Η Γερμανία επενδύει ολοένα και περισσότερο στην προσέλκυση εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού από το εξωτερικό, όμως ένα ολοένα μεγαλύτερο πρόβλημα αρχίζει να γίνεται εμφανές: δεν αρκεί να προσελκύεις εργαζομένους, πρέπει και να καταφέρνεις να τους κρατήσεις.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας μελέτης του Ινστιτούτου Έρευνας για την Απασχόληση (IAB), η οποία εξετάζει για πρώτη φορά σε τόσο μεγάλη κλίμακα τους λόγους που οδηγούν χιλιάδες μετανάστες να εγκαταλείψουν τη Γερμανία, παρότι αρχικά την είχαν επιλέξει ως μόνιμο προορισμό.
Όπως υπογράμμισε η ερευνήτρια Laura Goßner, η επιτυχία της μεταναστευτικής πολιτικής δεν κρίνεται μόνο από τον αριθμό όσων εισέρχονται στη χώρα, αλλά κυρίως από το πόσοι αποφασίζουν να παραμείνουν.
“Αν θέλουμε η μετανάστευση να είναι πραγματικά επιτυχημένη, πρέπει να κατανοήσουμε και τους λόγους της αποχώρησης. Οι άνθρωποι παραμένουν όταν έχουν ίσες ευκαιρίες, αξιόπιστες διαδικασίες, ουσιαστική υποστήριξη και προοπτική για το μέλλον”, ανέφερε χαρακτηριστικά.
Νεότεροι και πιο κινητικοί όσοι εγκαταλείπουν τη Γερμανία
Η έρευνα βασίστηκε σε διαδικτυακές συνεντεύξεις μεταναστών ηλικίας 18 έως 65 ετών που είχαν εγκατασταθεί στη Γερμανία έως τον Απρίλιο του 2025.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι όσοι τελικά επιλέγουν να φύγουν παρουσιάζουν συγκεκριμένα κοινά χαρακτηριστικά. Πρόκειται κυρίως για νεότερους ανθρώπους, οι οποίοι είχαν παραμείνει λιγότερα χρόνια στη χώρα, διατηρούσαν ισχυρότερους οικογενειακούς δεσμούς στο εξωτερικό και, κατά κανόνα, διέθεταν περιορισμένη γνώση της γερμανικής γλώσσας αλλά καλύτερη γνώση αγγλικών.
Η ερευνήτρια Theresa Koch επισημαίνει ότι οι παράγοντες αυτοί διευκολύνουν την απόφαση μετακίνησης σε άλλη χώρα όταν οι προσδοκίες από τη ζωή στη Γερμανία δεν επιβεβαιώνονται.
Δεν επιστρέφουν όλοι στην πατρίδα τους
Η μελέτη καταρρίπτει και μια διαδεδομένη αντίληψη: όσοι εγκαταλείπουν τη Γερμανία δεν επιστρέφουν απαραίτητα στη χώρα καταγωγής τους.
Περίπου το 60% επιλέγει πράγματι να επιστρέψει στην πατρίδα του, όμως το υπόλοιπο 40% μετακινείται σε άλλες χώρες, αξιοποιώντας την εμπειρία που απέκτησε στη γερμανική αγορά εργασίας.
Οι δημοφιλέστεροι νέοι προορισμοί είναι η Ισπανία, η Ελβετία, η Ιταλία και η Κροατία.
Όπως σημειώνει η επικεφαλής του τμήματος Μετανάστευσης του IAB, Yuliya Kosyakova, η Γερμανία ανταγωνίζεται πλέον ολόκληρη την Ευρώπη για την προσέλκυση και διατήρηση εξειδικευμένων εργαζομένων.
Η γραφειοκρατία παραμένει ο μεγαλύτερος «εχθρός»
Παρότι η οικονομία παραμένει ισχυρό κίνητρο εγκατάστασης στη Γερμανία, η καθημερινότητα συχνά αποδεικνύεται ιδιαίτερα αποθαρρυντική.
Οι συμμετέχοντες στην έρευνα αναφέρουν ως βασικά προβλήματα:
- τις πολύμηνες καθυστερήσεις για άδειες παραμονής,
- τη χρονοβόρα διαδικασία πολιτογράφησης,
- τις δυσκολίες στην αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων,
- τα υψηλά διοικητικά τέλη,
- την αργή ανταπόκριση των δημόσιων υπηρεσιών,
- την ανεπαρκή υποστήριξη στην εύρεση εργασίας και την επαγγελματική εξέλιξη.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, όλα αυτά δυσκολεύουν τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό της ζωής των μεταναστών και επηρεάζουν άμεσα την απόφασή τους να παραμείνουν ή να αναζητήσουν καλύτερες συνθήκες αλλού.
Η Laura Goßner υπογραμμίζει ότι όταν οι διοικητικές διαδικασίες θεωρούνται αργές, ακατανόητες ή δύσκολα προσβάσιμες, οι μετανάστες αισθάνονται λιγότερο ευπρόσδεκτοι στη χώρα.
Η γλώσσα εξακολουθεί να αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη σημασία της γλωσσικής ένταξης. Ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Ένωσης Διεθνούς Προσέλκυσης Εξειδικευμένου Προσωπικού και διευθύνων σύμβουλος της TalentOrange GmbH, Tilman Frank, ο οποίος έχει συμβάλει στην εγκατάσταση χιλιάδων νοσηλευτών, φυσικοθεραπευτών και παιδαγωγών στη Γερμανία, θεωρεί ότι η γνώση της γερμανικής γλώσσας αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα επιτυχούς ενσωμάτωσης.
Όπως εξηγεί, όταν η επιλογή των υποψηφίων γίνεται σωστά και η εκμάθηση της γλώσσας ξεκινά πριν ακόμη μετακινηθούν στη Γερμανία, τα ποσοστά παραμονής αυξάνονται σημαντικά.
Αντίθετα, όσοι φθάνουν χωρίς επαρκείς γλωσσικές δεξιότητες δυσκολεύονται να ενταχθούν τόσο στην αγορά εργασίας όσο και στην κοινωνική ζωή, γεγονός που αυξάνει αισθητά την πιθανότητα αποχώρησης.
Η ανάγκη παραμένει μεγάλη, ιδιαίτερα στην υγεία
Παρά τα προβλήματα, η ζήτηση για εξειδικευμένο προσωπικό παραμένει εξαιρετικά υψηλή.
Σήμερα, σημαντικός αριθμός εργαζομένων προέρχεται κυρίως από την Κένυα, την Ινδία, το Βιετνάμ.
Ειδικά στον τομέα της φροντίδας ηλικιωμένων, οι ανάγκες της γερμανικής αγοράς εξακολουθούν να είναι ιδιαίτερα μεγάλες.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Tilman Frank, δεν αρκεί μόνο η προσέλκυση εργαζομένων. Πρέπει να αξιοποιούνται και σύμφωνα με τις πραγματικές δεξιότητές τους.
Όπως σημειώνει, αρκετοί επαγγελματίες υγείας που διαθέτουν εμπειρία σε νοσοκομεία καταλήγουν να εργάζονται σε θέσεις βασικής φροντίδας χωρίς να αξιοποιούνται οι πραγματικές τους γνώσεις, γεγονός που δημιουργεί έντονη απογοήτευση.
Πρόταση για υπηρεσίες «Work and Stay»
Ένα ακόμη σημαντικό πρόβλημα αφορά την πολυπλοκότητα του γερμανικού διοικητικού συστήματος. Οι επιχειρήσεις που προσλαμβάνουν εργαζόμενους από το εξωτερικό κάνουν λόγο για αντικρουόμενες οδηγίες μεταξύ διαφορετικών υπηρεσιών, διαφορετικές προθεσμίες και σημαντικές καθυστερήσεις στην έκδοση θεωρήσεων εισόδου και αδειών εργασίας.
Για τον λόγο αυτό, ο Tilman Frank προτείνει τη δημιουργία μιας ενιαίας ομοσπονδιακής υπηρεσίας “Work and Stay”, η οποία θα αναλαμβάνει ολοκληρωμένα όλες τις διαδικασίες εγκατάστασης των ξένων εργαζομένων.
Παράλληλα, ζητεί την ενίσχυση της διδασκαλίας της γερμανικής γλώσσας ήδη στις χώρες προέλευσης, υποστηρίζοντας ότι χωρίς ουσιαστική γλωσσική προετοιμασία οι πιθανότητες επιτυχούς ένταξης μειώνονται αισθητά.
Η μεγάλη πρόκληση της γερμανικής οικονομίας
Η νέα έρευνα καταδεικνύει ότι η δημογραφική γήρανση και οι ελλείψεις προσωπικού δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο με την προσέλκυση νέων μεταναστών.
Η πραγματική πρόκληση για τη Γερμανία είναι να δημιουργήσει ένα περιβάλλον όπου οι άνθρωποι θα επιλέγουν να παραμείνουν, να εργαστούν και να χτίσουν το μέλλον τους.
Για μια οικονομία που στηρίζεται ολοένα περισσότερο στο διεθνές ανθρώπινο δυναμικό, η διατήρηση των ταλέντων ίσως αποδειχθεί σημαντικότερη ακόμη και από την προσέλκυσή τους.
Add comment
Comments