Το 2018 το 66% των λευκών ψηφοφόρων χωρίς πανεπιστημιακό πτυχίο ενέκρινε τους χειρισμούς του στην οικονομία - Σήμερα η αποδοχή κινείται μεταξύ 33% και 47%, ενώ μόλις 25% εγκρίνει τη διαχείριση του πληθωρισμού - Γιατί το κόστος ζωής απειλεί μια από τις σημαντικότερες εκλογικές συμμαχίες του Trump
Από τον Shane Goldmacher | The New York Times
Απόδοση – δημοσιογραφική επιμέλεια: Αργώ | Greece2Day
Υπήρχε ένα κομμάτι του αμερικανικού εκλογικού σώματος στο οποίο ο Donald Trump μπορούσε επί χρόνια να στηρίζεται σχεδόν ανεξάρτητα από τις πολιτικές αναταράξεις γύρω του. Οι λευκοί Αμερικανοί της εργατικής τάξης χωρίς πανεπιστημιακό πτυχίο. Αποτέλεσαν έναν από τους βασικούς πυλώνες της ανόδου του το 2016, παρέμειναν μαζί του στις ενδιάμεσες εκλογές του 2018 και συνέχισαν να αποτελούν σημαντικό μέρος της εκλογικής του βάσης το 2024. Τώρα όμως εμφανίζεται μια σημαντική ρωγμή. Και δεν αφορά τη μετανάστευση, τα πολιτισμικά ζητήματα ή την εξωτερική πολιτική.
Αφορά την οικονομία. Ανάλυση δημοσκοπήσεων από τους New York Times καταγράφει μια εντυπωσιακή μεταβολή στη στάση των λευκών ψηφοφόρων χωρίς πανεπιστημιακό πτυχίο απέναντι στους οικονομικούς χειρισμούς του προέδρου. Το 2018 ενέκριναν την οικονομική πολιτική του Trump με διαφορά ακόμη και άνω των 30 ποσοστιαίων μονάδων. Το 2026, οι τελευταίες μετρήσεις τούς εμφανίζουν να την αποδοκιμάζουν με διαφορά από 14 έως περισσότερες από 30 μονάδες.
Πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες μεταβολές που έχουν καταγραφεί σε μια κοινωνική ομάδα η οποία βρίσκεται στον πυρήνα της πολιτικής συμμαχίας του Trump.
Από το 66% στο 43%
Η σύγκριση με το 2018 είναι αποκαλυπτική. Λίγο πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές εκείνης της χρονιάς, δημοσκόπηση του CNN έδειχνε ότι το 66% των λευκών ψηφοφόρων χωρίς πανεπιστημιακό πτυχίο ενέκρινε τον τρόπο με τον οποίο ο Trump διαχειριζόταν την οικονομία. Παρότι οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν τότε περισσότερες από τρεις δεκάδες έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων, η οικονομία παρέμενε ένα από τα ισχυρότερα πολιτικά χαρτιά του προέδρου σε αυτή την κοινωνική ομάδα. Στην αντίστοιχη μέτρηση του CNN το 2026, η έγκριση έχει υποχωρήσει στο 43%.
Και το 57% αποδοκιμάζει πλέον τους οικονομικούς χειρισμούς του. Η μεταβολή είναι ακόμη μεγαλύτερη εάν συγκριθεί το καθαρό ισοζύγιο θετικών και αρνητικών αξιολογήσεων. Το οικονομικό πλεονέκτημα του Trump μεταξύ των λευκών εργαζομένων χωρίς πτυχίο έχει ουσιαστικά αντιστραφεί.
Και δεν είναι μία μόνο δημοσκόπηση
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της ανάλυσης των New York Times. Η εικόνα δεν προκύπτει από μία μεμονωμένη έρευνα. Διαφορετικές εταιρείες δημοσκοπήσεων καταγράφουν την ίδια γενική τάση. Μεταξύ των λευκών ψηφοφόρων χωρίς πανεπιστημιακό πτυχίο, η έγκριση της οικονομικής διαχείρισης του Trump καταγράφηκε στο:
- 33% – Fox News
- 39% – CBS News
- 40% – NPR/PBS/Marist
- 43% – CNN
- 47% – New York Times/Siena College
Τα ποσοστά διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με τη μεθοδολογία και το χρονικό σημείο της κάθε μέτρησης. Όλες όμως έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: καμία δεν εμφανίζει πλειοψηφική έγκριση της οικονομικής πολιτικής του Trump σε αυτή την ομάδα.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι το κόστος ζωής
Η εικόνα γίνεται ακόμη δυσμενέστερη όταν οι ερωτήσεις γίνονται πιο συγκεκριμένες. Στη δημοσκόπηση των New York Times/Siena, μόλις 36% των λευκών ψηφοφόρων της εργατικής τάξης ενέκρινε τον τρόπο με τον οποίο ο Trump αντιμετωπίζει το κόστος ζωής. Στη μέτρηση της Fox News, μόλις 25% ενέκρινε τη διαχείριση του πληθωρισμού. Αυτό έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία. Γιατί ο Trump επέστρεψε στον Λευκό Οίκο έχοντας χρησιμοποιήσει την ακρίβεια ως ένα από τα ισχυρότερα επιχειρήματά του απέναντι στην κυβέρνηση Biden.
Η υπόσχεση ήταν απλή: χαμηλότερες τιμές, φθηνότερη ενέργεια και καλύτερη οικονομική καθημερινότητα για τους εργαζόμενους Αμερικανούς.
Για ένα τμήμα των ψηφοφόρων που τον στήριξαν, όμως, η καθημερινή εμπειρία δεν φαίνεται να συμβαδίζει με αυτή την προσδοκία.
Διαβάστε ακόμα: Η διάλυση της ετερόκλητης συμμαχίας του Trump
«Μας υποσχέθηκε χαμηλότερη βενζίνη»
Οι New York Times μιλούν με τον Carl Wallnau, έναν 35χρονο ψηφοφόρο έξω από το Fort Worth του Τέξας. Ο Wallnau περιγράφει τον εαυτό του περισσότερο ως libertarian και ψήφισε Trump το 2024 επειδή πίστεψε στις οικονομικές υποσχέσεις του. Εργάζεται σε διαφορετικές δουλειές της gig economy - μεταξύ άλλων ως τεχνικός σκηνής, σε κατάστημα κόμικς και στην οργάνωση εκδηλώσεων. Δηλώνει όμως ότι εξακολουθεί να δυσκολεύεται οικονομικά. Και αναφέρεται ειδικά στην υπόσχεση για χαμηλότερες τιμές βενζίνης, η οποία, κατά την άποψή του, δεν εκπληρώθηκε. Ο ίδιος λέει πλέον ότι στις ενδιάμεσες εκλογές του 2026 σκοπεύει να ψηφίσει τρίτο κόμμα.
Η περίπτωση ενός ψηφοφόρου φυσικά δεν αποτελεί δημοσκόπηση. Αλλά αποτυπώνει το πρόβλημα που δείχνουν οι αριθμοί: η οικονομική δυσαρέσκεια δεν προέρχεται μόνο από ανθρώπους που εξαρχής ήταν αντίπαλοι του Trump. Έχει εισχωρήσει και σε τμήματα της δικής του εκλογικής βάσης.
Γιατί αυτή η ομάδα είναι τόσο σημαντική
Οι λευκοί ψηφοφόροι χωρίς πανεπιστημιακό πτυχίο δεν είναι απλώς μία ακόμη δημογραφική κατηγορία. Αποτέλεσαν τη βάση πάνω στην οποία οικοδομήθηκε μεγάλο μέρος της πολιτικής αναδιάταξης που έφερε ο Trump στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Σύμφωνα με ανάλυση επικυρωμένων ψηφοφόρων του Pew Research Center, το 67% των ανθρώπων που ψήφισαν Trump το 2024 δεν είχε πανεπιστημιακό πτυχίο. Και μόνο οι λευκοί χωρίς πτυχίο αποτελούσαν το 51% ολόκληρης της εκλογικής συμμαχίας του. Επομένως ακόμη και μια σχετικά μικρή υποχώρηση της συμμετοχής ή της υποστήριξης αυτής της ομάδας μπορεί να έχει πολιτική σημασία. Αυτό όμως δεν σημαίνει αυτομάτως ότι οι ψηφοφόροι μετακινούνται προς τους Δημοκρατικούς. Και αυτή είναι μια κρίσιμη διάκριση.
Η δυσαρέσκεια δεν σημαίνει απαραίτητα αλλαγή στρατοπέδου
Ένας ψηφοφόρος μπορεί να θεωρεί ότι ο Trump διαχειρίζεται άσχημα την οικονομία και παρ' όλα αυτά να εξακολουθεί να προτιμά τους Ρεπουμπλικανούς για τη μετανάστευση, την εγκληματικότητα, τους φόρους ή κοινωνικά ζητήματα. Μπορεί επίσης απλώς να μην ψηφίσει. Ή να στραφεί σε τρίτο υποψήφιο. Υπάρχει ωστόσο ένα στοιχείο που δείχνει ότι η δυσαρέσκεια αρχίζει να επηρεάζει και την πρόθεση ψήφου για το Κογκρέσο. Στην έρευνα NPR/PBS News/Marist, το 44% των λευκών ψηφοφόρων χωρίς πτυχίο δήλωνε ότι είναι πιθανότερο να ψηφίσει Δημοκρατικό υποψήφιο για το Κογκρέσο το 2026.
Πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του 2018 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 30%. Πρόκειται για μεγάλη μεταβολή. Όχι όμως για απόδειξη ότι οι Δημοκρατικοί έχουν πλέον κερδίσει τη συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα.
Οι Ρεπουμπλικανοί έχουν αντιληφθεί τον κίνδυνο
Το οικονομικό μήνυμα της κυβέρνησης έχει αρχίσει να προσαρμόζεται. Σύμφωνα με τους New York Times, οι σύμβουλοι του Trump προσπαθούν να προβάλουν περισσότερο τα μέτρα του φορολογικού πακέτου που ψηφίστηκε το προηγούμενο έτος και τα οφέλη που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, προσφέρει σε εργαζόμενους και μεσαία εισοδήματα. Το υπουργείο Οικονομικών δημοσίευσε έκθεση σχετικά με τα οφέλη των φορολογικών αλλαγών για τους εργαζομένους. Παράλληλα, το MAGA Inc., το super PAC που στηρίζει τον Trump, επέλεξε ως θέμα της πρώτης δημόσιας ανακοίνωσής του μετά τις εκλογές του 2024 ακριβώς τις φορολογικές ελαφρύνσεις για την εργατική και τη μεσαία τάξη.
Η επιλογή δεν είναι τυχαία. Η οικονομία έχει μετατραπεί από πολιτικό πλεονέκτημα σε πεδίο στο οποίο η κυβέρνηση χρειάζεται να ανακτήσει εμπιστοσύνη.
Διαβάστε ακόμα: «Νεομοναρχισμός»: το στιλ εξουσίας του Τραμπ
Το δύσκολο πρόβλημα της επικοινωνίας
Την προσπάθεια αυτή έχουν περιπλέξει ορισμένες δηλώσεις του ίδιου του Trump. Οι New York Times αναφέρουν ότι Δημοκρατικοί έχουν ήδη χρησιμοποιήσει σε διαφημίσεις τη δήλωσή του ότι δεν σκέφτεται την οικονομική κατάσταση των Αμερικανών όταν αποφασίζει για το χρονοδιάγραμμα του πολέμου με το Ιράν. Σε άλλη περίπτωση είχε χαρακτηρίσει τις αυξήσεις στις τιμές της βενζίνης "peanuts" - "φυστίκια". Οι Δημοκρατικοί επιχειρούν να μετατρέψουν αυτές τις φράσεις σε ένα απλό πολιτικό μήνυμα: ότι ο πρόεδρος δεν αντιλαμβάνεται την οικονομική πίεση που αισθάνονται τα νοικοκυριά.
Η κυβέρνηση και οι Ρεπουμπλικανοί, από την άλλη, υποστηρίζουν ότι οι φορολογικές αλλαγές και η οικονομική τους πολιτική θα βελτιώσουν σταδιακά το διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων. Αυτές είναι ανταγωνιστικές πολιτικές ερμηνείες. Οι δημοσκοπήσεις μετρούν προς το παρόν μόνο πώς τις αξιολογούν οι ψηφοφόροι.
Η ειρωνεία για τον Trump
Υπάρχει μια μεγάλη πολιτική ειρωνεία. Η οικονομία ήταν ακριβώς το θέμα που επί χρόνια προστάτευε τον Trump ακόμη και όταν οι προσωπικές του αξιολογήσεις ήταν χαμηλές. Το 2018 ήταν χαρακτηριστικό. Οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν περισσότερες από τρεις δεκάδες έδρες στη Βουλή. Ο Trump ήταν αντιδημοφιλής σε μεγάλο μέρος της χώρας. Αλλά μεταξύ των λευκών ψηφοφόρων της εργατικής τάξης η εμπιστοσύνη στην οικονομική του διαχείριση παρέμενε ισχυρή. Το 2026 η σχέση αυτή έχει αντιστραφεί. Η οικονομική αξιολόγησή του μεταξύ αυτών των ψηφοφόρων έχει πέσει ακόμη χαμηλότερα από τη συνολική αξιολόγησή του.
Το ερώτημα των ενδιάμεσων εκλογών του 2026
Οι αριθμοί δεν επιτρέπουν ακόμη το συμπέρασμα ότι η λευκή εργατική τάξη εγκαταλείπει τον Trump. Επιτρέπουν όμως ένα σαφέστερο συμπέρασμα: η ιδιαίτερη οικονομική εμπιστοσύνη που απολάμβανε σε αυτή την ομάδα έχει υποχωρήσει δραματικά. Και αυτό μπορεί να έχει σημασία στις ενδιάμεσες εκλογές ακόμη και χωρίς μαζική μετακίνηση προς τους Δημοκρατικούς. Σε οριακές εκλογικές περιφέρειες, δεν χρειάζεται εκατομμύρια Ρεπουμπλικανοί ψηφοφόροι να αλλάξουν κόμμα. Μπορεί να αρκεί ένα μέρος τους να απέχει, να ψηφίσει τρίτο κόμμα ή απλώς να μειωθεί η διαφορά με την οποία οι Ρεπουμπλικανοί κερδίζουν αυτή την κοινωνική ομάδα.
Η NPR/PBS/Marist ήδη καταγράφει αύξηση από 30% σε 44% στο ποσοστό των λευκών χωρίς πτυχίο που δηλώνουν πιθανότερο να στηρίξουν Δημοκρατικό υποψήφιο για το Κογκρέσο σε σύγκριση με το 2018. Το αν αυτή η μετατόπιση θα διατηρηθεί έως την κάλπη είναι διαφορετικό ερώτημα - και οι σημερινές δημοσκοπήσεις δεν μπορούν να το προδικάσουν. Αποκαλύπτουν όμως κάτι που μέχρι πρόσφατα θα φαινόταν πολύ λιγότερο πιθανό: το οικονομικό ζήτημα που βοήθησε τον Trump να εδραιώσει τη σχέση του με τη λευκή εργατική τάξη είναι σήμερα ένα από τα σημεία στα οποία αυτή η σχέση δοκιμάζεται περισσότερο.
Add comment
Comments