Brexit: Δέκα χρόνια μετά, ματώνει το πορτοφόλι των Βρετανών

Ταξίδια με κατοικίδια: Από τα 110 στις 230 λίρες

Πριν από το Brexit, οι ιδιοκτήτες κατοικιδίων μπορούσαν να ταξιδεύουν εύκολα στην Ευρώπη με το λεγόμενο "διαβατήριο κατοικιδίου".

Το έγγραφο αυτό περιλάμβανε στοιχεία εμβολιασμού και μικροτσίπ και είχε ουσιαστικά ισόβια ισχύ εφόσον τα εμβόλια παρέμεναν ενημερωμένα.

Το συνολικό κόστος κυμαινόταν συνήθως γύρω στις 110 λίρες.

Από το 2021 όμως τα πράγματα άλλαξαν.

Τα βρετανικά διαβατήρια κατοικιδίων δεν αναγνωρίζονται πλέον στην Ευρωπαϊκή Ένωση και έχουν αντικατασταθεί από το Animal Health Certificate.

Το πιστοποιητικό:

• πρέπει να εκδίδεται εντός 10 ημερών πριν από το ταξίδι,
• ισχύει μόνο για έξι μήνες,
• απαιτείται νέο έγγραφο για κάθε ταξίδι.

Η Βρετανική Κτηνιατρική Ένωση υποστηρίζει ότι η νέα διαδικασία είναι πιο χρονοβόρα και πολύπλοκη, αυξάνοντας το μέσο κόστος στα περίπου 230 ευρώ ανά ταξίδι.

Μάλιστα, η ΕΕ ξεκαθάρισε πρόσφατα ότι οι Βρετανοί πολίτες δεν μπορούν να παρακάμπτουν το σύστημα εκδίδοντας ευρωπαϊκά διαβατήρια κατοικιδίων μέσω κτηνιάτρων σε χώρες της Ένωσης.

Δέματα και ηλεκτρονικές αγορές: Νέα γραφειοκρατία και φόροι

Μία από τις λιγότερο ορατές αλλά ιδιαίτερα ενοχλητικές συνέπειες του Brexit αφορά τις αποστολές δεμάτων.

Όσο η Βρετανία συμμετείχε στην ενιαία αγορά, τα αγαθά κυκλοφορούσαν χωρίς τελωνειακούς ελέγχους και δασμούς.

Σήμερα, όποιος στέλνει δέμα από την Αγγλία, τη Σκωτία ή την Ουαλία προς χώρα της ΕΕ πρέπει να συμπληρώνει τελωνειακή δήλωση.

Η διαδικασία απαιτεί:

• αναλυτική περιγραφή των αντικειμένων,
• δήλωση αξίας,
• ειδικούς οκταψήφιους τελωνειακούς κωδικούς για κάθε προϊόν.

Σε πολλές περιπτώσεις επιβάλλονται:

• ΦΠΑ,
• τελωνειακοί δασμοί,
• έξοδα εκτελωνισμού.

Τα δώρα αξίας κάτω των 45 ευρώ απαλλάσσονται συνήθως από φόρους, αλλά πάνω από το όριο αυτό οι χρεώσεις διαφέρουν ανάλογα με τη χώρα προορισμού.

Ακριβότερες αγορές από ευρωπαϊκά ηλεκτρονικά καταστήματα

Οι Βρετανοί καταναλωτές αντιμετωπίζουν επιπλέον κόστος και στις αγορές από ευρωπαϊκά e-shops.

Για παράδειγμα, ένα τζιν κινεζικής κατασκευής που αγοράζεται από γαλλικό κατάστημα έναντι 200 λιρών μπορεί να επιβαρυνθεί με:

• 24 λίρες τελωνειακού δασμού,
• 44,80 λίρες ΦΠΑ,
• επιπλέον έξοδα διαχείρισης από την εταιρεία μεταφοράς.

Το τελικό κόστος μπορεί να ξεπεράσει τις 268 λίρες.

Τέλος στο δωρεάν roaming

Ένα από τα πιο δημοφιλή προνόμια της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ήταν η κατάργηση των χρεώσεων περιαγωγής.

Από το 2017, οι Ευρωπαίοι μπορούσαν να χρησιμοποιούν το κινητό τους σε άλλη χώρα της ΕΕ σαν να βρίσκονταν στη χώρα τους.

Μετά το Brexit, οι κανόνες αυτοί έπαψαν να ισχύουν για το Ηνωμένο Βασίλειο.

Πολλοί πάροχοι επανέφεραν χρεώσεις roaming.

Ενδεικτικά:

• Η EE χρεώνει περίπου 2,72 λίρες ημερησίως.
• Η Vodafone χρεώνει περίπου 2,75 λίρες ημερησίως σε αρκετά συμβόλαια.
• Η O2 εξακολουθεί να προσφέρει δωρεάν χρήση έως 25 GB εντός Ευρώπης υπό προϋποθέσεις.

Οι χρεώσεις μπορεί να φαίνονται μικρές, όμως για οικογένειες που ταξιδεύουν συχνά ή για πολυήμερες διακοπές το κόστος συσσωρεύεται γρήγορα.

Νέοι περιορισμοί στα διαβατήρια

Το Brexit έφερε και αλλαγές στα ταξιδιωτικά έγγραφα.

Οι χώρες της ΕΕ αποδέχονται πλέον μόνο διαβατήρια που έχουν εκδοθεί εντός της τελευταίας δεκαετίας.

Αυτό δημιουργεί πρόβλημα σε ορισμένα βρετανικά διαβατήρια που είχαν εκδοθεί πριν από το 2018 και περιλάμβαναν επιπλέον μήνες ισχύος από προηγούμενη ανανέωση.

Πλέον:

• το διαβατήριο πρέπει να έχει εκδοθεί τα τελευταία 10 χρόνια,
• πρέπει να ισχύει τουλάχιστον τρεις μήνες μετά την ημερομηνία επιστροφής.

Την ίδια στιγμή, το κόστος έκδοσης νέου διαβατηρίου αυξήθηκε πρόσφατα στις 102 λίρες για ηλεκτρονικές αιτήσεις.

Duty Free: Η μία θετική πλευρά

Υπάρχει και μία κατηγορία ταξιδιωτών που επωφελήθηκε από το Brexit.

Από το 2021 οι Βρετανοί μπορούν ξανά να αγοράζουν αφορολόγητα προϊόντα κατά την αναχώρησή τους.

Οι διαφορές τιμών μπορεί να είναι σημαντικές.

Για παράδειγμα, ένα λίτρο ουίσκι Jameson στο Heathrow Duty Free κοστίζει περίπου 25,49 λίρες, ενώ σε βρετανικό σούπερ μάρκετ μπορεί να ξεπερνά τις 34 λίρες.

Βέβαια, υπάρχουν ποσοτικά όρια στις αγορές:

• 42 λίτρα μπύρας,
• 18 λίτρα κρασιού,
• 4 λίτρα αλκοολούχων ποτών υψηλής περιεκτικότητας.

Σπουδές στην Ευρώπη: Το τέλος και η επιστροφή του Erasmus

Ένα ακόμη σημαντικό κόστος του Brexit αφορούσε τους φοιτητές.

Από το 2020 οι Βρετανοί δεν μπορούσαν πλέον να συμμετέχουν στο πρόγραμμα ανταλλαγών Erasmus+, το οποίο επέτρεπε σε χιλιάδες νέους να σπουδάζουν για ένα έτος σε πανεπιστήμιο άλλης ευρωπαϊκής χώρας χωρίς επιπλέον δίδακτρα.

Η κατάσταση όμως αλλάζει.

Στα τέλη του 2025 ανακοινώθηκε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα επανενταχθεί στο Erasmus+ από τον Ιανουάριο του 2027.

Οι φοιτητές θα συνεχίσουν να πληρώνουν δίδακτρα στο πανεπιστήμιο της χώρας τους και θα μπορούν να λαμβάνουν επιχορηγήσεις για να καλύπτουν μέρος των εξόδων διαβίωσης στο εξωτερικό.

Δέκα χρόνια μετά

Δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα, οι πολιτικές διαμάχες γύρω από το Brexit συνεχίζονται. Ωστόσο, πέρα από τις ιδεολογικές αντιπαραθέσεις, οι οικονομικές επιπτώσεις είναι πλέον ορατές στην καθημερινότητα των πολιτών.

Ακριβότερα τρόφιμα, περισσότερη γραφειοκρατία, πρόσθετες ταξιδιωτικές χρεώσεις και περιορισμοί στις μετακινήσεις συνθέτουν έναν λογαριασμό που πολλοί Βρετανοί εξακολουθούν να πληρώνουν καθημερινά.

Ταυτόχρονα, οι πρόσφατες συμφωνίες μεταξύ Λονδίνου και Βρυξελλών δείχνουν ότι ακόμη και όσοι υποστήριξαν το Brexit αναζητούν πλέον τρόπους επαναπροσέγγισης σε πρακτικά ζητήματα, καθώς το οικονομικό κόστος της πλήρους απομάκρυνσης από την ευρωπαϊκή αγορά γίνεται όλο και πιο δύσκολο να αγνοηθεί.

Shane Hickey (The Guardian)

Απόδοση/Προσαρμογή: Ν.Χ.