Μια από τις πιο πολυσυζητημένες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης στη Βραζιλία. Η Βουλή ενέκρινε συνταγματική τροπολογία που ουσιαστικά βάζει τέλος στο παραδοσιακό σύστημα εργασίας “6x1”- έξι ημέρες δουλειάς και μία ημέρα ανάπαυσης - ανοίγοντας τον δρόμο για τη συζήτησή της στη Γερουσία.
Η πρόταση προβλέπει μείωση του ανώτατου συνταγματικά κατοχυρωμένου εβδομαδιαίου ωραρίου από 44 σε 40 ώρες και καθιέρωση δύο αμειβόμενων ημερών ανάπαυσης κάθε εβδομάδα.
Για εκατομμύρια εργαζομένους στον τουρισμό, την εστίαση, το λιανεμπόριο, την υγεία και τις μεταφορές, η αλλαγή παρουσιάζεται ως ιστορική κατάκτηση. Ωστόσο, αρκετοί οικονομολόγοι και επιχειρηματικοί φορείς προειδοποιούν ότι οι συνέπειες μπορεί να είναι ακριβώς οι αντίθετες από αυτές που υπόσχονται οι υποστηρικτές της.
Η μάχη κατά του «6x1»
Περίπου το ένα τρίτο των εργαζομένων στον επίσημο τομέα της βραζιλιάνικης οικονομίας εργάζεται σήμερα με το μοντέλο 6x1.
Η τροπολογία κατατέθηκε από τη βουλευτή Έρικα Χίλτον του αριστερού κόμματος PSOL, η οποία υποστηρίζει ότι το συγκεκριμένο εργασιακό καθεστώς αποτελεί μορφή εκμετάλλευσης.
“Το να εργάζεσαι έξι ημέρες για να ξεκουράζεσαι μόνο μία δεν είναι ζωή. Είναι εκμετάλλευση. Δεν μπορείς να ζεις μόνο το ένα έβδομο της ζωής σου”, δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η πρόταση βρήκε γρήγορα απήχηση στην κοινή γνώμη και πέρασε από τη Βουλή με εντυπωσιακή πλειοψηφία 461 ψήφων έναντι μόλις 19.
Δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε πρόσφατα έδειξε ότι το 63% των Βραζιλιάνων στηρίζει την κατάργηση της εξαήμερης εργασίας.
Γιατί θεωρείται δημοφιλής η μεταρρύθμιση
Οι υποστηρικτές του μέτρου υποστηρίζουν ότι η Βραζιλία έχει καθυστερήσει να προσαρμοστεί στις σύγχρονες εργασιακές συνθήκες.
Εργαζόμενοι σε καταστήματα, ξενοδοχεία, νοσοκομεία και εστιατόρια συχνά περνούν πολλές ώρες όρθιοι, με περιορισμένο χρόνο για οικογένεια και προσωπική ζωή.
Η βουλευτής του Εργατικού Κόμματος Νταντάρα Τοναντζίν, συμμάχος του προέδρου Λούλα ντα Σίλβα, υποστήριξε ότι γνωρίζει από προσωπική εμπειρία τις δυσκολίες αυτών των επαγγελμάτων.
“Ξέρω τι σημαίνει να πονάνε τα πόδια σου ύστερα από οκτώ, δέκα ή δώδεκα ώρες εργασίας. Το έζησα η ίδια”, δήλωσε.
Οι φόβοι για αύξηση της ανεργίας
Οι επικριτές της μεταρρύθμισης βλέπουν μια διαφορετική εικόνα.
Επισημαίνουν ότι οι εργαζόμενοι στη Βραζιλία αμείβονται συνήθως με σταθερό μηνιαίο μισθό και όχι με ωρομίσθιο. Εφόσον οι επιχειρήσεις δεν θα μπορούν να μειώσουν τις αποδοχές για να αντισταθμίσουν το μειωμένο ωράριο, θα αναγκαστούν να πληρώνουν τον ίδιο μισθό για περίπου 10% λιγότερες ώρες εργασίας.
Αυτό σημαίνει αύξηση του κόστους εργασίας ανά ώρα χωρίς αντίστοιχη αύξηση της παραγωγικότητας.
Σύμφωνα με τους επικριτές του μέτρου, οι επιχειρήσεις θα έχουν τρεις βασικές επιλογές:
- να προσλάβουν λιγότερους εργαζομένους,
- να αυξήσουν τις τιμές,
- ή να επιταχύνουν την αυτοματοποίηση.
Το αποτέλεσμα, υποστηρίζουν, θα μπορούσε να είναι περισσότερη ανεργία και μεγαλύτερη στροφή προς την παραοικονομία.
Διαβάστε ακόμα: Ένας νέος Μιλέϊ γεννιέται στην Κολομβία
Ο κίνδυνος διεύρυνσης της άτυπης εργασίας
Η άτυπη οικονομία αποτελεί ήδη τεράστιο πρόβλημα για τη Βραζιλία.
Σχεδόν το 40% των εργαζομένων δραστηριοποιείται εκτός επίσημου συστήματος εργασίας, χωρίς πλήρη εργασιακά δικαιώματα και κοινωνική ασφάλιση.
Πολλοί από τους εργαζομένους που σήμερα δουλεύουν με το σύστημα 6x1 βρίσκονται ήδη σε αυτόν τον ανεπίσημο τομέα και επομένως δεν θα επηρεαστούν καθόλου από τη συνταγματική αλλαγή.
Οι επικριτές φοβούνται ότι η αύξηση του κόστους εργασίας θα ωθήσει ακόμη περισσότερες επιχειρήσεις και εργαζομένους εκτός του επίσημου πλαισίου.
Οι χαμένοι μπορεί να είναι οι νέοι εργαζόμενοι
Ένα ακόμη επιχείρημα αφορά τους νέους και τους ανειδίκευτους εργαζομένους.
Οι επιχειρήσεις συνήθως επενδύουν χρόνο και χρήμα για να εκπαιδεύσουν εργαζομένους χωρίς εμπειρία. Αν το κόστος απασχόλησης αυξηθεί, οι εργοδότες θα έχουν ισχυρότερο κίνητρο να προτιμούν έμπειρους υποψηφίους αντί για όσους αναζητούν την πρώτη τους δουλειά.
Έτσι, η μεταρρύθμιση θα μπορούσε να δυσκολέψει ακόμη περισσότερο την είσοδο των νέων στην αγορά εργασίας.
Θέλουν οι πολίτες λιγότερη δουλειά ή περισσότερα χρήματα;
Οι αντίπαλοι της τροπολογίας θεωρούν ότι η συζήτηση βασίζεται σε μια λανθασμένη υπόθεση: ότι οι περισσότεροι άνθρωποι θέλουν να εργάζονται λιγότερο.
Στην πραγματικότητα, υποστηρίζουν, οι περισσότεροι εργαζόμενοι επιθυμούν κυρίως υψηλότερα εισοδήματα.
Το δίλημμα είναι ιδιαίτερα έντονο στη Βραζιλία, όπου πολλοί εργαζόμενοι αμείβονται με ποσά κοντά στον κατώτατο μισθό, ο οποίος αντιστοιχεί περίπου σε 300 δολάρια τον μήνα.
Για έναν εργαζόμενο που δυσκολεύεται να καλύψει βασικές ανάγκες, μια επιπλέον ημέρα ξεκούρασης μπορεί να μη σημαίνει περισσότερη ελευθερία αλλά περισσότερο χρόνο για μια δεύτερη δουλειά ή κάποιο συμπληρωματικό εισόδημα.
Με άλλα λόγια, το βασικό πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα η έλλειψη ελεύθερου χρόνου, αλλά η χαμηλή αγοραστική δύναμη.
Το πραγματικό πρόβλημα της βραζιλιάνικης οικονομίας
Οι οικονομολόγοι που αντιδρούν στην κατάργηση του 6x1 υποστηρίζουν ότι οι καλύτερες συνθήκες εργασίας δεν δημιουργούνται με νομοθετικές απαγορεύσεις αλλά μέσω της αύξησης της παραγωγικότητας.
Όταν η οικονομία αναπτύσσεται, οι επιχειρήσεις ανταγωνίζονται μεταξύ τους για εργαζομένους, οι μισθοί αυξάνονται και τα ωράρια βελτιώνονται φυσικά.
Αντίθετα, η επιβολή καλύτερων όρων εργασίας πριν υπάρξει αντίστοιχη οικονομική πρόοδος ενδέχεται να οδηγήσει σε αντίθετα αποτελέσματα.
Για τους επικριτές της μεταρρύθμισης, η Βραζιλία χρειάζεται περισσότερες επενδύσεις, μεγαλύτερη παραγωγικότητα και περισσότερες θέσεις εργασίας στον επίσημο τομέα. Μόνο τότε, υποστηρίζουν, θα μπορέσουν οι εργαζόμενοι να απολαύσουν πραγματικά μικρότερα ωράρια χωρίς να πληρώσουν το τίμημα με χαμηλότερες ευκαιρίες απασχόλησης και οικονομικής ανέλιξης.
Add comment
Comments