Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα οικονομική πρόκληση που αρκετοί αναλυτές αποκαλούν ήδη “China Shock 2.0”. Εάν το πρώτο κινεζικό σοκ των αρχών του 21ου αιώνα αποβιομηχάνισε μεγάλα τμήματα της Δύσης μέσω φθηνών προϊόντων χαμηλής τεχνολογίας, η νέα φάση απειλεί τον ίδιο τον πυρήνα της ευρωπαϊκής βιομηχανικής ισχύος: την αυτοκινητοβιομηχανία, τη μηχανολογία, τις μπαταρίες, τα φωτοβολταϊκά, τη ρομποτική και τις προηγμένες τεχνολογίες.
Από τα παιχνίδια και τα υφάσματα στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και την τεχνητή νοημοσύνη
Η πρώτη “China Shock” βασίστηκε στην εξαγωγή φθηνών καταναλωτικών αγαθών, όπως ρούχα, παιχνίδια και ηλεκτρονικά είδη. Η Ευρώπη τότε κατάφερε να προστατεύσει σε μεγάλο βαθμό τους πιο προηγμένους βιομηχανικούς της τομείς μετακινούμενη προς προϊόντα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.
Σήμερα όμως η κατάσταση είναι διαφορετική. Η Κίνα δεν ανταγωνίζεται πλέον τη Δύση μόνο στο χαμηλό κόστος παραγωγής. Ανταγωνίζεται πλέον ευθέως τις πιο εξελιγμένες βιομηχανίες της Ευρώπης, από τα ηλεκτρικά οχήματα έως τα βιομηχανικά ρομπότ και τις πράσινες τεχνολογίες.
Αυτό σημαίνει ότι η Ευρώπη δεν διαθέτει πλέον την “ασφαλή ζώνη” που είχε πριν από δύο δεκαετίες.
Η υπερπαραγωγή της Κίνας γίνεται παγκόσμιο πρόβλημα
Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκεται το κινεζικό οικονομικό μοντέλο.
Το Πεκίνο έχει επενδύσει τεράστια κεφάλαια σε στρατηγικούς κλάδους, δημιουργώντας παραγωγικές δυνατότητες πολύ μεγαλύτερες από τη ζήτηση της ίδιας της κινεζικής αγοράς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αυτοκινητοβιομηχανία, όπου η παραγωγική ικανότητα της χώρας εκτιμάται ότι φθάνει τα 25 εκατομμύρια οχήματα ετησίως, ενώ η εσωτερική αγορά απορροφά μόλις ένα μέρος αυτής της παραγωγής.
Το αποτέλεσμα είναι αναπόφευκτο: η περίσσεια παραγωγής διοχετεύεται στις διεθνείς αγορές.
Και καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν υψώσει εμπορικά τείχη μέσω δασμών και περιορισμών, η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει ο μεγαλύτερος ανοιχτός προορισμός για τα κινεζικά προϊόντα.
Διαβάστε ακόμα: Θα χάσει ο Πούτιν και την Υπερδνειστερία;
Η Γερμανία στο επίκεντρο του κινδύνου
Η χώρα που έχει ίσως τους περισσότερους λόγους να ανησυχεί είναι η Γερμανία.
Το γερμανικό οικονομικό μοντέλο βασίζεται εδώ και δεκαετίες στην εξαγωγική βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας. Όμως τα κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα, οι μπαταρίες και ο βιομηχανικός εξοπλισμός αρχίζουν πλέον να προσφέρουν παρόμοια ποιότητα σε αισθητά χαμηλότερες τιμές.
Η πρόκληση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη εξαιτίας του υψηλού ενεργειακού κόστους στην Ευρώπη, της αυστηρής περιβαλλοντικής νομοθεσίας και του αυξημένου εργασιακού κόστους, παράγοντες που περιορίζουν την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.
Η Ευρώπη διχάζεται για την απάντηση
Στις Βρυξέλλες κερδίζει έδαφος η άποψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να υιοθετήσει πιο επιθετικά μέτρα προστασίας απέναντι στις κινεζικές εισαγωγές.
Ήδη αρκετά κράτη-μέλη ζητούν αυστηρότερους ελέγχους, περισσότερους δασμούς και ισχυρότερα εργαλεία αντιμετώπισης του αθέμιτου ανταγωνισμού. Παράλληλα, συζητείται η επέκταση των μηχανισμών προστασίας σε πολύ περισσότερους τομείς από όσους καλύπτονται σήμερα.
Ωστόσο, δεν συμφωνούν όλοι.
Ορισμένες κυβερνήσεις, αλλά και μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα, φοβούνται ότι μια σκληρή αντιπαράθεση με το Πεκίνο θα μπορούσε να οδηγήσει σε εμπορικό πόλεμο με σοβαρές συνέπειες για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές.
Η μεγαλύτερη πρόκληση για την Ευρώπη μετά την παγκοσμιοποίηση
Οι ανησυχίες δεν περιορίζονται μόνο στην οικονομία.
Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η Κίνα επιδιώκει να κυριαρχήσει σε κρίσιμους τομείς του μέλλοντος, από την καθαρή ενέργεια έως την τεχνητή νοημοσύνη. Εάν η Ευρώπη χάσει σημαντικό μέρος της βιομηχανικής της βάσης, κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια ήπειρο που καταναλώνει τεχνολογία αντί να την παράγει.
Το ζήτημα συνεπώς δεν είναι μόνο η απώλεια θέσεων εργασίας ή εργοστασίων. Είναι η διατήρηση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης σε έναν κόσμο όπου η οικονομική ισχύς μεταφράζεται όλο και περισσότερο σε γεωπολιτική επιρροή.
Η Ευρώπη μπροστά σε ένα ιστορικό δίλημμα
Η “China Shock 2.0” φέρνει την Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμέτωπη με μια δύσκολη επιλογή. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η παραδοσιακή πίστη στο ελεύθερο εμπόριο και στις ανοικτές αγορές. Από την άλλη, η ανάγκη προστασίας των βιομηχανιών που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Το βέβαιο είναι ότι η επόμενη δεκαετία θα κρίνει αν η Ευρώπη θα παραμείνει μία από τις κορυφαίες βιομηχανικές δυνάμεις του κόσμου ή αν θα δει σημαντικό μέρος της παραγωγικής της ισχύος να υποχωρεί απέναντι στη νέα κινεζική επέλαση υψηλής τεχνολογίας.
Add comment
Comments