Η πολιτική κρίση που συγκλονίζει το Εργατικό Κόμμα στη Βρετανία δεν αφορά μόνο το μέλλον του Kier Starmer. Πίσω από τη μάχη διαδοχής που εξελίσσεται στο παρασκήνιο, διαμορφώνεται ήδη μια νέα οικονομική ατζέντα η οποία, σύμφωνα με αναλυτές και στελέχη της αγοράς, ενδέχεται να οδηγήσει σε ακόμη βαρύτερη φορολογική επιβάρυνση για τα βρετανικά νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και τους επενδυτές.
Η πίεση προς τον πρωθυπουργό Kier Starmer έχει ενταθεί δραματικά μετά τις εκλογικές απώλειες των Εργατικών και τη δημόσια αμφισβήτηση της ηγεσίας του από βουλευτές, συνδικάτα και κορυφαία στελέχη του κόμματος.
Το ενδεχόμενο η Βρετανία να οδηγηθεί σύντομα σε εσωκομματική αναμέτρηση θεωρείται πλέον ιδιαίτερα πιθανό, με τους επίδοξους διαδόχους να επιχειρούν ήδη να χαράξουν το δικό τους πολιτικό και οικονομικό στίγμα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το ερώτημα πώς θα χρηματοδοτηθεί ένα κράτος που αντιμετωπίζει ασθενική ανάπτυξη, υψηλό δημόσιο χρέος, πιεσμένες δημόσιες υπηρεσίες και αυξανόμενο κόστος δανεισμού. Και η απάντηση που φαίνεται να κυριαρχεί στο εσωτερικό των Εργατικών είναι μία: περισσότερη φορολογία.
Η «μάχη των φόρων» στο εσωτερικό των Εργατικών
Οι βασικοί διεκδικητές της ηγεσίας εκπροσωπούν διαφορετικές τάσεις του κόμματος, όμως αρκετοί συγκλίνουν στην ανάγκη αύξησης των φορολογικών εσόδων, ιδιαίτερα από την περιουσία και τα υψηλά εισοδήματα.
Ο υπουργός Υγείας Wes Streeting, που θεωρείται ο πιο οργανωμένος διεκδικητής της ηγεσίας, εμφανίζεται δημοσίως πιο προσεκτικός, όμως υποστηρίζει τη διατήρηση αυστηρής δημοσιονομικής πολιτικής και υψηλών κρατικών δαπανών για το NHS και τις δημόσιες υπηρεσίες.
Από την άλλη πλευρά, η αριστερότερη πτέρυγα του κόμματος πιέζει για σαφώς πιο επιθετικά μέτρα. Στελέχη της ομάδας Tribune και πρώην υπουργοί ζητούν:
- επαναφορά ανώτερου φορολογικού συντελεστή στο 50%,
- αύξηση φόρων υπεραξίας,
- νέους φόρους ακινήτων,
- αντικατάσταση του stamp duty με πιο επιθετική φορολόγηση περιουσίας,
- υψηλότερη φορολόγηση τραπεζών και επενδυτικών κεφαλαίων,
- μεγαλύτερο κρατικό δανεισμό για επενδύσεις και κοινωνικές παροχές.
Σύμφωνα με την Telegraph, αρκετές από τις ιδέες που επανέρχονται στο τραπέζι θυμίζουν την ατζέντα της περιόδου Jeremy Corbyn, συμπεριλαμβανομένων προτάσεων για “φόρο πολυτελών κατοικιών” (mansion tax), αύξηση φορολογίας μερισμάτων και επιβάρυνση των υψηλών συντάξεων και αποταμιεύσεων.
Οι αγορές φοβούνται νέα κρίση εμπιστοσύνης
Η πολιτική αστάθεια ήδη αρχίζει να επηρεάζει τις αγορές. Οι αποδόσεις των βρετανικών ομολόγων έχουν κινηθεί ανοδικά, ενώ επενδυτικές τράπεζες προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη κρίση στους Εργατικούς μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά τα δημόσια οικονομικά της χώρας.
Η Goldman Sachs εκτίμησε ότι η πολιτική αβεβαιότητα μπορεί να δημιουργήσει επιπλέον δημοσιονομικό κόστος δισεκατομμυρίων λιρών, καθώς αυξάνονται τα επιτόκια δανεισμού του βρετανικού κράτους. Παράλληλα, η JP Morgan προειδοποίησε ότι οι τράπεζες ίσως βρεθούν αντιμέτωπες με νέες φορολογικές επιβαρύνσεις αν επικρατήσει η πιο παρεμβατική πτέρυγα των Εργατικών.
Η κατάσταση θυμίζει σε αρκετούς επενδυτές τις αναταράξεις της περιόδου Liz Truss, όταν η αγορά ομολόγων αντέδρασε βίαια απέναντι σε πολιτικές που θεωρήθηκαν δημοσιονομικά μη βιώσιμες. Μόνο που αυτή τη φορά, ο φόβος δεν αφορά μη χρηματοδοτούμενες φοροελαφρύνσεις, αλλά το ενδεχόμενο υπερβολικής φορολογικής επιβάρυνσης σε μια οικονομία που ήδη εμφανίζει χαμηλή παραγωγικότητα και υποτονική ανάπτυξη.
Το πρόβλημα των Εργατικών: περισσότερες δαπάνες χωρίς ανάπτυξη
Η εσωτερική συζήτηση στους Εργατικούς αποκαλύπτει ένα βαθύτερο πρόβλημα: σχεδόν όλες οι τάσεις του κόμματος συμφωνούν στην ανάγκη υψηλότερων δημόσιων δαπανών, αλλά χωρίς ξεκάθαρο σχέδιο για ισχυρή ανάπτυξη της οικονομίας.
Το NHS, η κοινωνική πρόνοια, η πράσινη μετάβαση, οι μεταφορές και η ενεργειακή πολιτική απαιτούν τεράστιους πόρους. Ταυτόχρονα, η Βρετανία αντιμετωπίζει ασθενική ανάπτυξη, υψηλό χρέος και αυξανόμενο κόστος εξυπηρέτησης του δανεισμού.
Έτσι, όποιος κι αν διαδεχθεί τελικά τον Starmer, αναμένεται να βρεθεί μπροστά σε μια δύσκολη πραγματικότητα: είτε θα περικόψει δαπάνες, είτε θα αυξήσει φόρους, είτε θα επιτρέψει μεγαλύτερο δανεισμό.
Προς το παρόν, το τρίτο σενάριο φαίνεται να προκαλεί έντονη ανησυχία στις αγορές, ενώ το δεύτερο μοιάζει πολιτικά πιο πιθανό.
Οι πιθανοί διάδοχοι και οι οικονομικές τους θέσεις
Ο Andrew Burnham, δήμαρχος του Μάντσεστερ και ιδιαίτερα δημοφιλής στη βάση των Εργατικών, θεωρείται πιο παρεμβατικός οικονομικά και πιο κοντά στην παραδοσιακή σοσιαλδημοκρατική ατζέντα. Υποστηρικτές του ζητούν ισχυρότερο κράτος πρόνοιας, επενδύσεις στις περιφέρειες και υψηλότερη φορολόγηση του πλούτου.
Η Angela Rayner, αν και αποδυναμωμένη πολιτικά, παραμένει ιδιαίτερα δημοφιλής στα συνδικάτα και στην αριστερή πτέρυγα, η οποία πιέζει για μεγαλύτερη φορολόγηση ακινήτων και επιχειρηματικών κερδών.
Ο "Ed" Miliband, που επίσης ακούγεται ως πιθανός συμβιβαστικός υποψήφιος, συνδέεται με πιο φιλόδοξες πολιτικές πράσινων επενδύσεων και κρατικών παρεμβάσεων στην ενέργεια, κάτι που θα απαιτούσε πρόσθετη δημοσιονομική στήριξη.
Οι Βρετανοί φορολογούμενοι στο στόχαστρο
Το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από τη συζήτηση στους κόλπους των Εργατικών είναι ότι η εποχή της δημοσιονομικής χαλάρωσης χωρίς συνέπειες φαίνεται να τελειώνει.
Η επόμενη κυβέρνηση - ακόμη κι αν συνεχίσει να φέρει την ταμπέλα των Εργατικών - ενδέχεται να στραφεί πιο επιθετικά προς τη φορολόγηση περιουσίας, εισοδημάτων και επενδύσεων, προκειμένου να στηρίξει ένα ολοένα ακριβότερο κράτος.
Και καθώς η μάχη διαδοχής στο Λονδίνο κλιμακώνεται, οι αγορές παρακολουθούν πλέον όχι μόνο ποιος θα είναι ο επόμενος πρωθυπουργός, αλλά και ποιος τελικά θα πληρώσει τον λογαριασμό.
Add comment
Comments