Πριν από λίγα χρόνια, η Ρωσία του Βλαντίμιρ Πούτιν παρουσιαζόταν ως μια δύναμη που διεύρυνε συνεχώς την επιρροή της, από τη Μέση Ανατολή έως τη Λατινική Αμερική και από τον Καύκασο έως την Ανατολική Ευρώπη.
Σήμερα, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική.
Καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται για περισσότερο από τέσσερα χρόνια, το Κρεμλίνο δεν αντιμετωπίζει μόνο στρατιωτικές και οικονομικές πιέσεις. Βρίσκεται αντιμέτωπο και με μια σταδιακή αποδυνάμωση της διεθνούς του επιρροής, χάνοντας έναν - έναν συμμάχους που για δεκαετίες αποτελούσαν βασικούς πυλώνες της ρωσικής γεωπολιτικής στρατηγικής.
Μετά τη Συρία, τη Βενεζουέλα και την Αρμενία, οι αναλυτές εκτιμούν ότι η επόμενη μεγάλη απώλεια ενδέχεται να είναι η Υπερδνειστερία, το φιλορωσικό αποσχιστικό μόρφωμα που βρίσκεται ανάμεσα στη Μολδαβία και την Ουκρανία.
Ο πόλεμος που δεν τελείωσε ποτέ
Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ξεκίνησε με την προσδοκία μιας γρήγορης νίκης. Αντί γι’ αυτό, μετατράπηκε σε μια μακρόχρονη σύγκρουση φθοράς.
Σύμφωνα με δυτικές εκτιμήσεις, οι ρωσικές απώλειες προσεγγίζουν πλέον τα 1,2 εκατομμύρια νεκρούς ή σοβαρά τραυματίες. Παράλληλα, οι ουκρανικές επιθέσεις με drones και πυραύλους έχουν πλήξει σημαντικό μέρος των ενεργειακών υποδομών της Ρωσίας, επηρεάζοντας έναν από τους σημαντικότερους τομείς της οικονομίας της.
Η σύγκρουση δεν περιορίζεται πλέον στο μέτωπο. Επιθέσεις σε περιοχές όπως η Μόσχα και η Αγία Πετρούπολη έχουν μεταφέρει τον πόλεμο στο εσωτερικό της Ρωσίας, ενισχύοντας την αίσθηση ανασφάλειας μεταξύ των πολιτών.
Ακόμη και η παραδοσιακή στρατιωτική παρέλαση της 9ης Μαΐου πραγματοποιήθηκε υπό αυξημένα μέτρα ασφαλείας και σε πιο περιορισμένη μορφή, εξαιτίας του φόβου ουκρανικών επιθέσεων.
Διαβάστε ακόμα: Ουγγαρία: Η μετά-Όρμπαν εποχή, μπήκε με το "αριστερό"
Οικονομία υπό πίεση
Οι συνέπειες του πολέμου αποτυπώνονται και στην οικονομία.
Η Ρωσία αντιμετωπίζει:
- Ελλείψεις εργατικού δυναμικού
- Υψηλό πληθωρισμό
- Υποχώρηση της αγοραστικής δύναμης
- Αυξανόμενη κρατική εξάρτηση επιχειρήσεων
- Περιορισμό βασικών υπηρεσιών
Καθώς ολοένα μεγαλύτερο μέρος των κρατικών πόρων κατευθύνεται στις πολεμικές δαπάνες, μειώνονται οι δυνατότητες επενδύσεων σε τομείς όπως η υγεία, η εκπαίδευση και οι κοινωνικές υποδομές.
Οι δυσκολίες αυτές έχουν πυροδοτήσει ακόμη και φήμες περί εσωτερικών τριβών στο ρωσικό κατεστημένο, με ορισμένες αναφορές να κάνουν λόγο για αυξανόμενη δυσαρέσκεια ακόμη και στους κόλπους του στρατού.
Η γεωπολιτική συρρίκνωση της Ρωσίας
Εξίσου σημαντικές είναι οι εξελίξεις στο διεθνές πεδίο.
Η πτώση του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία αποτέλεσε ένα από τα μεγαλύτερα στρατηγικά πλήγματα για τη Μόσχα, καθώς η χώρα φιλοξενούσε κρίσιμες ρωσικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη Μεσόγειο.
Παράλληλα, η επιρροή της Ρωσίας στη Βενεζουέλα και την Αρμενία έχει μειωθεί αισθητά, ενώ η αβεβαιότητα γύρω από το μέλλον της Κούβας και του Ιράν δημιουργεί νέους πονοκεφάλους στο Κρεμλίνο.
Το πρόβλημα για τον Πούτιν δεν είναι μόνο ότι χάνει συμμάχους. Είναι ότι οι εναπομείναντες εταίροι του παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις.
Χώρες όπως η Κίνα, η Βόρεια Κορέα και η Λευκορωσία βλέπουν ότι η Ρωσία εμφανίζεται ολοένα λιγότερο ικανή να στηρίξει τους συμμάχους της όταν αυτοί το ζητούν.
Η Υπερδνειστερία στο επίκεντρο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει πλέον η περίπτωση της Υπερδνειστερίας.
Η περιοχή αποσχίστηκε από τη Μολδαβία στις αρχές της δεκαετίας του 1990, με τη στήριξη ρωσικών στρατιωτικών δυνάμεων. Έκτοτε λειτουργεί ως de facto ανεξάρτητη οντότητα, χωρίς όμως να αναγνωρίζεται διεθνώς.
Με πληθυσμό μικρότερο των 400.000 κατοίκων και οικονομία που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη ρωσική υποστήριξη, η Υπερδνειστερία αποτέλεσε για δεκαετίες μοχλό πίεσης της Μόσχας απέναντι στη Μολδαβία.
Σήμερα όμως οι συνθήκες αλλάζουν.
Η Μολδαβία και η Ουκρανία έχουν ενισχύσει τους συνοριακούς ελέγχους, περιορίζοντας δραστικά τη δυνατότητα ανεφοδιασμού της περιοχής από τη Ρωσία.
Ταυτόχρονα, η Μόσχα εμφανίζεται ολοένα λιγότερο πρόθυμη ή ικανή να αφιερώσει πόρους για τη στήριξη ενός ακόμη απομονωμένου συμμάχου.
Η Μολδαβία κοιτά προς τις Βρυξέλλες
Η πολιτική κατεύθυνση της Μολδαβίας αποτελεί έναν ακόμη πονοκέφαλο για το Κρεμλίνο.
Παρά τις έντονες ρωσικές προσπάθειες επιρροής, τα φιλοευρωπαϊκά κόμματα επικράτησαν στις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις, ενισχύοντας τη δυτική πορεία της χώρας.
Η πρόεδρος της Μολδαβίας, Μάγια Σάντου, έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι στόχος της χώρας είναι η υπογραφή συνθήκης ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2028.
Η επίτευξη αυτού του στόχου προϋποθέτει την οριστική διευθέτηση του ζητήματος της Υπερδνειστερίας, γεγονός που αυξάνει τις πιθανότητες επανένταξης της περιοχής στη Μολδαβία τα επόμενα χρόνια.
Ένας Πούτιν με ολοένα λιγότερα χαρτιά
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι εκείνη μιας Ρωσίας που δυσκολεύεται να διατηρήσει τόσο την εσωτερική της σταθερότητα όσο και το διεθνές δίκτυο επιρροής που οικοδόμησε μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης.
Η Ουκρανία παραμένει το μεγαλύτερο μέτωπο, όμως οι εξελίξεις στην Υπερδνειστερία, στη Μολδαβία και σε άλλες παραδοσιακά φιλικές χώρες δείχνουν ότι η μάχη για την επιρροή της Μόσχας δεν διεξάγεται μόνο στα χαρακώματα.
Για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, η απώλεια ακόμη ενός συμμάχου στα σύνορα της Ρωσίας θα αποτελούσε κάτι περισσότερο από μια συμβολική ήττα. Θα ήταν άλλη μία ένδειξη ότι η γεωπολιτική αρχιτεκτονική που δημιούργησε επί δύο δεκαετίες αρχίζει να αποδομείται.
Add comment
Comments