Μια απροκάλυπτη καταστροφή μεταμφιεσμένη σε εφαρμογή της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας
Οι ρυθμιστικές αρχές δεν χρειάζεται πλέον να ανησυχούν μήπως η Spirit Airlines αναστατώσει την αγορά αερομεταφορών συγχωνευόμενη με τον “λάθος” ανταγωνιστή.
Η πλέον χρεοκοπημένη αεροπορική εταιρεία πήρε κακές επιχειρηματικές αποφάσεις και βρέθηκε αντιμέτωπη με δύσκολες συνθήκες, αλλά αν η κατάρρευσή της ήταν μυθιστόρημα της Άγκαθα Κρίστι, τα αποτυπώματα των αξιωματούχων αντιμονοπωλιακής πολιτικής της κυβέρνησης Biden θα βρίσκονταν παντού στον τόπο του εγκλήματος.
Αυτοί οι φανατικοί της αντιμονοπωλιακής πολιτικής πολέμησαν τη σχεδιαζόμενη συμφωνία μεταξύ JetBlue και Spirit και πανηγύρισαν για τη δικαστική νίκη του 2024, η οποία ουσιαστικά καταδίκασε τη Spirit σε πιθανή εξαφάνιση.
Ήταν μια αυθαίρετη οικονομική καταστροφή που παρουσιάστηκε ως προστασία του ανταγωνισμού.
Η γερουσιαστής Elizabeth Warren, η οποία στηρίζει σχεδόν κάθε αντιμονοπωλιακή παρέμβαση, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της διαστρέβλωσης. Όταν η κυβέρνηση Biden εξασφάλισε το 2024 δικαστική απόφαση που μπλόκαρε τη συμφωνία JetBlue - Spirit, η ίδια πανηγύρισε δηλώνοντας: “Αυτή είναι μια νίκη του Biden για τους επιβάτες!”
Την περασμένη εβδομάδα όμως, καθώς η Spirit βρισκόταν ένα βήμα πριν από την κατάρρευση, εξέφρασε ανησυχία: “Οι τέσσερις μεγάλοι αερομεταφορείς (American, Delta, Southwest, United) ελέγχουν το 75% της αμερικανικής αγοράς. Λιγότερες επιλογές σημαίνουν υψηλότερες τιμές για εσάς”.
Πράγματι, θα ήταν εξαιρετικό να υπάρχει ένας μεγαλύτερος και σοβαρότερος ανταγωνιστής απέναντι στους καθιερωμένους κολοσσούς, έτσι δεν είναι; Αν μόνο υπήρχε κάποιος τρόπος να συμβεί αυτό.
Ο ομοσπονδιακός δικαστής που εξέτασε την υπόθεση JetBlue - Spirit παραδέχθηκε ότι “η επέκταση όλων των δραστηριοτήτων της JetBlue - συμπεριλαμβανομένου του δικτύου, του στόλου και του προγράμματος επιβράβευσης πελατών - θα επέτρεπε ισχυρότερο ανταγωνισμό απέναντι στους “Big Four”, οι οποίοι μεταφέρουν τη μεγάλη πλειονότητα των επιβατών στις ΗΠΑ”.
Αυτό όμως δεν είχε σημασία. Για τους αξιωματούχους της κυβέρνησης Biden, η εφαρμογή της αντιμονοπωλιακής πολιτικής είχε μετατραπεί σε ακαδημαϊκή άσκηση, όπου ο ορισμός του μονοπωλίου δεν είχε καμία σχέση με την πραγματικότητα.
Ακόμη κι αν η JetBlue είχε εξαγοράσει τη Spirit, θα παρέμενε μικρότερη από τις τέσσερις κυρίαρχες εταιρείες.
Το να ανησυχεί κανείς ότι η JetBlue θα γινόταν υπερβολικά μεγάλη είναι σαν να φοβάται ότι η Thrifty - η πέμπτη μεγαλύτερη εταιρεία ενοικίασης αυτοκινήτων στις ΗΠΑ μετά τις Enterprise, Hertz, Avis και Budget - απέχει μόλις μία μικρή εξαγορά από το να κυριαρχήσει στην αγορά.
Όσο για τον φόβο ότι η συγχώνευση JetBlue - Spirit θα εξαφάνιζε τον ρόλο της Spirit ως ultra-low-cost αεροπορικής εταιρείας και επομένως θα έβλαπτε τους καταναλωτές, η εταιρεία τελικά εξαφανίστηκε ούτως ή άλλως - απλώς με πιο χαοτικό τρόπο.
Η JetBlue ίσως δικαιολογημένα αναρωτιέται τι ακριβώς είχαν εναντίον της οι ρυθμιστικές αρχές της κυβέρνησης Biden. Όπως επισημαίνει ο ιστότοπος View from the Wing, η JetBlue είχε λάβει έγκριση κατά την πρώτη κυβέρνηση Trump για συνεργασία με την American Airlines με στόχο την επέκτασή της στη Νέα Υόρκη.
Στη συνέχεια όμως εμφανίστηκε η κυβέρνηση Biden και μπλόκαρε τη συνεργασία, επικαλούμενη επιχειρήματα που έρχονταν σε πλήρη αντίθεση με εκείνα που χρησιμοποίησε αργότερα για να απορρίψει τη συμφωνία JetBlue - Spirit.
“Η κυβέρνηση Μπάιντεν πολέμησε τη συνεργασία American Airlines–JetBlue», σημειώνει το View from the Wing, υποστηρίζοντας ότι η JetBlue είναι μια φιλοκαταναλωτική δύναμη ανατροπής που μειώνει τις τιμές. Και στη συνέχεια ισχυρίστηκε ότι η JetBlue είναι μονοπωλιακή δύναμη που θα αύξανε τις τιμές αν εξαγόραζε τη Spirit”.
Η ίδια η JetBlue αντιμετωπίζει δυσκολίες, αλλά τουλάχιστον εξακολουθεί να υπάρχει.
Η Spirit είχε γνωρίσει σημαντική επιτυχία χάρη στη ριζική ανατροπή που έφερε αρχικά στον κλάδο. Η φιλοσοφία της ήταν να προσφέρει εξαιρετικά φθηνό βασικό εισιτήριο και στη συνέχεια να χρεώνει επιπλέον σχεδόν κάθε υπηρεσία που στις άλλες αεροπορικές θεωρούνταν αυτονόητη - από τα ποτά μέχρι τις χειραποσκευές.
Η εμπειρία των πελατών, ωστόσο, ήταν κακή. Παράλληλα, η εταιρεία επηρεάστηκε έντονα από τις αλλαγές που προκάλεσε η πανδημία, ενώ οι μεγαλύτερες αεροπορικές άρχισαν να ανταγωνίζονται τις τιμές της μέσω των “basic economy” ναύλων. Η Spirit σταμάτησε να είναι κερδοφόρα ήδη από το 2019.
Αφού μπλοκαρίστηκε η συμφωνία με τη JetBlue, δεν κατάφερε να πετύχει κάποια εναλλακτική συγχώνευση. Κήρυξε πτώχευση το 2024 και ξανά τον Αύγουστο του 2025. Η πρόσφατη εκτίναξη στις τιμές των αεροπορικών καυσίμων αποτέλεσε το τελικό χτύπημα.
Η Elizabeth Warren έσπευσε να δηλώσει ότι “ο πόλεμος του Trump ήταν το τελευταίο καρφί στο φέρετρο της ήδη δύο φορές χρεοκοπημένης Spirit Airlines”. Σωστό. Όμως η εύθραυστη κατάσταση στην οποία βρισκόταν η εταιρεία δείχνει ακριβώς πόσο ανόητο ήταν να εμποδιστεί να λάβει τη σωτήρια βοήθεια που τόσο απεγνωσμένα χρειαζόταν μέσω μιας συγχώνευσης.
Ο Ronald Reagan είχε πει ότι οι πιο τρομακτικές λέξεις στην αγγλική γλώσσα είναι: “Είμαι από την κυβέρνηση και ήρθα να βοηθήσω”. Το φιάσκο της Spirit δείχνει ότι ίσως εξίσου τρομακτική είναι και η φράση: “Είμαι από το αντιμονοπωλιακό τμήμα του υπουργείου Δικαιοσύνης και ήρθα να προστατεύσω τους καταναλωτές”.
Add comment
Comments