Για χρόνια η συζήτηση στην Ελλάδα αφορούσε κυρίως τους Έλληνες που έφευγαν στο εξωτερικό αναζητώντας υψηλότερους μισθούς, περισσότερες επαγγελματικές ευκαιρίες και ένα καλύτερα οργανωμένο κράτος.
Τα τελευταία χρόνια, όμως, αρχίζει να εμφανίζεται και μια αντίστροφη κίνηση.
Εύποροι Ευρωπαίοι, επιχειρηματίες, επενδυτές και επαγγελματίες που μπορούν να εργάζονται από απόσταση ανακαλύπτουν την Ελλάδα όχι μόνο ως τόπο διακοπών, αλλά ως μόνιμη βάση ζωής και εργασίας.
Η περίπτωση του Βρετανού εκατομμυριούχου trader Lewis Crompton είναι χαρακτηριστική.
Σε ηλικία 36 ετών αποφάσισε να εγκαταλείψει τη Βρετανία και να μεταφέρει τη ζωή του στη Γλυφάδα.
Μόλις λίγους μήνες αργότερα, δηλώνει ότι η απόφαση άλλαξε όχι μόνο τα οικονομικά του δεδομένα αλλά και τον ίδιο.
"Η καλύτερη εκδοχή του εαυτού μου δεν είναι όταν βρίσκομαι στο Ηνωμένο Βασίλειο. Είναι όταν βρίσκομαι εδώ, στην Ελλάδα", είναι το μήνυμα με το οποίο περιγράφει τη νέα του ζωή.
Από το Norfolk στη Γλυφάδα
Μέχρι πριν από περίπου τρεις μήνες, ο Crompton ζούσε σε μια παραδοσιακή εξοχική κατοικία στο Norfolk.
Είχε γεννηθεί και μεγαλώσει στο βόρειο Λονδίνο και είχε περάσει ολόκληρη τη ζωή του στη Βρετανία.
Κάποια στιγμή, όμως, αποφάσισε ότι χρειαζόταν αλλαγή.
Άφησε το βρετανικό σπίτι του και εγκαταστάθηκε σε ένα σύγχρονο διαμέρισμα στην αθηναϊκή Ριβιέρα, επιλέγοντας τη Γλυφάδα ως νέα βάση τόσο για την προσωπική όσο και για την επαγγελματική του ζωή.
Η επιλογή δεν ήταν αυτονόητη. Ο ίδιος παραδέχεται ότι αρχικά είχε επιφυλάξεις.
Σήμερα όμως θεωρεί ότι η μετακόμιση άξιζε τον κόπο σε τρία διαφορετικά επίπεδα:
στις επενδύσεις του, στην επιχείρησή του και κυρίως στην ποιότητα της καθημερινότητάς του.
Δεν γεννήθηκε πλούσιος
Η ιστορία του Crompton έγινε ευρύτερα γνωστή στη Βρετανία μέσα από τη συμμετοχή του στην εκπομπή του Channel 5 "Rich House, Poor House", η οποία εξετάζει τις τεράστιες διαφορές πλούτου μεταξύ βρετανικών οικογενειών.
Παρά τη σημερινή οικονομική του κατάσταση, ο ίδιος επιμένει ότι δεν προέρχεται από πλούσια οικογένεια.
Οι γονείς του ήταν εκπαιδευτικοί.
Θυμάται ιδιαίτερα τον πατέρα του να εργάζεται ακόμη και τα Σαββατοκύριακα, επιπλέον της κανονικής δουλειάς του, προκειμένου η οικογένεια να μπορεί να ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις της και να εξασφαλίζει ακόμη και μια απλή περίοδο διακοπών.
Η εικόνα αυτή, λέει, διαμόρφωσε τη δική του σχέση με την εργασία. Ήξερε από μικρός ότι ήθελε να αποκτήσει οικονομική ανεξαρτησία.
Δεν ήξερε όμως πώς.
Από την Εκκλησία και τις πωλήσεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές
Η επαγγελματική διαδρομή του κάθε άλλο παρά γραμμική υπήρξε.
Πέρασε από διαφορετικές δουλειές, μεταξύ των οποίων δραστηριότητες που συνδέονταν με την Εκκλησία και αργότερα τις πωλήσεις.
Η μεγάλη αλλαγή ήρθε σχεδόν τυχαία.
Ο Crompton παρακολούθησε ένα σεμινάριο για trading στις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Όπως περιγράφει, ενθουσιάστηκε αμέσως με το αντικείμενο.
Άρχισε να μαθαίνει συστηματικά τις αγορές και, περίπου επτά μήνες αργότερα, βρισκόταν πλέον σε θέση να εγκαταλείψει την προηγούμενη εργασία του και να ασχοληθεί με το trading.
Η συνολική μετάβαση προς την οικονομική ανεξαρτησία δεν έγινε από τη μία ημέρα στην άλλη.
Χρειάστηκε, σύμφωνα με τον ίδιο, περίπου έξι χρόνια.
Στη συνέχεια ίδρυσε τη STARTrading, την εταιρεία που σήμερα διευθύνει από την Ελλάδα.
Η επιτυχία τού επέτρεψε να αποκτήσει την οικονομική άνεση που αναζητούσε από νεαρή ηλικία.
Αλλά τελικά ανακάλυψε ότι τα χρήματα δεν είχαν λύσει ένα άλλο πρόβλημα.
Το άγχος.
«Στο Λονδίνο ήμουν συνεχώς στην τσίτα»
Η σημαντικότερη αλλαγή μετά τη μετακόμισή του στην Ελλάδα, λέει, δεν εμφανίζεται στον τραπεζικό λογαριασμό του.
Εμφανίζεται στο σώμα του.
Η ζωή στο Λονδίνο τον είχε συνηθίσει σε μια κατάσταση διαρκούς έντασης.
Περιγράφει τον εαυτό του ως άνθρωπο που βρισκόταν συνεχώς σε εγρήγορση, χωρίς το νευρικό του σύστημα να έχει ουσιαστικά την ευκαιρία να ανακάμψει.
Μερικά χρόνια νωρίτερα είχε εμφανίσει συμπτώματα χρόνιας κόπωσης και, όπως λέει, ζούσε συνεχώς στα όρια του burnout.
Στη Γλυφάδα βρήκε το ακριβώς αντίθετο.
- Θάλασσα.
- Ήλιο.
- Περισσότερες από 250 ημέρες ηλιοφάνειας τον χρόνο.
- Και τη δυνατότητα να βλέπει σχεδόν κάθε βράδυ τον ήλιο να δύει πάνω από το νερό.
Περισσότερο όμως τον εντυπωσίασε ο διαφορετικός ρυθμός ζωής. Οι άνθρωποι γύρω του, παρατηρεί, είναι περισσότερο χαλαροί.
Και σταδιακά αρχίζει να γίνεται και ο ίδιος.
Η Ελλάδα, όπως περιγράφει χαρακτηριστικά τη νέα του καθημερινότητα, λειτούργησε σχεδόν σαν "αποτοξίνωση" από τη ζωή στη Βρετανία.
Υπήρχε όμως και ένας δεύτερος λόγος: οι φόροι
Η ποιότητα ζωής δεν ήταν το μοναδικό κίνητρο.
Υπήρχε και ένας πολύ συγκεκριμένος οικονομικός λόγος.
Η Ελλάδα έχει δημιουργήσει τα τελευταία χρόνια ειδικά φορολογικά καθεστώτα προκειμένου να προσελκύσει νέους φορολογικούς κατοίκους, επενδυτές, συνταξιούχους και ανθρώπους με εισοδήματα από το εξωτερικό.
Στην περίπτωση του Crompton, το επιχειρηματικό σχήμα παραμένει βρετανικό.
Η εταιρεία του εδρεύει στο Ηνωμένο Βασίλειο και, όπως εξηγεί, εξακολουθεί να καταβάλλει εκεί εταιρικό φόρο και ΦΠΑ για τις δραστηριότητές της.
Ο ίδιος όμως λαμβάνει το προσωπικό του εισόδημα κυρίως μέσω μερισμάτων και υποστηρίζει ότι, στο φορολογικό καθεστώς στο οποίο έχει υπαχθεί στην Ελλάδα, το συγκεκριμένο παθητικό εισόδημα φορολογείται με 5%.
Το αποτέλεσμα είναι ότι μπορεί να μειώσει αισθητά την προσωπική του φορολογική επιβάρυνση ενώ ζει στην Ελλάδα.
Όπως επισημαίνει, όμως, υπάρχει μια κρίσιμη προϋπόθεση: όλα πρέπει να έχουν οργανωθεί σωστά.
Ο κανόνας των 183 ημερών
Η μετακόμιση σε μια άλλη χώρα δεν είναι τόσο απλή όσο η ενοικίαση ενός διαμερίσματος και η αγορά ενός αεροπορικού εισιτηρίου.
Η φορολογική κατοικία έχει συγκεκριμένους κανόνες.
Ο Crompton αναφέρεται ιδιαίτερα στο όριο των 183 ημερών, καθώς η παραμονή στην Ελλάδα για περισσότερο από αυτό το διάστημα μπορεί, ανάλογα με τις συνολικές περιστάσεις και τους εφαρμοζόμενους κανόνες, να οδηγήσει στην απόκτηση ελληνικής φορολογικής κατοικίας και στην υπαγωγή σε φορολογία για το παγκόσμιο εισόδημα.
Για έναν επιχειρηματία υπάρχει και ένα δεύτερο, εξίσου σημαντικό ζήτημα.
Πρέπει να αποφευχθεί το ενδεχόμενο μια ξένη εταιρεία να θεωρηθεί ότι έχει την πραγματική διοίκησή της στην Ελλάδα.
Εάν συνέβαινε κάτι τέτοιο, θα μπορούσαν να προκύψουν ελληνικές εταιρικές φορολογικές υποχρεώσεις.
Γι’ αυτό και ο Βρετανός επιχειρηματίας τονίζει ότι πριν από οποιαδήποτε αντίστοιχη μετακίνηση είναι απαραίτητη η εξειδικευμένη διασυνοριακή φορολογική συμβουλή.
Δεν παρουσιάζει δηλαδή την Ελλάδα ως έναν τόπο όπου κάποιος απλώς "δεν πληρώνει φόρους".
Το αντίθετο. Η λογική του είναι να οργανώσει νόμιμα τη φορολογική του θέση ώστε να πληρώνει όσα προβλέπονται, αλλά με μικρότερη προσωπική επιβάρυνση.
Γιατί Ελλάδα και όχι Ντουμπάι;
Η περίπτωση του Crompton έχει ενδιαφέρον και για έναν ακόμη λόγο.
Τα τελευταία χρόνια το Ντουμπάι έχει εξελιχθεί σε έναν από τους δημοφιλέστερους προορισμούς για εύπορους Βρετανούς που αναζητούν χαμηλότερη φορολογία.
Εκείνος επέλεξε την Ελλάδα.
Και ένας από τους λόγους είναι ότι θέλει να διατηρήσει τη δυνατότητα επιστροφής στη Βρετανία χωρίς να αισθάνεται παγιδευμένος από τις φορολογικές συνέπειες μιας μελλοντικής μετακίνησης.
Αναφέρεται σε γνωστούς του που έχουν εγκατασταθεί στο Ντουμπάι και οι οποίοι, όπως λέει, εξετάζουν πολύ προσεκτικά τις πιθανές φορολογικές επιπτώσεις μιας επιστροφής στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Για τον ίδιο, η δυνατότητα να δοκιμάσει μια νέα ζωή χωρίς να θεωρεί την απόφαση μη αναστρέψιμη ήταν σημαντική.
"Τίποτε δεν είναι μόνιμο" είναι ουσιαστικά η φιλοσοφία του.
Αν η Ελλάδα δεν λειτουργούσε, θα μπορούσε να επιστρέψει. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν φαίνεται να το σκέφτεται.
«Γιατί να φύγεις από τη Βρετανία;»
Όταν ανακοίνωσε αρχικά την απόφασή του σε φίλους και συγγενείς, η αντίδραση δεν ήταν ιδιαίτερα θετική.
Η ερώτηση επαναλαμβανόταν:
"Γιατί να φύγεις;"
Για ανθρώπους που είχαν περάσει ολόκληρη τη ζωή τους στη Βρετανία, η ιδέα ότι ένας επιτυχημένος 36χρονος επιχειρηματίας θα εγκατέλειπε τη χώρα για την Ελλάδα δεν φαινόταν αυτονόητη.
Σταδιακά όμως, όπως λέει, η στάση του περιβάλλοντός του άλλαξε.
Κάποιοι από τους ανθρώπους που αρχικά αμφισβητούσαν την επιλογή του εξετάζουν πλέον και οι ίδιοι το ενδεχόμενο να φύγουν από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Και αυτό ίσως είναι το ευρύτερο ενδιαφέρον της ιστορίας. Δεν αφορά μόνο έναν εκατομμυριούχο trader που προτίμησε τη Γλυφάδα από το Norfolk.
Αφορά μια βαθύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο ένα τμήμα της εύπορης και επαγγελματικά ευέλικτης βρετανικής κοινωνίας αντιμετωπίζει πλέον την παραμονή στη χώρα.
Η νέα μετανάστευση των εύπορων
Για δεκαετίες η οικονομική μετανάστευση είχε μια σχετικά απλή κατεύθυνση.
Οι άνθρωποι μετακινούνταν προς τις πλουσιότερες χώρες για να βρουν δουλειά και υψηλότερους μισθούς.
Η τηλεργασία, οι ψηφιακές επιχειρήσεις και η δυνατότητα διαχείρισης επενδύσεων από οπουδήποτε έχουν αρχίσει να αλλάζουν αυτή τη λογική.
Για κάποιον που δεν χρειάζεται να βρίσκεται καθημερινά σε ένα γραφείο στο City του Λονδίνου, η εξίσωση γίνεται διαφορετική.
Δεν συγκρίνει πλέον μόνο τους μισθούς.
Συγκρίνει:
- τη φορολογία,
- το κόστος ζωής,
- το κλίμα,
- την κατοικία,
- την ασφάλεια,
- τις μετακινήσεις,
- την ποιότητα της καθημερινότητας,
- και κυρίως τον χρόνο που πραγματικά απολαμβάνει εκτός εργασίας.
Μέσα σε αυτή τη νέα εξίσωση, χώρες όπως η Ελλάδα αποκτούν πλεονεκτήματα που στο παρελθόν δεν μπορούσαν εύκολα να μετατρέψουν σε οικονομικό κεφάλαιο.
Η Γλυφάδα ως διεθνής προορισμός
Η επιλογή της Γλυφάδας επίσης δεν είναι τυχαία.
Τα νότια προάστια της Αθήνας έχουν μεταμορφωθεί τα τελευταία χρόνια σε μία από τις ακριβότερες και περισσότερο διεθνοποιημένες αγορές ακινήτων της χώρας.
Η εγγύτητα στη θάλασσα, οι μαρίνες, η εστίαση, η πρόσβαση στο κέντρο της Αθήνας και η ευρύτερη ανάπτυξη της Αθηναϊκής Ριβιέρας έχουν ενισχύσει σημαντικά το ενδιαφέρον ξένων αγοραστών και κατοίκων.
Για έναν Βρετανό επιχειρηματία που μπορεί να εργάζεται μέσω υπολογιστή, η περιοχή προσφέρει έναν συνδυασμό που δύσκολα βρίσκεται σε μια βορειοευρωπαϊκή πρωτεύουσα:
μεγαλούπολη και παραλία σχεδόν ταυτόχρονα.
Ο Crompton περιγράφει ως ιδανική ημέρα του την Κυριακή στη Γλυφάδα, με απογευματινή έξοδο και τον χαλαρότερο κοινωνικό ρυθμό της περιοχής.
Δεν ισχυρίζεται ότι όλα είναι τέλεια.
Λέει όμως ουσιαστικά ότι η διαφορά σε σχέση με τη ζωή που είχε στη Βρετανία είναι αρκετά μεγάλη ώστε να μην τον απασχολεί η τελειότητα.
Από το brain drain στο «wealth migration»;
Η ιστορία έχει και μια ενδιαφέρουσα ελληνική διάσταση.
Η Ελλάδα πέρασε περισσότερο από μία δεκαετία συζητώντας για το brain drain: εκατοντάδες χιλιάδες νέους, συχνά υψηλής εκπαίδευσης, που έφυγαν κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης.
Τώρα προσπαθεί να συμμετάσχει σε έναν εντελώς διαφορετικό διεθνή ανταγωνισμό.
Τον ανταγωνισμό για ανθρώπους που δεν χρειάζεται να βρουν δουλειά στη χώρα όπου μετακομίζουν, επειδή φέρνουν μαζί τους το εισόδημα, την επιχείρηση ή το επενδυτικό τους κεφάλαιο.
Για αυτές τις ομάδες, η Ελλάδα μπορεί να προσφέρει κάτι που δύσκολα μετριέται μόνο με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ:
τον συνδυασμό ευρωπαϊκής χώρας, κλίματος, τρόπου ζωής και ειδικών φορολογικών κινήτρων.
Η πρόκληση είναι να μετατραπεί αυτή η ελκυστικότητα σε πραγματικό οικονομικό όφελος για τη χώρα χωρίς παράλληλα να επιδεινωθούν προβλήματα όπως η εκτόξευση των τιμών κατοικίας στις περιοχές όπου συγκεντρώνονται οι εύποροι ξένοι κάτοικοι.
«Η Ελλάδα με έκανε να σταματήσω»
Ίσως όμως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της ιστορίας του Crompton να μην είναι τελικά το 5% ούτε οι επενδύσεις του.
Είναι η λέξη "παύση".
Ένας άνθρωπος που είχε οργανώσει τη ζωή του γύρω από την οικονομική επιτυχία ανακάλυψε ότι η δυνατότητα να κερδίζει περισσότερα χρήματα δεν συνεπάγεται αυτομάτως καλύτερη ζωή.
Στη Βρετανία είχε φτάσει, όπως λέει, στα όρια του burnout. Στην Ελλάδα άρχισε να επιβραδύνει. Να βλέπει τη θάλασσα. Να παρακολουθεί το ηλιοβασίλεμα. Να αφήνει το σώμα του να χαλαρώνει.
Και να συνειδητοποιεί ότι η οικονομική ελευθερία έχει πραγματική αξία μόνο εφόσον επιτρέπει σε κάποιον να χρησιμοποιήσει διαφορετικά τον χρόνο του.
Για χρόνια η Ελλάδα κοιτούσε προς τη Βρετανία και τη βόρεια Ευρώπη ως τόπους όπου κάποιος μπορούσε να αναζητήσει μια καλύτερη οικονομική ζωή.
Η περίπτωση του Lewis Crompton παρουσιάζει την εικόνα από την ανάποδη πλευρά.
Ένας Βρετανός εκατομμυριούχος έφτασε στη Γλυφάδα αναζητώντας χαμηλότερη φορολογία.
Και, σύμφωνα με τον ίδιο, τελικά βρήκε κάτι που θεωρεί πολυτιμότερο: καλύτερη ζωή.
Hodan Sultan (The Times)
Απόδοση/Προσαρμογή: Ν.Χ.
Add comment
Comments