Η Αμερική είχε γιγάντια δημοσιονομικά ελλείμματα και χρέη που ήταν επικίνδυνα και διογκώνονταν συνεχώς εδώ και χρόνια, ωστόσο μόλις πρόσφατα προκάλεσαν μεγάλη ανησυχία στους ψηφοφόρους. Την άνοιξη του 2025, μια δημοσκόπηση που διεξήχθη από το μη κομματικό Ίδρυμα Peterson διαπίστωσε ότι το 76% όλων των ψηφοφόρων, συμπεριλαμβανομένου του 73% των Δημοκρατικών και του 89% των Ρεπουμπλικανών, συμφωνούν ότι η αντιμετώπιση του αχαλίνωτου δανεισμού που θέτει σε κίνδυνο την οικονομική κατάσταση της χώρας και απειλεί το δικό τους οικονομικό μέλλον θα πρέπει να αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα για τον πρόεδρο και το Κογκρέσο.
Από την δημοσίευση αυτής της έρευνας, η εικόνα έχει επιδεινωθεί με πολύ ταχύτερο ρυθμό από ό,τι ανέμενε το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου και ιδιώτες αναλυτές, εν μέρει λόγω των επερχόμενων μειώσεων των φορολογικών συντελεστών και αυξήσεων των δαπανών που ενσωματώνονται στο "Ένα Μεγάλο Όμορφο Νομοσχέδιο" του Προέδρου Τραμπ. Το μοναδικό σημαντικό στοιχείο που τώρα αυξάνεται ταχύτερα και που έχει προσθέσει τα μέγιστα στο έλλειμμα του προϋπολογισμού από την έναρξη της πανδημίας, είναι ένα σκοτεινό άλογο: τα έξοδα για τόκους.
Αυτό το αυξανόμενο κόστος που δεν συμβάλλει καθόλου στην υποστήριξη της εθνικής άμυνας, στη χρηματοδότηση των υποσχέσεων του έθνους για την παροχή υγειονομικής περίθαλψης στους ηλικιωμένους και στη χρηματοδότηση του ελέγχου των συνόρων, είναι το μόνο χαρακτηριστικό του προϋπολογισμού που πιθανότατα θα εξοργίσει ολοένα και περισσότερο τον κόσμο. Θυμηθείτε ότι στην προεδρική εκλογική αναμέτρηση του 1992, ο ανεξάρτητος υποψήφιος και πολιτικά άγνωστος Ρος Περό ανέδειξε την εκρηκτική αύξηση των επιτοκίων για το εθνικό χρέος κεντρικό στοιχείο της αντισυμβατικής του εκστρατείας και συγκέντρωσε σχεδόν το 20% της λαϊκής ψήφου, χάρη σε μεγάλο βαθμό στην κατάδειξη του επικείμενου κινδύνου.
Από το 2019, οι τόκοι έχουν εκτοξευθεί.
Κατά το οικονομικό έτος 2019, τα καθαρά έξοδα τόκων δεν ήταν και τόσο σημαντικά. Ανήλθαν σε μόλις $375 δισ., αντιπροσωπεύοντας ένα μέτριο 1,7% του ΑΕΠ. Μέχρι το οικονομικό έτος 2025 (που έληξε τον Σεπτέμβριο), το ποσό είχε εκτοξευθεί στα $952 δισ., σημειώνοντας αύξηση 153% ή 17% ετησίως. Κατά την ίδια εξαετή περίοδο, η πορεία του ξεπέρασε κατά πολύ τις ακόμη ανησυχητικές αυξήσεις στο Medicare (25%) και το Medicaid (32%), για να μην αναφέρουμε την εθνική άμυνα (7%). Στο οικονομικό έτος 2025, οι τόκοι κατατάχθηκαν ως ο τρίτος μεγαλύτερος τομέας δαπανών μετά την Κοινωνική Ασφάλιση και σχεδόν έφτασαν το Medicare, το οποίο με $997 δισ. ήταν λιγότερο από 5% μπροστά από την εξυπηρέτηση του χρέους.
Οι τόκοι καταβρόχθισαν το 3,2% του εθνικού εισοδήματος, σχεδόν διπλάσιο από το μερίδιό τους πριν από τον COVID. Η αύξηση επιταχύνθηκε από τον Οκτώβριο έως τον Δεκέμβριο του 2025, και το πρώτο τρίμηνο του οικονομικού έτους 2026. Τα έξοδα για τόκους έφτασαν τα $179 δισ., έναντι $160 δισ. τους πρώτους τρεις μήνες του οικονομικού έτους 2025. Για την περίοδο αυτή, στο τέλος του περασμένου έτους, υπερίσχυσαν ως η δεύτερη μεγαλύτερη δαπάνη του έθνους, ξεπερνώντας οριακά τόσο το Medicare όσο και την εθνική άμυνα.
Στις πιο πρόσφατες μακροπρόθεσμες προβλέψεις του για τον προϋπολογισμό, το CBO εκτιμά ότι οι τόκοι θα συνεχίσουν να καταβροχθίζουν όλο και περισσότερο το εθνικό εισόδημα, αυξάνοντας το ποσοστό τους από το σημερινό 3,2% σε 4,0% έως το 2034. Σε αυτό το επίπεδο, το κόστος των τόκων θα φτάσει τα $1,6 τρις. σχεδόν 70% περισσότερο από σήμερα - και θα αντικαταστήσει το Medicare κατά μια "τρίχα" ως το δεύτερο υψηλότερο κόστος του προϋπολογισμού. Σε αυτό το σημείο, οι τόκοι θα απορροφούν το ισοδύναμο ενός στα τέσσερα δολάρια που εισπράττονται από όλους τους φόρους εισοδήματος φυσικών προσώπων.
Είναι το βασικό, "πρωτογενές" έλλειμμα που προκαλεί την απότομη αύξηση του κόστους των τόκων.
Η απότομη αύξηση των τόκων προκύπτει από ένα θεμελιώδες πρόβλημα. Η υποκείμενη πηγή είναι το "πρωτογενές" έλλειμμα, το διαρθρωτικό χάσμα μεταξύ εσόδων και δαπανών που δημιουργεί μεγάλα ελλείμματα πριν υπολογιστούν τα έξοδα για τόκους. Καθώς το πρωτογενές έλλειμμα αυξάνεται, οι ΗΠΑ πρέπει να δανειστούν την αυξανόμενη διαφορά, και αυτή είναι η ιστορία.
Προσθήκη στον πόνο: Καθώς το οφειλόμενο κεφάλαιο συνεχίζει να αυξάνεται, το ίδιο ισχύει και για το κόστος χρηματοδότησης κάθε νέου δισεκατομμυρίου δολαρίων. Από το 2019, το μέσο επιτόκιο του αμερικανικού χρέους έχει αυξηθεί σημαντικά, από ένα εξαιρετικά προσιτό 2,49% πριν από επτά χρόνια, σε 3,35% το οικονομικό έτος 2025. Και βρίσκεται σε αυτό το εύρος, επειδή οι ΗΠΑ βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε βραχυπρόθεσμα δάνεια για να συγκρατήσουν το συνολικό κόστος, πράγμα που σημαίνει ότι εάν το Υπουργείο Οικονομικών θέλει να μειώσει τον κίνδυνο αναχρηματοδότησης αυτού του χρέους με ομόλογα 10ετούς ή και μεγαλύτερης διάρκειας, τα επιτόκια που καταβάλλει θα αυξηθούν πολύ πέρα από τα τρέχοντα νούμερα, αυξάνοντας ακόμη περισσότερο τα συνολικά έξοδα τόκων.
Καθώς το χάσμα μεταξύ των δαπανών και των εισπράξεων των ΗΠΑ συνέχιζε να αυξάνεται, οι τόκοι έγιναν ένας όλο και μεγαλύτερος παράγοντας που συνέβαλε στα ελλείμματα που τώρα προκαλούν τέτοιο φόβο. Το έλλειμμα μεταξύ εσόδων και εξόδων αυξήθηκε από $998 δισ. το 2019 σε $1,8 τρισ. το οικονομικό έτος 2025. Αυτό αντιστοιχεί σε ένα άλμα $800 δισ., ή 80%. Σε αυτό το διάστημα, οι τόκοι πρόσθεσαν $577 δισ. στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 70% του διαβόητου ελλείμματος. Το CBO προβλέπει ότι σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, το χάσμα θα αυξηθεί στο $1 τρις. το οικονομικό έτος 2025, ένα εκπληκτικό 6% του ΑΕΠ. Ο οργανισμός προβλέπει ότι οι τόκοι θα ενταχθούν μαζί με το Medicare ως οι κύριοι παράγοντες αυτής της ανόδου των 17 μονάδων.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι πρόσθετοι δασμοί που επιβλήθηκαν από την κυβέρνηση Τραμπ, αν και αποτελούν σημαντικό μέσο συγκέντρωσης χρημάτων, δεν έχουν πλησιάσει στο να επιβραδύνουν αυτό το αυξανόμενο "V" μεταξύ εσόδων και δαπανών. Οι τόκοι αποτελούν μεγάλο μέρος της ιστορίας. Στο οικονομικό έτος 2025, οι ΗΠΑ συγκέντρωσαν περίπου $200 δις. από εισαγωγικούς δασμούς και συναφή έσοδα, περίπου $125 δις. περισσότερα από το προηγούμενο οικονομικό έτος. Στο ίδιο διάστημα, τα έξοδα για τόκους αυξήθηκαν από $881 δις. σε $952 δις.. Αυτά τα επιπλέον 71 δισεκατομμύρια δολάρια αντισταθμίζουν σχεδόν το 60% των κερδών από τους δασμούς.
Συνολικά, η εξυπηρέτηση του χρέους απαιτεί ένα ολοένα και μεγαλύτερο μερίδιο των δολαρίων που η Αμερική έχει υποσχεθεί να δαπανήσει για παροχές για τις μελλοντικές γενιές. Αυτές οι πληρωμές που καταλαμβάνουν όλο και περισσότερα από τα χρήματα των φορολογουμένων, είναι το τίμημα που πληρώνουν οι Αμερικάνοι για χρόνια υπερβολικών δαπανών και υποφορολόγησης.
Add comment
Comments