Ιράν: Καταπίεση στη σκιά του πολέμου

Published on May 7, 2026 at 11:45 AM

Παρακολουθούμε με μεγάλη ανησυχία την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν”, δήλωσε στη Deutsche Welle ο Mahmood Amiry-Moghaddam. Ο Νορβηγοϊρανός νευροεπιστήμονας είναι διευθυντής της οργάνωσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων “Iran Human Rights”. Και προσθέτει: “Οι καθημερινές εκτελέσεις πολιτικών κρατουμένων, διαδηλωτών και ανθρώπων που κατηγορούνται για κατασκοπεία είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές”.

Από το ξέσπασμα του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου, το Ιράν βρίσκεται ολοένα και περισσότερο στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής. Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται κυρίως στις γεωπολιτικές εξελίξεις, ιδιαίτερα στον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, μίας από τις σημαντικότερες παγκόσμιες εμπορικές οδούς για τη μεταφορά πετρελαίου, και στις επιπτώσεις που αυτός έχει στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό.

Ωστόσο, όσα συμβαίνουν ταυτόχρονα στο εσωτερικό της χώρας περνούν σε μεγάλο βαθμό απαρατήρητα.

Σε μια κατάσταση όπου η διεθνής κοινότητα δίνει περιορισμένη προσοχή στις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο εσωτερικό του Ιράν, η Ισλαμική Δημοκρατία εκμεταλλεύεται αυτό το περιθώριο για να εκτελεί κρατουμένους με το χαμηλότερο δυνατό πολιτικό κόστος”, σημειώνει ο Mahmood Amiry-Moghaddam

Ο αριθμός των εκτελέσεων το περασμένο έτος ήταν ήδη υψηλότερος από οποιαδήποτε άλλη περίοδο εδώ και δεκαετίες. Σύμφωνα με την Iran Human Rights, τουλάχιστον 1.639 άνθρωποι εκτελέστηκαν, ο υψηλότερος αριθμός των τελευταίων 35 ετών. Και η κατάσταση έχει επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο. Στη σκιά του πολέμου επικρατεί πλέον ατμόσφαιρα φόβου.

Χιλιάδες πολίτες συνελήφθησαν


Σύμφωνα με τον Ύπατο Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Volker Türk, περίπου 4.000 Ιρανοί πολίτες έχουν συλληφθεί από την έναρξη του πολέμου με το πρόσχημα “λόγων ασφαλείας”, ενώ τουλάχιστον 21 άνθρωποι εκτελέστηκαν.

Δεν τολμώ καν να φανταστώ τι έχουν προκαλέσει στην ατμόσφαιρα των πολιτικών πτερύγων των φυλακών οι διαδοχικές εκτελέσεις των τελευταίων ημερών”, έγραψε στον λογαριασμό του στο Χ ο Zia Nabavi. Ο Zia Nabavi είναι ένας από τους πιο γνωστούς φοιτητές - ακτιβιστές πολιτικών δικαιωμάτων στο Ιράν και έχει φυλακιστεί επανειλημμένα τα τελευταία χρόνια.

Είναι ένας από τους λίγους ακτιβιστές που συνεχίζουν να δραστηριοποιούνται περιστασιακά στα κοινωνικά δίκτυα, παρά τους μαζικούς περιορισμούς.

Το διαδίκτυο στο Ιράν έχει περιοριστεί δραστικά από τα τέλη Φεβρουαρίου. Το καθεστώς εντείνει την καταστολή συνδέσεων VPN και δορυφορικών τερματικών που επιτρέπουν την παράκαμψη της κυβερνητικής λογοκρισίας. Η κατάσταση αυτή καθιστά πολύ δυσκολότερη την επικοινωνία τόσο εντός όσο και εκτός της χώρας.

«Οι θανατικές ποινές μπορούν να εκτελούνται ταχύτερα»

Μέσα από τη συνεργασία με συναδέλφους στο Ιράν, με τους οποίους καταφέραμε να επικοινωνήσουμε μόνο με πολύ μεγάλη δυσκολία, μάθαμε ότι η επεξεργασία των υποθέσεων πολιτικών κρατουμένων από τα δικαστήρια έχει επιταχυνθεί και ταυτόχρονα γίνει λιγότερο διαφανής”, δήλωσε στη DW ο δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων Saeid Dehghan. “Αυτό σημαίνει ότι οι θανατικές ποινές μπορούν να εκδίδονται και να εκτελούνται πιο γρήγορα”.

Ο Dehghan, που σήμερα ζει στον Καναδά, είναι ιδρυτής του Δικτύου Δικηγόρων YekKalameh (“Μία Λέξη”) και συνεργάζεται με Ιρανούς δικηγόρους ανθρωπίνων δικαιωμάτων για την τεκμηρίωση παραβιάσεων πολιτικών δικαιωμάτων.

Αρκετοί ανεξάρτητοι δικηγόροι που υπερασπίζονται πολιτικές υποθέσεις έχουν επίσης συλληφθεί ή κληθεί για ανάκριση. Το σύστημα ασφαλείας τούς εκφοβίζει συστηματικά και εξουδετερώνει αντιφρονούντες και διαδηλωτές. “Η πίεση προς τους άρρωστους πολιτικούς κρατουμένους έχει αυξηθεί. Παράδειγμα αποτελεί Narges Mohammadi, η οποία πάσχει από καρδιοπάθεια”.

Η Ιρανή νομπελίστρια Narges Mohammadi βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε κρίσιμη κατάσταση. “Άλλοι ασθενείς πολιτικοί κρατούμενοι, οι οποίοι φαίνεται να αντιμετωπίζονται ως όμηροι, θα έπρεπε επίσης να δικαιούνται αποφυλάκιση υπό όρους ή τις προβλεπόμενες από τον νόμο άδειες, σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν”, επισημαίνει ο Dehghan.

«Τα ανθρώπινα δικαιώματα ως όρος για διαπραγματεύσεις»

Ο Dehghan και άλλοι ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων προειδοποιούν για επανάληψη ενός γνώριμου μοτίβου της Ισλαμικής Δημοκρατίας - μιας πρακτικής που είχε ήδη παρατηρηθεί τη δεκαετία του 1980: λίγο πριν από το τέλος του πολέμου Ιράν-Ιράκ, χιλιάδες πολιτικοί κρατούμενοι εκτελέστηκαν.

Εκατοντάδες διαδηλωτές που συνελήφθησαν κατά τις πανεθνικές κινητοποιήσεις του Ιανουαρίου αντιμετωπίζουν σήμερα κατηγορίες που ενδέχεται να οδηγήσουν στην επιβολή της θανατικής ποινής.

Είναι κρίσιμο η διεθνής κοινότητα να δώσει πολύ μεγαλύτερη προτεραιότητα στην κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν και στην κατάσταση του πληθυσμού και να τα θέσει στο επίκεντρο των πολιτικών διαπραγματεύσεων με την Ισλαμική Δημοκρατία”, υποστηρίζει ο Mahmood Amiry-Moghaddam.

Η παύση των εκτελέσεων και η απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων πρέπει να συγκαταλέγονται στους βασικούς όρους οποιασδήποτε διαπραγμάτευσης με την Ισλαμική Δημοκρατία.

Οι θεμελιώδεις αλλαγές θα διεκδικηθούν τελικά από τον ίδιο τον λαό του Ιράν”, καταλήγει ο Mahmood Amiry-Moghaddam.

 

 

Shabnam by Hein (Deutsche Welle)

Επιμέλεια/Απόδοση: Δ.Α.

Add comment

Comments

There are no comments yet.