Η απόδοση του δεκαετούς αμερικανικού ομολόγου ξεπέρασε το 5%, ο πληθωρισμός αποδεικνύεται επίμονος και οι αγορές προεξοφλούν νέες αυξήσεις επιτοκίων.
Από τον Κέλσο | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Η μεγάλη ανατροπή στην αγορά των αμερικανικών ομολόγων
Η αγορά των αμερικανικών κρατικών ομολόγων ολοκληρώνει μία από τις δυσκολότερες εβδομάδες των τελευταίων ετών, καθώς οι επενδυτές αναθεωρούν απότομα τις προσδοκίες τους για την πορεία του πληθωρισμού και των επιτοκίων.
Τα αμερικανικά Treasuries οδεύουν προς τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία πτώση από τον Απρίλιο του 2025, όταν οι ανακοινώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για τους εκτεταμένους εμπορικούς δασμούς, γνωστές ως "Liberation Day", είχαν προκαλέσει έντονη αναταραχή στις διεθνείς αγορές.
Η απόδοση του δεκαετούς αμερικανικού ομολόγου έφτασε την Παρασκευή στο 5,17%, έχοντας αυξηθεί κατά περίπου 31 μονάδες βάσης μέσα στην εβδομάδα. Ακόμη εντονότερη ήταν η άνοδος στην απόδοση του διετούς τίτλου, η οποία έφτασε στο 4,89%.
Οι κινήσεις αυτές σηματοδοτούν μια ουσιαστική αλλαγή των προσδοκιών. Αντί να προεξοφλούν σταδιακή αποκλιμάκωση των επιτοκίων, οι επενδυτές προετοιμάζονται πλέον για νέα νομισματική σύσφιξη.
Η άνοδος των αποδόσεων συνεπάγεται πτώση των τιμών των υφιστάμενων ομολόγων. Όταν οι νέοι τίτλοι προσφέρουν υψηλότερο επιτόκιο, τα παλαιότερα ομόλογα με χαμηλότερα κουπόνια χάνουν μέρος της αγοραίας αξίας τους.
Για τους επενδυτές, αυτό δημιουργεί απώλειες αποτίμησης. Για το αμερικανικό Δημόσιο, όμως, το σημαντικότερο πρόβλημα βρίσκεται αλλού: στο κόστος με το οποίο θα χρειαστεί να αναχρηματοδοτήσει τις υποχρεώσεις του τα επόμενα χρόνια.
Ο πληθωρισμός αναγκάζει τη Fed να αλλάξει πορεία
Η αφορμή για τη νέα αναταραχή ήταν τα στοιχεία του αμερικανικού πληθωρισμού για τον Οκτώβριο. Ο δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε κατά 0,4% σε μηνιαία βάση, έναντι εκτιμήσεων για 0,3%. Ο δομικός πληθωρισμός, που εξαιρεί τις ευμετάβλητες τιμές τροφίμων και ενέργειας, αυξήθηκε κατά 0,3%, επίσης περισσότερο από τις προβλέψεις.
Η εξέλιξη ενίσχυσε τις ανησυχίες ότι οι πληθωριστικές πιέσεις έχουν μεγαλύτερη διάρκεια από ό,τι αναμενόταν. Η κατάσταση έγινε ακόμη πιο σύνθετη με τα στοιχεία για τις τιμές παραγωγού που δημοσιεύθηκαν στις 13 Νοεμβρίου. Παρότι ο μηνιαίος ρυθμός αύξησης των τιμών χονδρικής επιβραδύνθηκε στο 0,3%, ο ετήσιος πληθωρισμός παραγωγού έφτασε στο 6,5%, το υψηλότερο επίπεδο από τον Νοέμβριο του 2022.
Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει ότι οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικές πιέσεις κόστους, οι οποίες ενδέχεται να μεταφερθούν σταδιακά στις τελικές τιμές.
Για τη Federal Reserve, το δίλημμα είναι σαφές. Εάν διατηρήσει τα επιτόκια χαμηλότερα από ό,τι απαιτείται για τον περιορισμό του πληθωρισμού, κινδυνεύει να επιτρέψει την παγίωση υψηλών πληθωριστικών προσδοκιών.
Εάν, αντίθετα, αυξήσει τα επιτόκια υπερβολικά, μπορεί να περιορίσει την κατανάλωση, τις επιχειρηματικές επενδύσεις και την οικονομική δραστηριότητα. Οι αγορές προεξοφλούν πλέον αύξηση του βασικού επιτοκίου κατά 25 μονάδες βάσης τον Δεκέμβριο, ενώ εξακολουθεί να υπάρχει πιθανότητα μεγαλύτερης κίνησης.
Η μεταβολή αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή μόλις λίγους μήνες νωρίτερα η συζήτηση επικεντρωνόταν κυρίως στο πότε θα μπορούσε να ξεκινήσει ένας νέος κύκλος μειώσεων επιτοκίων.
Γιατί η απόδοση του δεκαετούς ομολόγου είναι τόσο σημαντική
Το δεκαετές αμερικανικό κρατικό ομόλογο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα επιτόκια αναφοράς του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος. Η απόδοσή του επηρεάζει το κόστος χρηματοδότησης επιχειρήσεων, τις αποτιμήσεις των μετοχών, τις αγορές στεγαστικών δανείων και τις αποφάσεις διεθνών επενδυτών.
Όταν η απόδοση αυξάνεται, το κόστος κεφαλαίου τείνει να αυξάνεται και σε μεγάλο μέρος της οικονομίας. Για παράδειγμα, μια επιχείρηση που επιθυμεί να εκδώσει δεκαετές ομόλογο δεν μπορεί να αγνοήσει το επιτόκιο που προσφέρει το αμερικανικό Δημόσιο.
Εάν το κρατικό ομόλογο αποδίδει 5,17%, ένας εταιρικός εκδότης με υψηλότερο πιστωτικό κίνδυνο θα χρειαστεί, κατά κανόνα, να προσφέρει ακόμη μεγαλύτερη απόδοση για να προσελκύσει επενδυτές. Αυτό περιορίζει την οικονομική ελκυστικότητα ορισμένων επενδύσεων.
Παράλληλα, τα υψηλότερα επιτόκια αυξάνουν την προεξοφλητική απόδοση που χρησιμοποιείται στην αποτίμηση μελλοντικών εταιρικών κερδών. Η επίδραση είναι ιδιαίτερα σημαντική για επιχειρήσεις των οποίων η αποτίμηση στηρίζεται σε υψηλές προσδοκίες κερδοφορίας πολλά χρόνια στο μέλλον, όπως συμβαίνει συχνά στον τεχνολογικό κλάδο.
Γι' αυτό η αναταραχή στα κρατικά ομόλογα μπορεί να μεταφερθεί γρήγορα στις χρηματιστηριακές αγορές.
Η πραγματική παγίδα: Το κόστος αναχρηματοδότησης του αμερικανικού χρέους
Το σημαντικότερο μακροοικονομικό ζήτημα δεν είναι η προσωρινή πτώση της τιμής των ομολόγων. Είναι η επίπτωση που μπορεί να έχει μια παρατεταμένη περίοδος υψηλών επιτοκίων στα δημόσια οικονομικά των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η αμερικανική κυβέρνηση χρηματοδοτεί τις ανάγκες της εκδίδοντας τίτλους διαφορετικής διάρκειας: από έντοκα γραμμάτια λίγων εβδομάδων έως ομόλογα διάρκειας 30 ετών. Καθώς οι τίτλοι λήγουν, το Δημόσιο χρειάζεται να τους αποπληρώνει ή να τους αναχρηματοδοτεί εκδίδοντας νέο χρέος.
Εάν οι νέες εκδόσεις πραγματοποιούνται με υψηλότερες αποδόσεις, το κόστος εξυπηρέτησης αυξάνεται σταδιακά.
Μήπως η αγορά απαιτεί πλέον υψηλότερο ασφάλιστρο κινδύνου;
Η άνοδος των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων δεν οφείλεται απαραίτητα αποκλειστικά στον πληθωρισμό. Οι αποδόσεις μακράς διάρκειας ενσωματώνουν διάφορους παράγοντες: τις προσδοκίες για τα μελλοντικά βραχυπρόθεσμα επιτόκια, τον αναμενόμενο πληθωρισμό και το λεγόμενο term premium, δηλαδή την πρόσθετη αποζημίωση που απαιτούν οι επενδυτές για να δεσμεύσουν κεφάλαια σε μακροπρόθεσμους τίτλους.
Η αυξημένη αβεβαιότητα για τη δημοσιονομική πολιτική και η μεγάλη προσφορά νέων κρατικών τίτλων μπορούν να ενισχύσουν αυτό το ασφάλιστρο. Ωστόσο, τα πρόσφατα στοιχεία δεν δείχνουν ότι ολόκληρη η άνοδος των αποδόσεων οφείλεται σε φόβους για τη βιωσιμότητα του αμερικανικού χρέους.
Διαβάστε ακόμα: ΗΠΑ: Το κόστος δανεισμού εκτοξεύθηκε σε υψηλό 25ετίας
Σύμφωνα με ανάλυση του Barron's, η αύξηση των πραγματικών αποδόσεων αποτέλεσε σημαντικό παράγοντα της πρόσφατης αναταραχής, ενώ οι αγοραίες προσδοκίες για τον μακροπρόθεσμο πληθωρισμό δεν αυξήθηκαν αντίστοιχα. Η αγορά φαίνεται να αναθεωρεί κυρίως τις εκτιμήσεις της για το επίπεδο των πραγματικών επιτοκίων και τη μελλοντική πολιτική της Fed.
Μια τέτοια εξέλιξη είναι διαφορετική από μια γενικευμένη απώλεια εμπιστοσύνης στην πιστοληπτική ικανότητα των ΗΠΑ.
Οι επιπτώσεις μεταφέρονται ήδη στην Ευρώπη
Η άνοδος των αμερικανικών αποδόσεων δεν παραμένει περιορισμένη στη Wall Street.
Τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα αποτελούν διεθνές σημείο αναφοράς, με αποτέλεσμα οι μεταβολές τους να επηρεάζουν και άλλες αγορές χρέους.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η πρόσφατη άνοδος των αμερικανικών αποδόσεων συνοδεύτηκε από πιέσεις στα ευρωπαϊκά ομόλογα. Η απόδοση του δεκαετούς γερμανικού ομολόγου έφτασε περίπου στο 3,36%, ενώ η αντίστοιχη βρετανική ξεπέρασε το 5,30%.
Η μετάδοση, ωστόσο, δεν είναι αυτόματη ούτε ισόποση. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα καθορίζει τη νομισματική πολιτική της με βάση τις οικονομικές συνθήκες της Ευρωζώνης, οι οποίες διαφέρουν από εκείνες των ΗΠΑ. Ανάλυση της ING επισημαίνει ακριβώς αυτόν τον κίνδυνο: οι ευρωπαϊκές αγορές ομολόγων δεν πρέπει να ακολουθούν μηχανικά τις αμερικανικές αποδόσεις όταν τα θεμελιώδη οικονομικά δεδομένα είναι διαφορετικά.
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη έχει σημασία τόσο για το κόστος χρηματοδότησης του Δημοσίου όσο και για τις επιχειρηματικές επενδύσεις. Μια γενικευμένη αύξηση των διεθνών αποδόσεων μπορεί να επηρεάσει το κόστος νέων εκδόσεων ελληνικών κρατικών και εταιρικών ομολόγων, ακόμη και εάν τα εγχώρια δημοσιονομικά δεδομένα παραμένουν σταθερά.
Τι σημαίνει η άνοδος των αποδόσεων για τους επενδυτές;
Η νέα πραγματικότητα δημιουργεί διαφορετικούς κινδύνους και ευκαιρίες ανά κατηγορία περιουσιακών στοιχείων. Για τους κατόχους μακροπρόθεσμων ομολόγων, η άνοδος των αποδόσεων συνεπάγεται πτώση της τρέχουσας αγοραίας αξίας.
Η ευαισθησία αυτή εξαρτάται κυρίως από τη διάρκεια (duration) του τίτλου. Ένα ομόλογο με τροποποιημένη διάρκεια οκτώ ετών θα μπορούσε, κατά προσέγγιση, να χάσει περίπου 8% της αξίας του εάν η απαιτούμενη απόδοση αυξανόταν κατά μία ποσοστιαία μονάδα, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη η κυρτότητα και άλλοι παράγοντες.
Για τους νέους επενδυτές, αντίθετα, οι υψηλότερες αποδόσεις μπορούν να δημιουργήσουν ελκυστικότερες προοπτικές μελλοντικού εισοδήματος. Στις μετοχές, η αύξηση του κόστους κεφαλαίου επηρεάζει περισσότερο τις επιχειρήσεις με υψηλές αποτιμήσεις, μεγάλες χρηματοδοτικές ανάγκες ή κέρδη που αναμένονται σε μακρινό χρονικό ορίζοντα.
Για τις τράπεζες, οι συνέπειες είναι σύνθετες. Τα υψηλότερα επιτόκια μπορούν να ενισχύσουν ορισμένα έσοδα από τόκους, αλλά ταυτόχρονα αυξάνουν τον πιστωτικό κίνδυνο, το κόστος καταθέσεων και τις πιθανές ζημίες αποτίμησης σε χαρτοφυλάκια τίτλων.
Δεν υπάρχει, επομένως, ένας ενιαίος "κερδισμένος" από την άνοδο των επιτοκίων.
Συμπέρασμα: Το αμερικανικό χρέος δεν βρίσκεται σε άμεση κρίση, αλλά η εποχή του φθηνού χρήματος έχει τελειώσει
Η μεγαλύτερη εβδομαδιαία πτώση των αμερικανικών κρατικών ομολόγων από την περίοδο της "Liberation Day" δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη επικείμενης κρίσης χρέους.
Ωστόσο, η άνοδος των αποδόσεων πάνω από το 5% υπενθυμίζει ότι ακόμη και η αμερικανική οικονομία δεν είναι απρόσβλητη από το κόστος των υψηλών επιτοκίων. Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι ότι οι ΗΠΑ θα δυσκολευτούν ξαφνικά να βρουν αγοραστές για τα ομόλογά τους.
Είναι ότι η διατήρηση μεγάλων δημοσιονομικών ελλειμμάτων σε ένα περιβάλλον υψηλών επιτοκίων περιορίζει σταδιακά την ευχέρεια άσκησης οικονομικής πολιτικής.
Add comment
Comments