Η πολύμηνη προσπάθεια του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για απότομη μείωση των επιτοκίων τράβηξε εκ νέου την προσοχή αυτή την εβδομάδα, όταν ήρθαν στην επιφάνεια ειδήσεις για μια άνευ προηγουμένου ομοσπονδιακή ποινική έρευνα σε βάρος του προέδρου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας Τζερόμ Πάουελ.
Ο Τραμπ επανέλαβε την έκκλησή του για χαμηλότερα επιτόκια μετά τη δημοσιοποίηση της έρευνας. "Ο Τζερόμ «πολύ αργά» Πάουελ θα πρέπει να μειώσει τα επιτόκια, ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ!!!", δήλωσε ο Τραμπ σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Τρίτη.
Η έρευνα φαίνεται να επικεντρώνεται στην κατάθεση του Πάουελ στο Κογκρέσο πέρυσι σχετικά με ένα έργο ανακαίνισης γραφείων πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο Πάουελ, ο οποίος διορίστηκε από τον Τραμπ το 2017, εξέδωσε ένα σπάνιο βιντεοσκοπημένο μήνυμα την Κυριακή το βράδυ, επικρίνοντας την έρευνα ως μια πολιτικά υποκινούμενη προσπάθεια επηρεασμού της πολιτικής επιτοκίων της Fed.
Όταν διόρισε τον Πάουελ, ο Τραμπ επικαλέστηκε τη θητεία του Πάουελ ως μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, η οποία είχε ξεκινήσει πέντε χρόνια νωρίτερα, καθώς και την ικανότητά του να "οικοδομεί συναινέσεις". Ο Τραμπ αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή στην ποινική έρευνα κατά τη διάρκεια μιας σύντομης συνέντευξης στο NBC News. "Δεν γνωρίζω τίποτα γι' αυτό, αλλά σίγουρα δεν είναι πολύ καλός στην Fed και δεν είναι πολύ καλός στην κατασκευή κτιρίων", είπε ο Τραμπ.
Η σύγκρουση υψηλού ρίσκου μεταξύ του Λευκού Οίκου και της κεντρικής τράπεζας προσφέρει μια ευκαιρία να επανεξεταστεί ο πολιτικός στόχος του Τραμπ. Το ABC News ρώτησε αρκετούς οικονομολόγους αν τα πολύ χαμηλότερα επιτόκια είναι καλή ιδέα. Οι περισσότεροι οικονομολόγοι αμφισβήτησαν την πρόταση, λέγοντας ότι μια μεγάλη μείωση των επιτοκίων κινδυνεύει να υπερθερμάνει την οικονομία και να ωθήσει ψηλότερα τον ήδη αυξημένο πληθωρισμό. Τουλάχιστον ένας οικονομολόγος διαφώνησε μαζί τους, λέγοντας ότι τα πολύ μειωμένα επιτόκια θα μπορούσαν να ενισχύσουν μια αγορά εργασίας που φθίνει και να αποτρέψουν μια πιθανή οικονομική επιβράδυνση.
Παρά τις διαφορές αυτές, οι οικονομολόγοι συμμερίζονταν την πεποίθηση ότι χρειάζεται ένα ανεξάρτητο Συμβούλιο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, απομονωμένο από τον Λευκό Οίκο.
Προειδοποίησαν ότι μια αντιληπτή προσπάθεια επηρεασμού της κεντρικής τράπεζας θα μπορούσε να περιπλέξει τη διαχείριση της οικονομίας. Τον τελευταίο χρόνο, οι προσλήψεις έχουν επιβραδυνθεί δραματικά, ενώ ο πληθωρισμός έχει παραμείνει υψηλός, διακινδυνεύοντας ένα οικονομικό διπλό πλήγμα γνωστό ως "στασιμοπληθωρισμό". Αυτές οι συνθήκες έχουν θέσει την Fed σε δύσκολη θέση, ανέφεραν ορισμένοι οικονομολόγοι.
Η κεντρική τράπεζα πρέπει να εξισορροπήσει μια διπλή επιδίωξη. Να διατηρήσει τον πληθωρισμό υπό έλεγχο και να μεγιστοποιήσει την απασχόληση. Για να αντιμετωπίσει την πίεση και στους δύο στόχους της, η Fed διαθέτει κυρίως ένα μόνο εργαλείο: τα επιτόκια. Από τον Σεπτέμβριο, η Fed μείωσε τα επιτόκια σε τρεις συνεχόμενες συνεδριάσεις, με στόχο την τόνωση της αγοράς εργασίας.
Το βασικό επιτόκιο βρίσκεται σε επίπεδο μεταξύ 3,5% και 3,75%. Οι αγορές συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης αναμένουν δύο μειώσεις επιτοκίων κατά 25 μονάδες φέτος, προβλέποντας την πρώτη τον Απρίλιο και μια δεύτερη το φθινόπωρο, σύμφωνα με το CME FedWatch Tool, έναν δέκτη του κλίματος της αγοράς.
Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου στην Ουάσινγκτον τον περασμένο μήνα, ο Πάουελ άφησε να εννοηθεί ότι η κεντρική τράπεζα μπορεί να είναι επιφυλακτική σχετικά με περαιτέρω μειώσεις των επιτοκίων. "Είμαστε σε καλή θέση να περιμένουμε και να δούμε πώς θα εξελιχθεί η οικονομία", δήλωσε ο Πάουελ.
Ο Τραμπ έχει ζητήσει ταχύτερη και πιο εκτεταμένη μείωση των επιτοκίων. Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα The Wall Street Journal τον Δεκέμβριο, ο Τραμπ δήλωσε ότι εντός ενός έτους θέλει τα επιτόκια να είναι "1% και ίσως χαμηλότερα από αυτό". Θεωρητικά, τα χαμηλότερα επιτόκια θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην αναζωογόνηση της προβληματικής αγοράς εργασίας, αντιπροσωπεύοντας μια επιλογή να δοθεί προτεραιότητα στην αύξηση της απασχόλησης, αναλαμβάνοντας παράλληλα έναν ανεκτό κίνδυνο υψηλότερου πληθωρισμού, ανέφεραν ορισμένοι αναλυτές.
Ωστόσο, προειδοποίησαν ότι η έκταση και ο ρυθμός των περικοπών που προτείνει ο Τραμπ υπερβαίνει κατά πολύ αυτή την προσέγγιση, απειλώντας να υπερφορτώσει τη ζήτηση με χαμηλό κόστος δανεισμού που μπορεί να αυξήσει σημαντικά τις τιμές.
Ο Kenneth Kuttner, καθηγητής οικονομικών στο Williams College, ο οποίος μελετά την πολιτική των κεντρικών τραπεζών, χαρακτήρισε την πρόταση ως "αναμφισβήτητα πληθωριστική". "Αυτό δεν θα βοηθούσε στο πρόβλημα της προσιτής τιμής των προϊόντων και των υπηρεσιών", πρόσθεσε ο Kuttner. "Υπάρχουν αξιόλογα επιχειρήματα για περαιτέρω περικοπές, αλλά όχι μέχρι το 1%", δήλωσε στο ABC News ο Joseph Gagnon, ανώτερος συνεργάτης στο Peterson Institute for International Economics και πρώην αξιωματούχος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας. "Δεν μπορώ να δω ένα αξιόλογο επιχείρημα για αυτό".
Ωστόσο, μία οικονομολόγος εξέφρασε την υποστήριξή του για τις προτεινόμενες μειώσεις επιτοκίων του Τραμπ. Η Yeva Nersisyan, καθηγήτρια οικονομικών στο Franklin & Marshall College, αμφισβήτησε την αποτελεσματικότητα της πολιτικής επιτοκίων ως μέσου ελέγχου του πληθωρισμού, λέγοντας ότι δεν μπορεί να στοχεύσει σε συγκεκριμένα κόστη - όπως η στέγαση - που αντιπροσωπεύουν τη μερίδα του λέοντος των αυξήσεων των τιμών. "Στο βαθμό που τα επιτόκια δεν αντιμετωπίζουν πραγματικά τις αιτίες του πληθωρισμού και αντίθετα ενδέχεται να βλάψουν την οικονομία και να επιβραδύνουν την αγορά εργασίας, τότε στην πραγματικότητα δεν κάνουν κανένα καλό και μόνο κακό», δήλωσε η Nersisyan στο ABC News.
"Δεν νομίζω ότι είναι κακή ιδέα να μειωθούν τα επιτόκια στο 1%", δήλωσε η Nersisyan, σημειώνοντας παράλληλα ότι τα οφέλη της πολιτικής μπορεί να αποδειχθούν πιο μέτρια από ό,τι αναμένει ο Τραμπ. Ένας μακροχρόνιος κανόνας ανεξαρτησίας συνήθως προστατεύει την Fed από άμεσες πολιτικές παρεμβάσεις. Σε περίπτωση που μια κεντρική τράπεζα δεν διαθέτει ανεξαρτησία, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής τείνουν να ευνοούν τα χαμηλότερα επιτόκια ως μέσο ενίσχυσης της βραχυπρόθεσμης οικονομικής δραστηριότητας, ανέφεραν ορισμένοι οικονομολόγοι. Μια τέτοια στάση θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό κίνδυνο πολυετούς πληθωρισμού που θα τροφοδοτείται από την αύξηση της καταναλωτικής ζήτησης, χωρίς να επηρεάζεται από τα επιτόκια.
Ορισμένοι οικονομολόγοι προειδοποίησαν ότι μια υποτιθέμενη προσπάθεια υπονόμευσης της ανεξαρτησίας της Fed θα μπορούσε να προκαλέσει ανησυχία στους επενδυτές και τους καταναλωτές εάν οι προτεινόμενες περικοπές του Τραμπ τεθούν σε ισχύ, καθώς η πολιτική θα μπορούσε να υποδηλώνει επιτυχία στη διάβρωση αυτής της ανεξαρτησίας.
Άλλοι υποβάθμισαν την πιθανότητα μιας σημαντικής απώλειας της ανεξαρτησίας της Fed, καθώς η είδηση για την έρευνα του Υπουργείου Δικαιοσύνης κατά του Πάουελ προκάλεσε αναπάντεχη αντίδραση από τους Ρεπουμπλικάνους. Ο Πάουελ κατέχει μόνο μία ψήφο στο 12μελές διοικητικό συμβούλιο που είναι υπεύθυνο για τον καθορισμό των επιτοκίων, είπαν.
"Κάθε φορά που αλλάζουμε θεσμούς, θα πρέπει να έχουμε κάποια ανησυχία", δήλωσε στο ABC News ο Γουίλιαμ Λούθερ, καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Florida Atlantic. "Ταυτόχρονα, θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι οι θεσμικές δικλείδες ασφαλείας που έχουμε είναι αρκετά ισχυρές".
Max Zahn (ABC News)
Επιμέλεια/Απόδοση: Γ.Δ.
Add comment
Comments