Η οριακή νίκη του δεξιού δικηγόρου Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια στις προεδρικές εκλογές της Κολομβίας δεν αποτελεί απλώς μια κυβερνητική εναλλαγή. Για πολλούς αναλυτές, σηματοδοτεί το τέλος της πρώτης αριστερής διακυβέρνησης στην ιστορία της χώρας και ταυτόχρονα ακόμη ένα επεισόδιο στη συντηρητική στροφή που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια σε ολόκληρη τη Λατινική Αμερική.
Ο ντε λα Εσπριέγια επικράτησε με 49,7% έναντι 48,7% του Ιβάν Σεπέδα, υποψηφίου του κυβερνώντος συνασπισμού και πολιτικού διαδόχου του απερχόμενου προέδρου Γουστάβο Πέτρο. Η διαφορά ήταν μικρή, όμως οι πολιτικές προεκτάσεις είναι ιδιαίτερα μεγάλες.
Ο «Μιλέι της Κολομβίας»
Ο νέος πρόεδρος έχει συχνά συγκριθεί με τον πρόεδρο της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι. Όπως και ο Αργεντινός ηγέτης, καλλιέργησε την εικόνα του αντισυστημικού επιχειρηματία, υιοθέτησε έντονα λαϊκιστική ρητορική και προώθησε ένα πρόγραμμα οικονομικού φιλελευθερισμού με έμφαση στις ιδιωτικοποιήσεις και τη συρρίκνωση του κράτους.
Πριν εισέλθει στην πολιτική, ο ντε λα Εσπριέγια είχε αποκτήσει μεγάλη περιουσία μέσω του δικηγορικού του γραφείου, ενώ έγινε γνωστός και από την έντονη παρουσία του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τις τηλεοπτικές εμφανίσεις, ακόμη και τη συμμετοχή του σε μουσικά βίντεο και εμπορικές δραστηριότητες που έφεραν το προσωπικό του brand.
Οι πολιτικοί του αντίπαλοι τον χαρακτηρίζουν “δικηγόρο της μαφίας”, καθώς στο παρελθόν υπερασπίστηκε πρόσωπα που συνδέθηκαν με παραστρατιωτικές οργανώσεις και υποθέσεις οργανωμένου εγκλήματος.
Οι σκιές γύρω από το παρελθόν του
Ανάμεσα στους πιο γνωστούς πελάτες του ήταν ο πρώην πρόεδρος Άλβαρο Ουρίμπε, η πιο ισχυρή προσωπικότητα της κολομβιανής δεξιάς των τελευταίων δεκαετιών.
Ο Ουρίμπε έχει κατηγορηθεί από πολιτικούς αντιπάλους και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων για σχέσεις με παραστρατιωτικές ομάδες που έδρασαν κατά τη διάρκεια του πολέμου εναντίον των ανταρτών των FARC.
Παράλληλα, ο ντε λα Εσπριέγια είχε συνεργαστεί και με τον επιχειρηματία Άλεξ Σαάμπ, στενό συνεργάτη του καθεστώτος Μαδούρο στη Βενεζουέλα. Δημοσιεύματα και έρευνες έχουν αναφερθεί σε οικονομικές συναλλαγές που εξακολουθούν να προκαλούν πολιτικές αντιπαραθέσεις.
Ο ίδιος απορρίπτει όλες τις κατηγορίες και υποστηρίζει ότι η επαγγελματική του δραστηριότητα ως δικηγόρος δεν μπορεί να ταυτίζεται με τις πράξεις των πελατών του.
Από τον φιλελευθερισμό στον κοινωνικό συντηρητισμό
Ένα ακόμη στοιχείο που προκάλεσε συζητήσεις είναι η θεαματική μετατόπιση των θέσεών του σε κοινωνικά ζητήματα.
Στο παρελθόν είχε ταχθεί υπέρ της ευθανασίας, των αμβλώσεων και των δικαιωμάτων των ομόφυλων ζευγαριών. Κατά την προεκλογική περίοδο, όμως, υιοθέτησε σαφώς πιο συντηρητική ρητορική, προβάλλοντας την παραδοσιακή οικογένεια και τον χριστιανικό πατριωτισμό.
Παράλληλα, επιχείρησε να αναδείξει τη θρησκευτική του πίστη ως βασικό στοιχείο της δημόσιας εικόνας του, υποστηρίζοντας ότι η πανδημία και προσωπικές οικογενειακές απώλειες τον οδήγησαν σε μια βαθύτερη σχέση με τη θρησκεία.
Διαβάστε ακόμα: Λεπέν - Μπαρντελά: Το γυαλί που κινδυνεύει να ραγίσει
Στενές σχέσεις με το στρατόπεδο Τραμπ
Ο ντε λα Εσπριέγια δεν έκρυψε ποτέ τον θαυμασμό του για τον Ντόναλντ Τραμπ, τον Χαβιέρ Μιλέι και τον πρόεδρο του Ελ Σαλβαδόρ, Ναΐμπ Μπουκέλε.
Μάλιστα έχει δηλώσει δημόσια ότι ψήφισε τον Τραμπ στις Ηνωμένες Πολιτείες και ότι είναι εγγεγραμμένος στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.
Κατά την προεκλογική του εκστρατεία υποστήριξε πιο επιθετικές πολιτικές ασφαλείας, ακόμη και τη συνεργασία με τις ΗΠΑ για στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά καρτέλ και ένοπλων οργανώσεων εντός της Κολομβίας.
Η στάση αυτή ενίσχυσε την εικόνα του ως του πλέον φιλοαμερικανού υποψηφίου που διεκδίκησε ποτέ την προεδρία της χώρας.
Γιατί έχασε η αριστερά του Πέτρο
Παρά την εκλογική ήττα του διαδόχου του, ο Γουστάβο Πέτρο εγκαταλείπει την εξουσία με σημαντικά υψηλότερη δημοτικότητα από εκείνη που είχε στα μέσα της θητείας του.
Η κυβέρνησή του προχώρησε σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις, μεταξύ των οποίων:
- Επέκταση του συνταξιοδοτικού συστήματος
- Αποκατάσταση γαιών σε θύματα του εμφυλίου και των ανταρτοπολέμων.
- Μείωση της εβδομαδιαίας εργασίας στις 42 ώρες.
- Σημαντικές αυξήσεις στον κατώτατο μισθό.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η φτώχεια και η ανεργία υποχώρησαν κατά τη διάρκεια της θητείας του.
Ωστόσο, οι θετικές αυτές εξελίξεις δεν στάθηκαν αρκετές για να εξουδετερώσουν τη δυσαρέσκεια που προκάλεσαν άλλα ζητήματα.
Ενέργεια και οικονομία στο επίκεντρο της δυσαρέσκειας
Ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά βάρη για τον Πέτρο ήταν η ενεργειακή πολιτική του.
Η κυβέρνησή του περιόρισε νέες έρευνες για πετρέλαιο και φυσικό αέριο στο πλαίσιο της μάχης κατά της κλιματικής αλλαγής. Η επιλογή αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις σε μια χώρα όπου μεγάλο μέρος των κρατικών εσόδων συνδέεται άμεσα με τον ενεργειακό τομέα.
Οι επικριτές του υποστηρίζουν ότι η πολιτική αυτή συνέβαλε στην επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης και στην αύξηση των πληθωριστικών πιέσεων που καταγράφηκαν τα πρώτα χρόνια της διακυβέρνησής του.
Ο Σεπέδα, αντί να διαφοροποιηθεί, παρέμεινε πιστός στη στρατηγική του απερχόμενου προέδρου, γεγονός που επέτρεψε στον ντε λα Εσπριέγια να εμφανιστεί ως υποψήφιος της οικονομικής “επιστροφής στην κανονικότητα”.
Η ασφάλεια έκρινε την αναμέτρηση
Εξίσου κρίσιμο αποδείχθηκε το ζήτημα της ασφάλειας.
Παρά το γεγονός ότι τα ποσοστά ανθρωποκτονιών παρέμειναν σχετικά σταθερά, η αίσθηση ανασφάλειας εξακολούθησε να κυριαρχεί σε μεγάλο μέρος της κολομβιανής κοινωνίας.
Η πολιτική “Ολικής Ειρήνης” του Πέτρο, που επιδίωκε παράλληλες διαπραγματεύσεις με διάφορες ένοπλες οργανώσεις, αντιμετώπισε σοβαρές δυσκολίες και συχνά κατηγορήθηκε ότι έδωσε χρόνο και χώρο σε εγκληματικές ομάδες να ανασυνταχθούν.
Ο ντε λα Εσπριέγια εκμεταλλεύτηκε πολιτικά αυτή τη δυσαρέσκεια, υποσχόμενος σκληρότερη αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος και κατασκευή νέων φυλακών στα πρότυπα του Ελ Σαλβαδόρ.
Ένα ριψοκίνδυνο πολιτικό στοίχημα
Η νίκη του νέου προέδρου δεν αποτελεί σαρωτική εντολή αλλά μάλλον ένα πολιτικό στοίχημα από πλευράς των ψηφοφόρων.
Το πρόγραμμά του περιλαμβάνει εκτεταμένες ιδιωτικοποιήσεις, μείωση του δημόσιου τομέα και δραστικές περικοπές δαπανών, επιλογές που θυμίζουν το λεγόμενο “αλυσοπρίονο” του Χαβιέρ Μιλέι στην Αργεντινή.
Πολλοί αναλυτές προειδοποιούν ότι μια τόσο επιθετική πολιτική λιτότητας ενδέχεται να οδηγήσει σε κοινωνικές αναταραχές και μαζικές κινητοποιήσεις, ιδιαίτερα σε μια χώρα με έντονες κοινωνικές ανισότητες.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η Κολομβία γυρίζει σελίδα. Το αν η νέα δεξιά στροφή θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη σταθερότητα ή σε μια νέα περίοδο πολιτικών συγκρούσεων, θα φανεί πολύ σύντομα.
Add comment
Comments