Η Ιλιάνα Γιότοβα επικρατεί με διαφορά σχεδόν 20 μονάδων στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών της Βουλγαρίας. Η παράλληλη καταμέτρηση της Myara στο 100% του δείγματος τη φέρνει στο 58,2%, έναντι 38,6% του φιλοδυτικού Αντρέι Γκιούροφ.
Από την Κίρκη | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Η Ιλιάνα Γιότοβα οδεύει προς μια καθαρή και ευρεία νίκη στις προεδρικές εκλογές της Βουλγαρίας, γράφοντας ιστορία ως η πρώτη γυναίκα που εκλέγεται στην προεδρία της χώρας. Σύμφωνα με την ολοκληρωμένη παράλληλη καταμέτρηση της εταιρείας Myara, η Γιότοβα συγκεντρώνει το 58,2% των ψήφων, έναντι 38,6% του αντιπάλου της Αντρέι Γκιούροφ. Την επιλογή "Δεν υποστηρίζω κανέναν" επέλεξε το 3,2% των ψηφοφόρων.
Η διαφορά των 19,6 ποσοστιαίων μονάδων είναι πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που κατέγραφαν τα πρώτα exit polls αμέσως μετά το κλείσιμο της κάλπης. Τα αρχικά στοιχεία έδιναν στη Γιότοβα ποσοστό περίπου 51% και στον Γκιούροφ 44% έως 45%.
Το "100%" αφορά την ολοκλήρωση της καταμέτρησης στα εκλογικά τμήματα που περιλαμβάνονται στο αντιπροσωπευτικό δείγμα της Myara. Δεν σημαίνει ότι έχει καταμετρηθεί το σύνολο των πραγματικών ψηφοδελτίων από την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή.
Ωστόσο, το μέγεθος της διαφοράς καθιστά εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε ανατροπή. Η επίσημη επικύρωση του αποτελέσματος αναμένεται μετά την ολοκλήρωση της καταμέτρησης των πρακτικών από τις εκλογικές αρχές.
Η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Βουλγαρίας
Εφόσον το αποτέλεσμα επιβεβαιωθεί, η Ιλιάνα Γιότοβα θα γίνει η πρώτη γυναίκα που εκλέγεται άμεσα στην προεδρία της Βουλγαρίας. Η Γιότοβα είχε αναλάβει ήδη καθήκοντα Προέδρου τον Ιανουάριο, μετά την παραίτηση του Ρούμεν Ράντεφ, ο οποίος εγκατέλειψε το προεδρικό αξίωμα για να εισέλθει στην ενεργό κομματική πολιτική και να διεκδικήσει την πρωθυπουργία.
Πρώην δημοσιογράφος και ευρωβουλευτής, η Γιότοβα διετέλεσε αντιπρόεδρος της Βουλγαρίας στο πλευρό του Ράντεφ. Στις εκλογές διεκδίκησε πλέον τη δική της πενταετή θητεία, έχοντας την υποστήριξη της "Προοδευτικής Βουλγαρίας" του σημερινού πρωθυπουργού.
Η νίκη της έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, καθώς ενισχύει περαιτέρω την επιρροή του κυβερνητικού στρατοπέδου στους κορυφαίους θεσμούς της χώρας.
Η μεγάλη ανατροπή μεταξύ των δύο γύρων
Στον πρώτο γύρο της 25ης Οκτωβρίου, η αναμέτρηση ήταν πολύ πιο αμφίρροπη. Η Γιότοβα είχε καταλάβει την πρώτη θέση με 528.951 ψήφους και ποσοστό 34,76%. Ο Αντρέι Γκιούροφ ακολούθησε με 486.232 ψήφους και 31,95%. Η μεταξύ τους απόσταση περιοριζόταν σε 2,81 ποσοστιαίες μονάδες.
Στην τρίτη θέση είχε βρεθεί ο εθνικιστής και φιλορώσος Κοσταντίν Κοσταντίνοφ με 12,55%, ενώ ο Ράντοστιν Βασίλεφ συγκέντρωσε 4,61% και ο Ιβελίν Μιχάιλοφ 3,79%.
Το κρίσιμο ερώτημα για τον δεύτερο γύρο ήταν πώς θα κατανέμονταν οι ψήφοι των αποκλεισμένων υποψηφίων. Η παράλληλη καταμέτρηση δείχνει ότι η Γιότοβα κατάφερε να προσελκύσει πολύ μεγαλύτερο μέρος αυτών των ψηφοφόρων και να διευρύνει θεαματικά την αρχική της διαφορά.
Η μετακίνηση φαίνεται να περιλαμβάνει σημαντικό τμήμα των ψηφοφόρων των εθνικιστικών και φιλορωσικών δυνάμεων, οι οποίοι βρίσκονται πολιτικά πιο κοντά στις θέσεις της Γιότοβα για τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις σχέσεις με τη Μόσχα.
Η γεωπολιτική διάσταση της αναμέτρησης
Οι προεδρικές εκλογές είχαν ισχυρή γεωπολιτική διάσταση, καθώς οι δύο υποψήφιοι εκπροσωπούσαν διαφορετικές αποχρώσεις της βουλγαρικής εξωτερικής πολιτικής. Η Γιότοβα υποστηρίζει ότι η Βουλγαρία πρέπει να παραμείνει στην ευρωπαϊκή της πορεία, αλλά έχει ταχθεί κατά της περαιτέρω στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία. Δηλώνει ότι ο πόλεμος δεν μπορεί να επιλυθεί στρατιωτικά και ζητά την ενίσχυση των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του.
Έχει επίσης προτείνει τη δημιουργία μιας "συμμαχίας για την ειρήνη" και μια περιφερειακή πρωτοβουλία ασφάλειας στη Μαύρη Θάλασσα. Παράλληλα, θεωρεί ότι πρέπει να αποκατασταθούν σταδιακά οι σχέσεις με τη Ρωσία και έχει εκφράσει επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων.
Ο Αντρέι Γκιούροφ εμφανίστηκε ως ο σαφώς περισσότερο φιλοδυτικός υποψήφιος. Ο οικονομολόγος, πρώην υποδιοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Βουλγαρίας και πρώην υπηρεσιακός πρωθυπουργός υποστήριξε την ενίσχυση των σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ.
Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι με τη διστακτική στάση της απέναντι στον πόλεμο και τον περιορισμό της βοήθειας προς την Ουκρανία μετέτρεψε τη Βουλγαρία σε αδύναμο κρίκο της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ.
Η προειδοποίηση Γκιούροφ για τη συγκέντρωση εξουσίας
Κεντρικό επιχείρημα της εκστρατείας του Γκιούροφ ήταν η ανάγκη διατήρησης θεσμικών αντιβάρων. Η "Προοδευτική Βουλγαρία" του Ρούμεν Ράντεφ διαθέτει ήδη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, καθώς στις εκλογές του Απριλίου εξασφάλισε 131 από τις 240 έδρες της Εθνοσυνέλευσης.
Ο Γκιούροφ προειδοποίησε ότι η εκλογή της Γιότοβα θα έδινε στο ίδιο πολιτικό στρατόπεδο τον έλεγχο τόσο της κυβέρνησης και της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας όσο και της προεδρίας, αποδυναμώνοντας τα θεσμικά αντίβαρα.
Το μήνυμα αυτό δεν φαίνεται να έπεισε την πλειονότητα των ψηφοφόρων. Η Γιότοβα όχι μόνο διατήρησε την πρωτιά του πρώτου γύρου, αλλά, σύμφωνα με την παράλληλη καταμέτρηση, σχεδόν διπλασίασε την εκλογική της επίδοση.
Χαμηλή συμμετοχή και περιορισμένη λαϊκή νομιμοποίηση
Η μεγάλη σκιά πάνω από την εκλογική διαδικασία παραμένει η εξαιρετικά χαμηλή συμμετοχή. Στον πρώτο γύρο ψήφισαν 1.525.034 πολίτες από περίπου 6,58 εκατομμύρια εγγεγραμμένους, με τη συμμετοχή να διαμορφώνεται μόλις στο 22,98%. Ήταν ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά συμμετοχής στην πρόσφατη εκλογική ιστορία της Βουλγαρίας.
Για τον δεύτερο γύρο, οι πρώτες εκτιμήσεις τοποθετούσαν τη συμμετοχή κοντά στο 26% με 27%, καταγράφοντας μικρή άνοδο αλλά παραμένοντας σε ιδιαίτερα χαμηλό επίπεδο. Το βουλγαρικό Σύνταγμα προβλέπει ότι στον δεύτερο γύρο εκλέγεται όποιος λάβει τις περισσότερες ψήφους, ανεξάρτητα από το ύψος της συμμετοχής. Νομικά, επομένως, το αποτέλεσμα δεν κινδυνεύει.
Πολιτικά, όμως, η χαμηλή προσέλευση σημαίνει ότι η νέα Πρόεδρος εκλέγεται με την υποστήριξη ενός σχετικά περιορισμένου τμήματος του συνολικού εκλογικού σώματος. Η αποχή επιβεβαιώνει τη βαθιά δυσπιστία των Βουλγάρων προς το πολιτικό σύστημα, έπειτα από χρόνια αλλεπάλληλων εκλογών και κυβερνητικής αστάθειας.
Τι εξουσίες έχει ο Πρόεδρος
Η Βουλγαρία είναι κοινοβουλευτική δημοκρατία και η καθημερινή άσκηση της εκτελεστικής εξουσίας ανήκει στην κυβέρνηση. Ο Πρόεδρος, όμως, δεν έχει αποκλειστικά τελετουργικό ρόλο.
Είναι αρχηγός του κράτους και ανώτατος διοικητής των Ενόπλων Δυνάμεων. Εκπροσωπεί τη χώρα διεθνώς, υπογράφει συνθήκες, διορίζει πρέσβεις και μπορεί να επιστρέψει νομοσχέδια στη Βουλή ασκώντας αναβλητικό βέτο.
Σε περιόδους πολιτικής κρίσης, ο ρόλος του γίνεται ακόμη πιο σημαντικός. Όταν τα κόμματα αδυνατούν να σχηματίσουν κυβέρνηση, ο Πρόεδρος μπορεί να προχωρήσει στη διάλυση του Κοινοβουλίου, στην προκήρυξη εκλογών και στον διορισμό υπηρεσιακής κυβέρνησης.
Ακριβώς αυτές οι αρμοδιότητες έδωσαν στον Ρούμεν Ράντεφ σημαντική πολιτική επιρροή κατά τα χρόνια της συνεχούς κυβερνητικής αστάθειας.
Η νίκη ενισχύει τον Ράντεφ
Η επικράτηση της Γιότοβα αποτελεί σημαντική πολιτική επιτυχία και για τον πρωθυπουργό Ρούμεν Ράντεφ. Η πρώην αντιπρόεδρός του διατηρεί στενούς πολιτικούς δεσμούς μαζί του και υποστηρίχθηκε επίσημα από το κυβερνητικό στρατόπεδο. Η εκλογή της ενισχύει την κυριαρχία του Ράντεφ, ο οποίος μέσα σε λίγους μήνες πέρασε από την προεδρία στην πρωθυπουργία και εξασφάλισε απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Η Βουλγαρία εισέρχεται έτσι σε μια νέα πολιτική περίοδο, με την κυβέρνηση, την κοινοβουλευτική πλειοψηφία και την προεδρία να βρίσκονται στον ίδιο ευρύτερο πολιτικό χώρο.
Το αποτέλεσμα προσφέρει σταθερότητα μετά από μια μακρά περίοδο κατακερματισμού. Ταυτόχρονα, όμως, αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τη συγκέντρωση πολιτικής ισχύος και την επάρκεια των θεσμικών ελέγχων.
Η Ιλιάνα Γιότοβα φαίνεται ότι κερδίζει την προεδρία με καθαρή εντολή μεταξύ όσων προσήλθαν στις κάλπες. Το πρώτο μεγάλο στοίχημά της θα είναι να αποδείξει ότι μπορεί να λειτουργήσει ως Πρόεδρος ολόκληρης της χώρας και όχι απλώς ως προέκταση της κυβερνητικής πλειοψηφίας.
Add comment
Comments