Ηνωμένο Βασίλειο και ΕΕ κοντά σε συμφωνία για «επανεκκίνηση» των σχέσεων μετά το Brexit

Published on November 5, 2026 at 4:08 PM

Τα προσχέδια των τριών βασικών συμφωνιών έχουν σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί. Στο τραπέζι βρίσκονται αγροδιατροφική συμφωνία, σύνδεση των αγορών άνθρακα και θεωρήσεις για νέους.

Από την Αργώ | Συντακτική ομάδα Greece2Day

Ο Άντι Μπέρναμ θα μεταβεί αυτόν τον μήνα στις Βρυξέλλες με στόχο την "επανεκκίνηση" των σχέσεων μετά το Brexit. Δύο εβδομάδες πριν από τη συνάντηση, διαμορφώνεται πλέον σαφέστερα το πλαίσιο μιας συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν επί πρωθυπουργίας του Κιρ Στάρμερ και περιλαμβάνουν νέα συμφωνία για τα αγροδιατροφικά προϊόντα, σύνδεση των συστημάτων εμπορίας εκπομπών και νέο καθεστώς θεωρήσεων για νέους.

Τα προσχέδια και των τριών βασικών συμφωνιών έχουν σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί και προωθούνται στη διαδικασία έγκρισης της ΕΕ, σύμφωνα με τρία πρόσωπα που γνωρίζουν την πορεία των συνομιλιών και μίλησαν στο POLITICO υπό τον όρο της ανωνυμίας. Πέρα από τις τρεις συμφωνίες, οι Βρυξέλλες και το Λονδίνο θα διαπραγματευτούν και κοινή δήλωση για άλλες πτυχές των σχέσεών τους. Το Ηνωμένο Βασίλειο και η ΕΕ συζητούν τις συμφωνίες εδώ και 18 μήνες. Οι διαπραγματεύσεις καθυστέρησαν το καλοκαίρι, μετά την κατάρρευση της πρωθυπουργίας του Στάρμερ.

Η συμφωνία για τη σύνδεση των συστημάτων εμπορίας εκπομπών έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί εδώ και εβδομάδες. Θα απαλλάξει τις δύο πλευρές από τους αντίστοιχους φόρους άνθρακα στα σύνορα (CBAM), θα μειώσει τη μακροπρόθεσμη μεταβλητότητα και θα διευκολύνει τις επενδύσεις στις αγορές εκπομπών.

Αγροδιατροφική συμφωνία

Έχουν επίσης διευθετηθεί τα δύσκολα ζητήματα της σχεδιαζόμενης αγροδιατροφικής συμφωνίας, η οποία είναι γνωστή και ως συμφωνία υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών κανόνων (SPS). Το Ηνωμένο Βασίλειο θα ευθυγραμμίζεται δυναμικά με τους σχετικούς κανόνες της ΕΕ, αλλά θα εξασφαλίσει εξαιρέσεις για τη γεωργία ακριβείας, τα νέα τρόφιμα και μεταβατικές ρυθμίσεις για τα φυτοφάρμακα. Βάσει της συμφωνίας, το Λονδίνο θα μπορεί να διατηρήσει το υφιστάμενο ρυθμιστικό του σύστημα για προϊόντα που προκύπτουν από γεωργία ακριβείας, όσο οι Βρυξέλλες διαμορφώνουν το δικό τους. Στη συνέχεια, το Ηνωμένο Βασίλειο θα μεταβεί στο σύστημα της ΕΕ.

Οι Βρετανοί παραγωγοί θα μπορούν επίσης να συνεχίσουν να πειραματίζονται με νέα τρόφιμα. Ένα σύστημα επισήμανσης, ωστόσο, θα διασφαλίζει ότι προϊόντα τα οποία δεν επιτρέπονται στην ΕΕ δεν θα περνούν τη Μάγχη. Το Ηνωμένο Βασίλειο θα ευθυγραμμιστεί τελικά με τους κανόνες της ΕΕ για τα φυτοφάρμακα. Οι μεταβατικές ρυθμίσεις θα περιορίσουν, ωστόσο, τις επιπτώσεις στους αγρότες που χρησιμοποιούν σήμερα προϊόντα τα οποία πρόκειται να απαγορευτούν.


Κινητικότητα νέων

Το πιο δύσκολο από τα τρία ζητήματα ήταν η κινητικότητα των νέων. Η ΕΕ αποδέχεται πλέον το σχέδιο του Ηνωμένου Βασιλείου να τεθεί ανώτατο όριο στον αριθμό των θεωρήσεων του προγράμματος κινητικότητας νέων. Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται για τον ακριβή αριθμό, ο οποίος αναμένεται να κυμανθεί μεταξύ 80.000 και 100.000. Πρέπει επίσης να διευθετηθούν ζητήματα αμοιβαιότητας του προγράμματος με όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ. Το αίτημα της ΕΕ να μειωθούν τα δίδακτρα για τους Ευρωπαίους φοιτητές που σπουδάζουν στη Βρετανία αναμένεται να εξεταστεί χωριστά από το ευρύτερο ζήτημα της κινητικότητας των νέων και μετά τη σύνοδο κορυφής. Αυτό προβλέπει προσχέδιο κοινής δήλωσης που συνέταξε η ΕΕ.

Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει δηλώσει ότι είναι ανοιχτό στην ιδέα, αλλά μόνο εφόσον λάβει εγγυήσεις ότι δεν θα θιγούν οι βρετανικές επιχειρήσεις από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα "Made in Europe". Οι προστατευτικές πολιτικές της ΕΕ δημιουργούν ανησυχίες στο Λονδίνο, το οποίο ζητά να προστατευθούν οι βρετανικές επιχειρήσεις από πιθανές αρνητικές επιπτώσεις. Η ΕΕ απαντά ότι δεν μπορεί προς το παρόν να δώσει εγγυήσεις για το "Made in Europe", καθώς η σχετική νομοθεσία βρίσκεται ακόμη υπό διαμόρφωση. Το Ηνωμένο Βασίλειο, από την πλευρά του, δεν θέλει να δεσμευτεί για δαπάνη εκατοντάδων εκατομμυρίων λιρών χωρίς κάποιο αντίβαρο στο κόστος.

Η κοινή δήλωση και τα εκκρεμή ζητήματα

Τα ζητήματα αυτά θα αναγνωριστούν στην κοινή δήλωση που σχεδιάζεται να εκδοθεί στη σύνοδο, χωρίς να επιλυθούν αμέσως. Σύμφωνα με το προσχέδιο, οι δύο πλευρές θα "εργαστούν προς την επίτευξη" συμφωνίας ώστε οι φοιτητές από την ΕΕ να καταβάλλουν δίδακτρα αντίστοιχα με εκείνα των Βρετανών φοιτητών. Στόχος είναι η συμφωνία να ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους έξι μήνες. Το προσχέδιο αναφέρει ότι, μετά την ολοκλήρωση των τριών βασικών συμφωνιών, η ΕΕ θα προσβλέπει στην "από κοινού και έγκαιρη έναρξη ισχύος" τους, επιβεβαιώνοντας ότι οι συμφωνίες αποτελούν ενιαίο πακέτο. Ευρωπαίοι διπλωμάτες είχαν δηλώσει προηγουμένως ότι οι συνομιλίες για τα δίδακτρα θα πρέπει να ολοκληρωθούν επιτυχώς προτού τεθεί σε ισχύ το υπόλοιπο πακέτο.

Για το "Made in Europe", το προσχέδιο προβλέπει ότι οι δύο πλευρές θα δεσμευτούν, στη βάση της αμοιβαιότητας, να περιορίζουν όπου είναι δυνατόν τις αρνητικές επιπτώσεις των μέτρων τους η μία στην άλλη, σε συγκεκριμένες αλυσίδες εφοδιασμού όπου υπάρχει κοινό συμφέρον. Προβλέπει επίσης ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα ευθυγραμμιστεί με ορισμένες πολιτικές της ΕΕ. Δεν είναι ακόμη σαφές αν το Λονδίνο θα αποδεχθεί αυτή τη διατύπωση. Η κοινή δήλωση λειτουργεί ως πλαίσιο για ζητήματα που δεν απαιτούν νέα διεθνή συμφωνία. Θα μπορούσε να περιλαμβάνει δεσμεύσεις για νέες πρωτοβουλίες στο πλαίσιο της υφιστάμενης Εταιρικής Σχέσης Ασφάλειας και Άμυνας. Το προσχέδιο των Βρυξελλών, για παράδειγμα, προτείνει την "άμεση" έναρξη διαλόγου για την "οικονομική ασφάλεια".

Προβλέπει ακόμη ότι οι δύο πλευρές θα συνεχίσουν να στηρίζουν την Ουκρανία "για όσο χρειαστεί" και εκφράζει ανησυχία για την ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη. Το προσχέδιο της ΕΕ ζητά επίσης από το Ηνωμένο Βασίλειο να δεσμευτεί ότι θα μειώσει κατά το ήμισυ την πρόωρη αποφυλάκιση και απέλαση καταδικασμένων αλλοδαπών από τη Βρετανία προς κράτη-μέλη της ΕΕ - πολιτική που προκαλεί ανησυχία σε ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Τον Σεπτέμβριο, ο Μπέρναμ είπε στο κόμμα του ότι θέλει να αξιοποιήσει τη συνάντηση ως αφετηρία για να παρουσιάσει "επιλογές" σχετικά με το μέλλον της σχέσης της Βρετανίας με την ΕΕ - ενδεχομένως ακόμη και την επανένταξη της χώρας στην Ένωση. Είναι απίθανο να συμβεί κάτι τέτοιο στη σύνοδο κορυφής. Ωστόσο, αναμένεται να υπάρξει σχετική παρέμβαση περίπου την ίδια περίοδο.

Rating: 0 stars
0 votes

Add comment

Comments

There are no comments yet.