Η άνοδος των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων, οι τεράστιες ανάγκες αναχρηματοδότησης και τα επίμονα δημοσιονομικά ελλείμματα ενισχύουν τους φόβους για το δολάριο. Η BlackRock βλέπει Bitcoin και χρυσό να αποκτούν ξανά ρόλο αντιστάθμισης κινδύνου.
Από τον Billy Bambrough | Forbes
Απόδοση – δημοσιογραφική επιμέλεια: Αληκτώ | Greece2Day
Το Bitcoin έχει χάσει σημαντικό μέρος της δυναμικής του μετά την απότομη άνοδο που σημείωσε νωρίτερα μέσα στον Αύγουστο. Παραμένει περίπου 40% χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό του Οκτωβρίου του 2025 και η πορεία του μέσα στο 2026 κάθε άλλο παρά εύκολη υπήρξε.
Όμως πίσω από τις καθημερινές διακυμάνσεις της αγοράς κρυπτονομισμάτων αρχίζει να διαμορφώνεται μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση. Και αυτή δεν αφορά τόσο το Bitcoin. Αφορά τις Ηνωμένες Πολιτείες, το δημόσιο χρέος των $40 τρισ. και το κόστος χρηματοδότησής του.
Ορισμένοι επενδυτές προειδοποιούν ότι εάν οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων αμερικανικών ομολόγων συνεχίσουν να ανεβαίνουν, η Ουάσιγκτον μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με έναν επικίνδυνο φαύλο κύκλο: υψηλότερα επιτόκια → μεγαλύτερες δαπάνες για τόκους → μεγαλύτερα ελλείμματα → περισσότερος δανεισμός → ακόμη μεγαλύτερη πίεση στις αποδόσεις.
Και ακριβώς αυτός ο φόβος αρχίζει να αναζωπυρώνει το επενδυτικό ενδιαφέρον για δύο πολύ διαφορετικά περιουσιακά στοιχεία, τον χρυσό και το Bitcoin.
«Αν το 30ετές φτάσει στο 6%, αρχίζει το σπιράλ θανάτου»
Ο επενδυτής τεχνολογίας Chamath Palihapitiya, μιλώντας στο All-In Podcast, περιέγραψε με ιδιαίτερα δραματικό τρόπο τον κίνδυνο. Όπως υποστήριξε, εάν η απόδοση του αμερικανικού 30ετούς κρατικού ομολόγου φτάσει στο 6%, αυτό θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την έναρξη ενός "death spiral" - ενός αυτοτροφοδοτούμενου δημοσιονομικού φαύλου κύκλου.
Το επιχείρημα είναι σχετικά απλό. Οι ΗΠΑ έχουν συσσωρεύσει τεράστιο δημόσιο χρέος σε μια εποχή κατά την οποία το χρήμα ήταν πολύ φθηνότερο. Όσο αυτό το χρέος ωριμάζει, πρέπει να αναχρηματοδοτείται. Και πλέον αναχρηματοδοτείται με πολύ υψηλότερα επιτόκια.
Ο επενδυτής David Friedberg, μιλώντας στην ίδια συζήτηση, εκτίμησε ότι μέσα στους επόμενους 12 μήνες η αμερικανική κυβέρνηση θα χρειαστεί να αναχρηματοδοτήσει περίπου $10 τρισ. χρέους. Τα ομόλογα λήγουν. Το αμερικανικό Δημόσιο επιστρέφει το κεφάλαιο στους κατόχους τους.
Και στη συνέχεια πρέπει να εκδώσει νέα ομόλογα για να δανειστεί ξανά τα χρήματα. Μόνο που η νέα χρηματοδότηση είναι ακριβότερη.
Το πρόβλημα της αναχρηματοδότησης
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο της συζήτησης. Ένα δημόσιο χρέος δεν ανατιμολογείται ολόκληρο μέσα σε μία ημέρα επειδή ανεβαίνουν τα επιτόκια. Η επίδραση εμφανίζεται σταδιακά.
Ας υποθέσουμε ότι ένα παλιό αμερικανικό ομόλογο πληρώνει 2%. Όταν λήξει, το Δημόσιο πρέπει να το αντικαταστήσει με νέο. Εάν όμως η αγορά απαιτεί τώρα 4,5% ή 5%, το ίδιο ποσό χρέους αρχίζει να δημιουργεί πολύ μεγαλύτερη ετήσια δαπάνη τόκων.
Άρα:
Αυτός είναι ο μηχανισμός πίσω από τον όρο "σπιράλ θανάτου". Δεν αποτελεί πρόβλεψη ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται αναπόφευκτα σε τέτοια κατάσταση. Είναι ένα ακραίο σενάριο κινδύνου που χρησιμοποιούν ορισμένοι επενδυτές για να περιγράψουν τι θα μπορούσε να συμβεί εάν χρέος, ελλείμματα και μακροπρόθεσμα επιτόκια συνεχίσουν να αυξάνονται ταυτόχρονα.
Το έλλειμμα των $1,8 τρισ.
Το δημοσιονομικό υπόβαθρο εξηγεί γιατί οι αγορές έχουν αρχίσει να δίνουν μεγαλύτερη σημασία στο ζήτημα. Το αμερικανικό ομοσπονδιακό έλλειμμα μόνο για τον Ιούλιο έφτασε τα $432 δισ. Το δημοσιονομικό κενό από την αρχή του οικονομικού έτους έχει έτσι ανέλθει περίπου στα $1,8 τρισ.
Και το πρόβλημα δεν περιορίζεται στο μέγεθος του ελλείμματος.
Η Αμερική πρέπει πλέον να χρηματοδοτεί αυτό το έλλειμμα σε μια εποχή κατά την οποία οι αποδόσεις των ομολόγων βρίσκονται πολύ υψηλότερα από τα επίπεδα που είχαν συνηθίσει οι κυβερνήσεις μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.
Για περισσότερο από μία δεκαετία, το τεράστιο αμερικανικό χρέος μπορούσε να συνυπάρχει με εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια.
Τώρα η εξίσωση αλλάζει. Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι μόνο τα $40 τρισ. Το απόλυτο ύψος του δημόσιου χρέους προκαλεί εντυπωσιακούς τίτλους. Αλλά οικονομικά το σημαντικότερο ερώτημα είναι: πόσο κοστίζει η εξυπηρέτησή του;
Μια κυβέρνηση μπορεί να διατηρεί μεγάλο χρέος για πολλά χρόνια εφόσον η οικονομία αναπτύσσεται, οι επενδυτές εξακολουθούν να αγοράζουν τα ομόλογά της και το κόστος χρηματοδότησης παραμένει διαχειρίσιμο.
Όταν όμως οι αποδόσεις αυξάνονται, η κατάσταση αλλάζει. Για τις ΗΠΑ αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή οι αγορές αμερικανικών κρατικών ομολόγων αποτελούν ουσιαστικά τη ραχοκοκαλιά του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Δεν μιλάμε απλώς για το χρέος μιας μεγάλης χώρας.
Μιλάμε για το βασικό ασφαλές περιουσιακό στοιχείο πάνω στο οποίο τιμολογείται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού κινδύνου.
Η παρέμβαση Bessent
Η ένταση αυξήθηκε όταν ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Scott Bessent ανακοίνωσε ότι θα επιχειρούσε να παρέμβει προκειμένου να βελτιωθεί η λειτουργία της αγοράς ομολόγων και να περιοριστούν οι πιέσεις στις μακροπρόθεσμες αποδόσεις.
Η κίνηση προκάλεσε αντιδράσεις. Ο δισεκατομμυριούχος επενδυτής Stanley Druckenmiller υποστήριξε ότι οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις δεν μπορούν να μειωθούν με βιώσιμο τρόπο μέσω παρεμβάσεων στην αγορά.
Κατά την άποψή του, υπάρχει μία ουσιαστική λύση: να μειωθεί ο κρατικός δανεισμός.
Ο Druckenmiller θεωρεί ότι το έλλειμμα των περίπου $1,8 τρισ. πρέπει να αντιμετωπιστεί, καθώς μόνο η πραγματική δημοσιονομική προσαρμογή μπορεί να οδηγήσει σε διατηρήσιμη αποκλιμάκωση των μακροπρόθεσμων επιτοκίων.
Και έχει διατυπώσει ακόμη πιο μακροπρόθεσμη προειδοποίηση. Νωρίτερα φέτος υποστήριξε ότι, εάν συνεχιστεί η σημερινή πορεία του αμερικανικού χρέους, το δολάριο μπορεί σε βάθος δεκαετιών να χάσει ακόμη και τη θέση του ως κυρίαρχο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα.
Πρόκειται ασφαλώς για πρόβλεψη και όχι για δεδομένο. Όμως αποτυπώνει την αλλαγή της συζήτησης στις αγορές.
Διαβάστε ακόμα: Τι είναι το bitcoin και πώς λειτουργεί;
Και κάπου εδώ μπαίνουν Bitcoin και χρυσός
Γιατί όμως μια δημοσιονομική κρίση στις ΗΠΑ θα μπορούσε να ωφελήσει τον χρυσό και το Bitcoin;
Η απάντηση βρίσκεται στην έννοια της νομισματικής υποτίμησης. Εάν οι επενδυτές αρχίσουν να φοβούνται ότι το τεράστιο δημόσιο χρέος θα αντιμετωπιστεί τελικά μέσω ενός συνδυασμού:
- πληθωρισμού,
- χαμηλότερων πραγματικών επιτοκίων,
- νομισματικής χαλάρωσης,
- ή υποχώρησης της πραγματικής αξίας του δολαρίου,
τότε αυξάνεται η ελκυστικότητα περιουσιακών στοιχείων των οποίων η προσφορά θεωρείται περιορισμένη.
Το κλασικό παράδειγμα είναι ο χρυσός. Το νεότερο είναι το Bitcoin.
Η BlackRock βλέπει μια ενδιαφέρουσα αλλαγή
Ο Robert Mitchnick, επικεφαλής ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων της BlackRock, υποστήριξε ότι τα επίπεδα χρέους και ελλειμμάτων αποτελούν σημαντική ανησυχία για τις αγορές. Και όταν οι ανησυχίες αυτές επιστρέφουν στο προσκήνιο, είπε, τείνουν να λειτουργούν θετικά για περιουσιακά στοιχεία όπως το Bitcoin και χρυσός.
Η παρατήρηση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή η BlackRock διαχειρίζεται ένα από τα μεγαλύτερα spot Bitcoin ETFs στον κόσμο.
Σύμφωνα με το άρθρο, το ETF της είχε φτάσει να κατέχει σχεδόν 750.000 Bitcoin, αξίας λίγο κάτω από $50 δισ. Ο Mitchnick θεωρεί επίσης θετική την πρόσφατη αποσύνδεση του Bitcoin από τις χρηματιστηριακές αγορές.
Για χρόνια μία από τις βασικές ενστάσεις απέναντι στο αφήγημα του Bitcoin ως "ψηφιακού χρυσού»" ήταν ότι σε περιόδους έντονης αναταραχής συμπεριφερόταν συχνά περισσότερο σαν μετοχή τεχνολογίας υψηλού κινδύνου παρά σαν ασφαλές καταφύγιο.
Εάν αυτή η συσχέτιση μειώνεται, το Bitcoin αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον ως εργαλείο διαφοροποίησης χαρτοφυλακίου. Αυτό τουλάχιστον είναι το επιχείρημα της BlackRock.
Bitcoin και χρυσός όμως δεν είναι το ίδιο πράγμα
Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διάκριση που ο αρχικός ενθουσιώδης τίτλος εύκολα εξαφανίζει. Ο χρυσός διαθέτει ιστορία χιλιάδων ετών ως αποθήκη αξίας και δεκαετίες παρουσίας στα συναλλαγματικά αποθέματα κεντρικών τραπεζών.
Το Bitcoin υπάρχει από το 2009.
Ο χρυσός παρουσιάζει πολύ μικρότερη μεταβλητότητα. Το Bitcoin μπορεί να καταγράψει τεράστιες διακυμάνσεις μέσα σε σύντομα χρονικά διαστήματα.
Από την άλλη, το Bitcoin έχει ένα χαρακτηριστικό που εξηγεί γιατί χρησιμοποιείται στη συγκεκριμένη συζήτηση: η συνολική προσφορά του είναι προγραμματισμένη να μην ξεπεράσει τα 21 εκατομμύρια νομίσματα.
Αυτό δεν αποδεικνύει ότι το Bitcoin θα διατηρήσει την αξία του. Εξηγεί όμως γιατί οι φόβοι για υποτίμηση των κρατικών νομισμάτων χρησιμοποιούνται ως μέρος του επενδυτικού αφηγήματός του.
Η πραγματικά ενδιαφέρουσα εξίσωση
Αν αφαιρέσουμε τους δραματικούς τίτλους, μένει ένα πολύ σοβαρό οικονομικό ερώτημα. Για δεκαετίες οι ΗΠΑ μπορούσαν να κάνουν κάτι που σχεδόν καμία άλλη χώρα δεν μπορούσε να κάνει στην ίδια κλίμακα: να δανείζονται τεράστια ποσά στο δικό τους νόμισμα, με πολύ χαμηλό κόστος, επειδή ολόκληρος ο κόσμος ήθελε να κατέχει δολάρια και Treasuries.
Αυτό το "προνόμιο" δεν έχει εξαφανιστεί. Αλλά πλέον γίνεται ακριβότερο.
Και όσο αυξάνεται το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, τόσο περισσότερο οι αγορές θα επιστρέφουν στην εξίσωση του "σπιράλ".
Εάν ο κύκλος αυτός μπορέσει να σταθεροποιηθεί μέσω ανάπτυξης και δημοσιονομικής προσαρμογής, οι σημερινές προβλέψεις περί "death spiral" μπορεί να αποδειχθούν ακόμη μία υπερβολή των αγορών.
Εάν όχι, η συζήτηση δεν θα αφορά μόνο το Bitcoin. Θα αφορά το σημαντικότερο χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο του πλανήτη: το αμερικανικό κρατικό χρέος.
Και τότε η άνοδος του χρυσού ή του Bitcoin θα είναι απλώς το σύμπτωμα μιας πολύ μεγαλύτερης αλλαγής.
Add comment
Comments