Στο τηλεοπτικό του διάγγελμα την Τετάρτη, ο Donald Trump δεν άφησε περιθώρια παρερμηνειών για την πορεία του πολέμου στο Ιράν. Δεν διαφαίνεται άμεσο τέλος των συγκρούσεων, ούτε πρόθεση αποκλιμάκωσης. Αντίθετα, υιοθετώντας μια ιδιαίτερα επιθετική ρητορική, προανήγγειλε νέα σφοδρά πλήγματα.
"Θα τους πλήξουμε εξαιρετικά σκληρά τις επόμενες δύο με τρεις εβδομάδες. Θα τους γυρίσουμε στη Λίθινη Εποχή, εκεί όπου ανήκουν", δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η αναφορά αυτή, που παραπέμπει σε λογικές ολοκληρωτικής καταστροφής, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, καθώς αφορά μια αρχαία και ιστορικά σημαντική περσική κοινωνία, η οποία σήμερα τελεί υπό τον έλεγχο ενός αυταρχικού καθεστώτος.
Πέρα από το ηθικό ζήτημα της επίκλησης μαζικής καταστροφής, τίθεται και ένα πρακτικό ερώτημα: η στρατηγική της "επιστροφής στη Λίθινη Εποχή" δεν έχει αποδειχθεί αποτελεσματική στο παρελθόν. Στον πόλεμο του Βιετνάμ, οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποίησαν τεράστιες ποσότητες οπλισμού χωρίς να πετύχουν τον στόχο τους. Στην περίπτωση του Ιράν, παρά τους ισχυρισμούς περί αποδυνάμωσης του καθεστώτος, η Τεχεράνη συνεχίζει να εξαπολύει επιθέσεις με πυραύλους προς το Ισραήλ και χώρες του Κόλπου.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η ομιλία του Τραμπ κινήθηκε περισσότερο προς την κατεύθυνση της κλιμάκωσης παρά της στρατηγικής σαφήνειας. Όπως σχολιάστηκε, η αμερικανική διοίκηση δείχνει να υποτίμησε την πολυπλοκότητα της σύγκρουσης και να βρίσκεται αντιμέτωπη με εξελίξεις που δεν μπορεί εύκολα να ελέγξει.
Αμφιλεγόμενες εκτιμήσεις και υπεραισιοδοξία
Στην ίδια ομιλία, ο Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι κρίσιμα ζητήματα, όπως η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, θα επιλυθούν "φυσικά". Ωστόσο, η πραγματικότητα δείχνει διαφορετική, καθώς το Ιράν φαίνεται να ενισχύει τη θέση του και να διατηρεί σημαντικό έλεγχο σε μια από τις πιο κρίσιμες ενεργειακές οδούς παγκοσμίως.
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ισχυρισμούς για την πυρηνική απειλή του Ιράν, υιοθετώντας έντονη ρητορική περί "κακόβουλου" καθεστώτος. Ωστόσο, σύμφωνα με αναλυτές, η Τεχεράνη δεν βρισκόταν κοντά στην ανάπτυξη άμεσης πυρηνικής απειλής.
Αντιθέτως, εκτιμάται ότι η συνεχιζόμενη στρατιωτική πίεση ενδέχεται να οδηγήσει το Ιράν σε ενίσχυση του πυρηνικού του προγράμματος, ακολουθώντας το παράδειγμα της Βόρειας Κορέας - μιας χώρας που οι ΗΠΑ δεν έχουν επιλέξει να αντιμετωπίσουν στρατιωτικά.
Οικονομικές επιπτώσεις και πολιτικό κόστος
Η σύγκρουση έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει την παγκόσμια οικονομία, με τις αυξανόμενες τιμές ενέργειας να ενισχύουν τον πληθωρισμό και να επιβαρύνουν την ανάπτυξη.
Την ίδια στιγμή, στο εσωτερικό των ΗΠΑ, η άνοδος των τιμών των καυσίμων εντείνει την πολιτική πίεση προς την κυβέρνηση. Εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πιθανές σημαντικές απώλειες του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στις επερχόμενες εκλογές, γεγονός που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για νέες πολιτικές κρίσεις.
Ένα επικίνδυνο αφήγημα
Ωστόσο, ο Donald Trump φαίνεται να πιστεύει - ή τουλάχιστον να προβάλλει - ότι επιτελεί έναν ρόλο "σωτήρα", τόσο στο εσωτερικό των ΗΠΑ όσο και στη διεθνή σκηνή. Η εικόνα αυτή ενισχύεται από κύκλους στο περιβάλλον του Λευκού Οίκου που υιοθετούν μια σχεδόν μεσσιανική προσέγγιση απέναντί του.
Ενδεικτική ήταν η τοποθέτηση της Paula White, επικεφαλής του Γραφείου Πίστης του Λευκού Οίκου, η οποία τον παρομοίασε με τον Ιησού, δηλώνοντας ότι "προδόθηκε, συνελήφθη και κατηγορήθηκε άδικα", προσθέτοντας πως "ο Θεός τον χρησιμοποιεί" και ότι "θα είναι νικητής σε ό,τι επιχειρήσει".
Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, δεν προκαλεί έκπληξη ότι ο Τραμπ φαίνεται να αντιμετωπίζει τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή όχι μόνο ως γεωπολιτική σύγκρουση, αλλά και ως προσωπική σταυροφορία.
Ωστόσο, η ιστορία δείχνει ότι οι πόλεμοι που βασίζονται σε υπερβολική αυτοπεποίθηση και ιδεολογικές βεβαιότητες σπάνια καταλήγουν όπως σχεδιάζονται. Και οι διακηρύξεις περί εύκολης νίκης ενδέχεται τελικά να αποδειχθούν εκείνες που θα καθορίσουν - και ίσως θα υπονομεύσουν - την ίδια την προεδρία του.
Add comment
Comments