Ανάμεσα στα πολλά ερωτήματα που στροβιλίζονται από τα δραματικά γεγονότα του περασμένου Σαββατοκύριακου στο Καράκας - και υπάρχουν πολλά - ένα που αρνείται να φύγει επικεντρώνεται στην γυναίκα με τα γυαλιά που ηγείται τώρα αυτού που οι Αμερικανοί αξιωματούχοι αποκαλούν "προσωρινές αρχές" της Βενεζουέλας. Γιατί η Ντέλσι; Τι είναι αυτό στην Ντέλσι Ροντρίγκεζ, κόρη ενός πρώην μαρξιστή αντάρτη και αναπληρωτή του εκδιωχθέντος δικτάτορα Νικολάς Μαδούρο, που έχει τραβήξει την προσοχή της κυβέρνησης Τραμπ;
Και γιατί η Ουάσινγκτον αποφάσισε να παραμείνει στην εξουσία μια δηλωμένη "Τσαβίστρια" επαναστάτης, αντί να υποστηρίξει την ηγέτιδα της αντιπολίτευσης, Μαρία Κορίνα Ματσάδο, της οποίας το αντιπολιτευτικό κίνημα πιστεύεται ευρέως ότι κέρδισε τις προεδρικές εκλογές του 2024; Η απάντηση, σύμφωνα με έναν πρώην πρέσβη των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, είναι απλή. "Έχουν επιλέξει τη σταθερότητα έναντι της δημοκρατίας", λέει ο Τσαρλς Σαπίρο, ο οποίος διετέλεσε πρέσβης του Τζορτζ Μπους στο Καράκας από το 2002 έως το 2004. "Έχουν διατηρήσει το δικτατορικό καθεστώς στη θέση του χωρίς τον δικτάτορα. Οι μπράβοι είναι ακόμα εκεί".
"Θεωρώ ότι είναι απίστευτα επικίνδυνο". Αλλά η εναλλακτική λύση, που περιλαμβάνει μια ολοκληρωτική αλλαγή καθεστώτος και υποστήριξη του κινήματος της αντιπολίτευσης του Ματσάδο, θα ενείχε και άλλους κινδύνους, συμπεριλαμβανομένων πιθανών εσωτερικών διαμαχών μεταξύ προσωπικοτήτων της αντιπολίτευσης και της αποξένωσης των Βενεζουελάνων - ίσως έως και 30% - που ψήφισαν τον Μαδούρο.
Στη δραματική συνέντευξη Τύπου του το Σάββατο το πρωί, ο Πρόεδρος Τραμπ σόκαρε πολλούς παρατηρητές απορρίπτοντας τη βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης Ματσάδο ως πρόσωπο "μη σεβαστό" εντός της Βενεζουέλας, ενώ περιέγραψε την Ροντρίγκεζ ως "ευγενική". "Έμεινα έκπληκτος όταν άκουσα τον αποκλεισμό της Μαρία Κορίνα Ματσάδο από τον Πρόεδρο Τραμπ", λέει ο Κέβιν Γουίτακερ, πρώην αναπληρωτής επικεφαλής της αποστολής στην αμερικανική πρεσβεία στο Καράκας. "Το κίνημά της εκλέχθηκε μαζικά... και έτσι ο αποκλεισμός της Ματσάδο, στην ουσία, απέκλεισε ολόκληρο το κίνημα". Η ταχύτητα και η φαινομενική ευκολία με την οποία απομακρύνθηκε ο Μαδούρο και τοποθετήθηκε η Ροντρίγκεζ οδήγησε ορισμένους παρατηρητές να υποθέσουν ότι ο πρώην αντιπρόεδρος μπορεί να συμμετείχε στο σχέδιο.
"Νομίζω ότι είναι πολύ ενδεικτικό το γεγονός ότι απλώς είχαμε ως στόχο τη σύλληψη του Μαδούρο και την επιβίωση της αντιπροέδρου", λέει η πρώην αξιωματικός της CIA Λίντσεϊ Μόραν. "Είναι προφανές ότι υπήρχαν υψηλόβαθμες πηγές που συνεργάστηκαν. Η άμεση εικασία μου ήταν ότι αυτές οι υψηλόβαθμες πηγές βρίσκονταν στο γραφείο της Αντιπροέδρου, αν όχι της ίδιας της Αντιπροέδρου". Αλλά ο Φιλ Γκάνσον, ανώτερος αναλυτής της Διεθνούς Ομάδας Κρίσεων που ζει στο Καράκας, λέει ότι η θεωρία συνωμοσίας δεν αντέχει σε ενδελεχή ανάλυηση, δεδομένου ότι τεράστια εξουσία εξακολουθεί να ασκείται από τον υπουργό Άμυνας της Βενεζουέλας, στρατηγό Βλαντιμίρ Παντρίνο Λόπεζ, και τον σκληροπυρηνικό υπουργό Εσωτερικών, Ντιοσντάδο Καμπέλο, και οι δύο πιστοί σύμμαχοι του Μαδούρο.
"Γιατί να ξεπουλήσει τον Μαδούρο, μένοντας ανυπεράσπιστη, εσωτερικά, απέναντι σε αυτούς που πραγματικά ελέγχουν τα όπλα;", λέει ο Γκάνσον. Αντίθετα, η απόφαση να υποστηριχθεί η Ροντρίγκεζ ακολούθησε προειδοποιήσεις ότι η εγκατάσταση της Ματσάδο θα μπορούσε να οδηγήσει σε επικίνδυνα επίπεδα αστάθειας. Τον Οκτώβριο, μια έκθεση της ICG προειδοποίησε ότι "η Ουάσινγκτον θα πρέπει να προσέχει την αλλαγή του καθεστώτος". "Οι κίνδυνοι βίας σε οποιοδήποτε σενάριο μετά τον Μαδούρο δεν πρέπει να υποβαθμίζονται", προέτρεπε η έκθεση, λέγοντας ότι στοιχεία των δυνάμεων ασφαλείας θα μπορούσαν να ξεκινήσουν έναν ανταρτοπόλεμο εναντίον των νέων αρχών.
"Προειδοποιούσαμε τους ανθρώπους στην κυβέρνηση ότι αυτό δεν πρόκειται να λειτουργήσει", λέει ο Γκάνσον. "Θα υπάρξει βίαιο χάος, θα είναι δικό σας λάθος και θα το αναλάβετε εσείς". Τη Δευτέρα, η Wall Street Journal ανέφερε την ύπαρξη μιας απόρρητης αξιολόγησης των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών που κατέληγε στα ίδια συμπεράσματα και καθόριζε ότι μέλη του καθεστώτος Μαδούρο, συμπεριλαμβανομένης της Ροντρίγκεζ, ήταν σε καλύτερη θέση για να ηγηθούν μιας προσωρινής κυβέρνησης.
Ο Λευκός Οίκος δεν έχει σχολιάσει δημόσια την έκθεση, αλλά ξεκαθάρισε ότι σχεδιάζει να συνεργαστεί με την Ροντρίγκεζ στο άμεσο μέλλον. "Αναδεικνύει στοιχεία σκληρού ρεαλισμού από την πλευρά της κυβέρνησης Τραμπ», λέει ο Χένρι Ζίμερ, συνεργάτης του Αμερικάνικου Προγράμματος στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών της Ουάσινγκτον. Αλλά οι προκλήσεις, προσθέτει, μόλις ξεκίνησαν. "Η σύλληψη του Μαδούρο ήταν το εύκολο κομμάτι. Η ευρύτερη ανοικοδόμηση της Βενεζουέλας, οι στόχοι για το πετρέλαιο, τα ναρκωτικά και τη δημοκρατία... θα χρειαστούν πολύ περισσότερο χρόνο για να υλοποιηθούν. Προς το παρόν, ωστόσο, η Ροντρίγκεζ φαίνεται να είναι κάποια με την οποία η κυβέρνηση Τραμπ πιστεύει ότι μπορεί να ασχοληθεί σοβαρά."
"Ήταν κάπως σαν η οικονομική μεταρρυθμίστρια του καθεστώτος", λέει ο Γκάνσον. "Έχει επίγνωση της ανάγκης για οικονομικό άνοιγμα και δεν είναι αντίθετη στην ιδέα της επιστροφής ξένων κεφαλαίων".
Ο Ζίμερ συμφωνεί ότι η Ροντρίγκεζ μπορεί να μην δυσκολευτεί να ανταποκριθεί στις εντολές της Ουάσινγκτον όσον αφορά την προετοιμασία του καλωσορίσματος για τις αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες, την προσφορά μεγαλύτερης συνεργασίας στον τομέα της καταπολέμησης των ναρκωτικών, ακόμη και την αποκλιμάκωση των σχέσεων της Βενεζουέλας με την Κούβα, την Κίνα και τη Ρωσία, ειδικά αν αυτό σημαίνει τη σταδιακή άρση των αμερικανικών κυρώσεων. "Νομίζω ότι μπορεί να το πετύχει αυτό", λέει. "Αλλά αν οι ΗΠΑ ζητούν πραγματική πρόοδο προς μια δημοκρατική μετάβαση, αυτό γίνεται πολύ πιο δύσκολο".
Προς το παρόν, αυτό δεν φαίνεται να βρίσκεται ψηλά στη λίστα προτεραιοτήτων της Ουάσινγκτον. Σε δηλώσεις του προς τον Τύπο την Τετάρτη, ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο μίλησε για ένα τριφασικό σχέδιο για τη Βενεζουέλα, ξεκινώντας με τη σταθεροποίηση της χώρας και την εμπορία 30-50 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου υπό την επίβλεψη των ΗΠΑ. Το σχέδιο θα οδηγήσει σε αυτό που ο Ρούμπιο ονόμασε "διαδικασία συμφιλίωσης", συμπεριλαμβανομένων αμνηστιών για τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης, την απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων και την ανοικοδόμηση της κοινωνίας των πολιτών. "Η τρίτη φάση, φυσικά, θα είναι μια φάση μετάβασης", είπε, χωρίς να επεκταθεί περαιτέρω.
Το άρθρο 233 του συντάγματος της Βενεζουέλας προβλέπει τη διεξαγωγή νέων εκλογών εντός 30 ημερών από την ημέρα που ένας πρόεδρος καθίσταται "μόνιμα μη διαθέσιμος να υπηρετήσει", κάτι που φαίνεται να ισχύει σε μια κατάσταση στην οποία ο Μαδούρο βρίσκεται σε φυλακή της Νέας Υόρκης, εν αναμονή δίκης. Αλλά σε συνέντευξή του στο NBC News τη Δευτέρα, ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι οι εκλογές δεν είναι στον ορίζοντα. "Πρέπει πρώτα να διορθώσουμε τη χώρα", είπε. "Δεν μπορείτε να κάνετε εκλογές".
Ο Γκάνσον αναφέρει ότι η απόφαση της Ουάσινγκτον να μην προχωρήσει σε αλλαγή καθεστώτος βραχυπρόθεσμα μπορεί να έχει νόημα, αλλά η απουσία μεσοπρόθεσμης ή μακροπρόθεσμης προοπτικής είναι απογοητευτική. "Ο Τραμπ μπορεί να κερδίζει κάτι από αυτό, αλλά οι Βενεζουελάνοι όχι".
Με την κυβέρνηση Τραμπ να μιλάει για τις προοπτικές των διεθνών πετρελαϊκών εταιρειών να επανεπενδύσουν στις διεφθαρμένες και ετοιμοθάνατες πετρελαϊκές υποδομές της Βενεζουέλας, ο Γκάνσον λέει ότι η πραγματικότητα μπορεί να είναι πιο περίπλοκη. "Κανείς δεν πρόκειται να έρθει εδώ με τα δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια που απαιτούνται... για να ξεκινήσει η διαδικασία ανάκαμψης εάν η κυβέρνηση είναι παράνομη και δεν υπάρχει κράτος δικαίου", σημειώνει.
Όταν ο πρώην ηγέτης της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες όρισε τον Νικολάς Μαδούρο ως διάδοχό του, λίγο πριν τον θάνατό του το 2013, η κίνηση αυτή περιγράφηκε ως "dedazo" του Τσάβες, όρος στην ισπανική αργκό που σημαίνει "δείχνω με το δάχτυλο", ένα προσωπικό χρίσμα που παρακάμπτει την κανονική δημοκρατική διαδικασία.
Ο πρέσβης Σαπίρο βλέπει μια παραλληλία με την άνοδο στην εξουσία της Ντέλσι Ροντρίγκεζ. "Αυτό είναι το dedazo του Τραμπ", ισχυρίζεται.
Add comment
Comments