η καταγραφόμενη πρόθεση ψήφου της ΝΔ υπολείπεται αισθητά της επίδοσής της στις εκλογές του 2023. Το ενδιαφέρον, ωστόσο, βρίσκεται και στη συνολική κατανομή: κανένα από τα υπόλοιπα κόμματα δεν ξεπερνά το 12%, ενώ σημαντικό τμήμα των ερωτηθέντων δεν εκφράζει συγκεκριμένη κομματική επιλογή.
Το παράδοξο των αναποφάσιστων: Πώς εξηγείται αύξηση άνω των 12 μονάδων;
Εδώ βρίσκεται το σημαντικότερο ερευνητικό ερώτημα που προκύπτει από τη σύγκριση των δύο δημοσκοπήσεων. Η To The Point πραγματοποίησε την προηγούμενη έρευνά της στα τέλη Μαΐου 2026, παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα στις 2 Ιουνίου για λογαριασμό της τηλεόρασης CRETA. Η έρευνα περιλάμβανε αποτελέσματα πρόθεσης ψήφου ξεχωριστά για τους τέσσερις νομούς της Κρήτης. Τον Οκτώβριο, η ίδια εταιρεία πραγματοποίησε νέα μέτρηση, αυτή τη φορά αποκλειστικά στην Περιφερειακή Ενότητα Χανίων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της σύγκρισης που έχουμε επεξεργαστεί, το ποσοστό των αναποφάσιστων του Ιουνίου βρίσκεται περισσότερο από 12 μονάδες χαμηλότερα από το 17,5% του Οκτωβρίου. Η μεταβολή είναι αρκετά μεγάλη ώστε να μην μπορεί να περάσει απαρατήρητη. Αν τα δύο ποσοστά αφορούν ακριβώς την ίδια ερώτηση, την ίδια βάση υπολογισμού και την ίδια κατηγορία απάντησης, τότε η διαφορά συνιστά μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ένδειξη αύξησης της εκλογικής αβεβαιότητας.
Υπάρχει όμως μια ουσιώδης διάκριση: ίδια εταιρεία και ίδια γεωγραφική περιοχή δεν σημαίνουν αυτομάτως απολύτως συγκρίσιμες δημοσκοπήσεις.
Τέσσερα ερωτήματα που χρειάζονται απάντηση
Πρώτον, ήταν ακριβώς ίδια η διατύπωση της ερώτησης; Η διατύπωση της πρόθεσης ψήφου, η αναφορά σε υποθετικούς κομματικούς σχηματισμούς και ο τρόπος παρουσίασης των διαθέσιμων επιλογών μπορούν να επηρεάσουν τις απαντήσεις. Μια αλλαγή στο ερωτηματολόγιο ενδέχεται να μεταβάλει την κατανομή ακόμη και χωρίς αντίστοιχη μεταβολή στις βαθύτερες πολιτικές προτιμήσεις.
Δεύτερον, χρησιμοποιήθηκε η ίδια βάση υπολογισμού; Πρέπει να επιβεβαιωθεί ότι και τα δύο ποσοστά αφορούν το σύνολο των ερωτηθέντων και ότι οι κατηγορίες "αναποφάσιστοι", "δεν απαντώ" και "δεν θα ψηφίσω" αντιμετωπίστηκαν με τον ίδιο τρόπο.
Τρίτον, πόσο μεγάλο ήταν το δείγμα των Χανίων τον Ιούνιο; Η προηγούμενη έρευνα είχε συνολικό δείγμα 948 ατόμων από ολόκληρη την Κρήτη, ενώ η νεότερη αφορά 1.030 άτομα αποκλειστικά από τα Χανιά. Αυτό σημαίνει ότι το υποδείγμα των Χανίων τον Ιούνιο ήταν μέρος ενός ευρύτερου παγκρήτιου δείγματος. Το συνολικό περιθώριο σφάλματος της παγκρήτιας έρευνας δεν μπορεί να εφαρμοστεί αυτομάτως στο επιμέρους υποδείγμα.
Τέταρτον, πόσο άλλαξε η σύνθεση του δείγματος; Οι σταθμίσεις ως προς ηλικία, φύλο και προηγούμενη ψήφο, αλλά και οι διαφορές στη συμμετοχή των ερωτηθέντων, μπορούν να επηρεάσουν τα τελικά αποτελέσματα. Η δημοσίευση του Ιουνίου αναφέρει ότι η έρευνα πραγματοποιήθηκε τηλεφωνικά και σταθμίστηκε ως προς φύλο, ηλικιακή ομάδα και προηγούμενη ψήφο. Για να αποδοθεί η διαφορά αποκλειστικά σε αλλαγή πολιτικής συμπεριφοράς, θα χρειαζόταν πληρέστερη αντιπαραβολή των δύο μεθοδολογιών.
Γιατί το εύρημα είναι σημαντικό
Το αξιοσημείωτο δεν είναι μόνο ότι οι αναποφάσιστοι εμφανίζονται περισσότεροι. Είναι ότι, την ίδια περίοδο, καταγράφονται χαμηλότερα ποσοστά για τη Νέα Δημοκρατία και την ΕΛ.Α.Σ., χωρίς αντίστοιχη αύξηση του ΠΑΣΟΚ. Αυτό δημιουργεί την εύλογη υπόθεση ότι μέρος της διαφοράς στις κομματικές προτιμήσεις ενδέχεται να σχετίζεται με τη μεγαλύτερη αδιευκρίνιστη ψήφο. Δεν γνωρίζουμε, όμως, αν πρόκειται για τους ίδιους ψηφοφόρους. Οι δύο δημοσκοπήσεις δεν αποτελούν διαχρονική παρακολούθηση των ίδιων προσώπων.
Η υπόθεση είναι ερευνητικά ενδιαφέρουσα, αλλά δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως αποδεδειγμένη μετακίνηση από συγκεκριμένα κόμματα προς την αναποφάσιστη ψήφο.
Ακριβώς γι' αυτό η αύξηση άνω των 12 μονάδων αξίζει να εξηγηθεί από την εταιρεία με δημοσιοποίηση των συγκρίσιμων στοιχείων των δύο ερευνών. Δεν συνιστά τεκμήριο προβληματικής διεξαγωγής· αποτελεί, όμως, ουσιώδες ζήτημα για την ορθή ανάγνωση των αποτελεσμάτων.
Νέα Δημοκρατία: Μεγάλο προβάδισμα, αλλά και μεγάλη απόσταση από το 2023
Η Νέα Δημοκρατία είχε συγκεντρώσει 40,52% στα Χανιά στις εκλογές του Ιουνίου 2023. Στη δημοσκόπηση του Οκτωβρίου καταγράφει 24,2%. Η αριθμητική απόσταση είναι 16,3 ποσοστιαίες μονάδες, με την απαραίτητη επιφύλαξη ότι συγκρίνονται εκλογικό αποτέλεσμα επί εγκύρων και πρόθεση ψήφου επί του συνόλου των απαντήσεων.
Η σύγκριση με την προηγούμενη έρευνα της To The Point είναι διαφορετική: τον Ιούνιο του 2026 η Νέα Δημοκρατία συγκέντρωνε 31,3% στα Χανιά, έναντι 24,2% τον Οκτώβριο.
Η διαφορά των 7,1 μονάδων είναι σημαντική ως περιγραφικό εύρημα, αλλά πρέπει να εξεταστεί μαζί με τη μεταβολή των αναποφάσιστων. Όσο αυξάνεται το ποσοστό όσων δεν επιλέγουν κόμμα, τόσο μπορεί να μειώνονται τα ποσοστά συγκεκριμένων κομματικών επιλογών στην πρόθεση ψήφου επί του συνολικού δείγματος, ακόμη και χωρίς αναλογικά αντίστοιχες αλλαγές στις προτιμήσεις όσων δηλώνουν ότι θα ψηφίσουν συγκεκριμένο κόμμα.
Επομένως, η απόσταση του Ιουνίου από τον Οκτώβριο δεν πρέπει να ερμηνευθεί ανεξάρτητα από τη μεταβολή της αδιευκρίνιστης ψήφου.
ΕΛ.Α.Σ. του Τσίπρα: Από τη δεύτερη στην τέταρτη θέση
Η ΕΛ.Α.Σ. εμφανίζει επίσης αξιοσημείωτη μεταβολή μεταξύ των δύο δημοσκοπήσεων. Τον Ιούνιο του 2026, σύμφωνα με τη δημοσιευμένη παγκρήτια έρευνα της To The Point, η πολιτική επιλογή του Αλέξη Τσίπρα συγκέντρωνε 13,9% στα Χανιά, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση πίσω από τη Νέα Δημοκρατία. Τον Οκτώβριο καταγράφεται στο 7,6%, πίσω από τη Νέα Δημοκρατία, το ΠΑΣΟΚ και το ΚΚΕ.
Η μεταβολή είναι αισθητή, τόσο σε ποσοστό όσο και σε θέση στην κατάταξη της συγκεκριμένης μέτρησης. Οι "χαμηλές πτήσεις" της ΕΛ.Α.Σ. αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή η επιλογή του πρώην πρωθυπουργού δεν καταγράφεται πλέον στο επίπεδο του Ιουνίου, παρά το γεγονός ότι η Νέα Δημοκρατία εμφανίζεται επίσης χαμηλότερα. Υπάρχει, ωστόσο, ένα σημείο που δεν πρέπει να αγνοηθεί: η υποχώρηση της ΕΛ.Α.Σ. καταγράφεται παράλληλα με τη μεγάλη αύξηση των αναποφάσιστων.
Χωρίς αναλυτικά στοιχεία μετακινήσεων και απολύτως συγκρίσιμη βάση υπολογισμού, δεν γνωρίζουμε αν η αριθμητική διαφορά αντανακλά απομάκρυνση δυνητικών υποστηρικτών, μεταβολή της διατύπωσης του εκλογικού σεναρίου ή άλλους παράγοντες. Το βέβαιο είναι ότι η νέα μέτρηση αποτυπώνει μικρότερη δηλωμένη απήχηση της επιλογής Τσίπρα.
ΠΑΣΟΚ: Δεν εμφανίζεται να απορροφά τις απώλειες
Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στο 11,1%, έναντι 12,8% τον Ιούνιο. Η αριθμητική διαφορά είναι −1,7 ποσοστιαία μονάδα. Επομένως, στις δύο δημοσκοπήσεις δεν παρατηρείται αύξηση της καταγραφόμενης πρόθεσης ψήφου του ΠΑΣΟΚ την περίοδο κατά την οποία τόσο η Νέα Δημοκρατία όσο και η ΕΛ.Α.Σ. εμφανίζουν χαμηλότερα ποσοστά. Το εύρημα είναι σημαντικό για την περιγραφή της κατανομής των απαντήσεων, αλλά δεν αποδεικνύει ότι το ΠΑΣΟΚ δεν προσελκύει καθόλου ψηφοφόρους από άλλες επιλογές. Οι συνολικές εισροές και εκροές μπορεί να αλληλοαναιρούνται, κάτι που δεν φαίνεται στους συγκεντρωτικούς πίνακες.
Το στεγαστικό και οι τοπικές προτεραιότητες
Πέρα από τις πολιτικές προτιμήσεις, η δημοσκόπηση εξετάζει τα σημαντικότερα προβλήματα των Χανίων. Το στεγαστικό ζήτημα και τα υψηλά ενοίκια αναδεικνύονται ως βασική προτεραιότητα, ενώ σημαντική θέση καταλαμβάνουν η στήριξη της ενδοχώρας, η παραμονή των κατοίκων στα χωριά και οι συνέπειες του υπερτουρισμού. Η ανάδειξη αυτών των θεμάτων προσφέρει ουσιαστικό πλαίσιο για τη δημόσια συζήτηση στην περιοχή. Δεν αρκεί, ωστόσο, για να εξηγήσει με βεβαιότητα τις επιμέρους κομματικές μεταβολές.
Συμπέρασμα: Το μεγαλύτερο ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος χάνει, αλλά γιατί αυξάνονται τόσο οι αναποφάσιστοι
Η δημοσκόπηση του Οκτωβρίου καταγράφει σαφές προβάδισμα της Νέας Δημοκρατίας στα Χανιά, σημαντικά χαμηλότερη επίδοση της ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα σε σχέση με τον Ιούνιο και περιορισμένες αριθμητικές μεταβολές για το ΠΑΣΟΚ. Όμως η σημαντικότερη παράμετρος για την ερμηνεία αυτής της εικόνας ενδέχεται να είναι η αναποφάσιστη ψήφος. Μια αύξηση μεγαλύτερη των 12 ποσοστιαίων μονάδων μέσα σε τέσσερις μήνες, όπως προκύπτει από την υπό εξέταση σύγκριση, είναι αρκετά μεγάλη ώστε να απαιτεί ειδική μεθοδολογική εξήγηση.
Η ίδια εταιρεία, η ίδια γεωγραφική περιοχή και η σχετικά μικρή χρονική απόσταση καθιστούν τη σύγκριση ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα. Η διαφορετική δειγματοληπτική βάση και οι ενδεχόμενες διαφορές του ερωτηματολογίου, όμως, επιβάλλουν προσοχή. Η ουσιαστική δημοσιογραφική προσέγγιση δεν είναι να αμφισβητήσει αυθαίρετα τη δημοσκόπηση ούτε να αποδώσει όλες τις μεταβολές σε πραγματική αλλαγή της πολιτικής συμπεριφοράς.
Είναι να ζητήσει τα συγκρίσιμα στοιχεία που θα επιτρέψουν να διαχωριστεί η μεταβολή των προτιμήσεων από τη μεταβολή της μεθόδου ή της σύνθεσης του δείγματος. Διότι, πριν αναζητήσουμε πού πήγαν οι ψηφοφόροι της ΝΔ ή της ΕΛ.Α.Σ., πρέπει να γνωρίζουμε αν οι δύο δημοσκοπήσεις μετρούν με τον ίδιο ακριβώς τρόπο εκείνους που δηλώνουν ότι ακόμη δεν έχουν αποφασίσει.
Add comment
Comments