Λίγες προεκλογικές εκστρατείες στην ιστορία του Ισραήλ υπήρξαν τόσο διχαστικές όσο η φετινή. Η εκλογική αναμέτρηση εξελίχθηκε και σε δημοψήφισμα για τα διδάγματα από τη φονική επίθεση μαχητών της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Από τον Daniel-Dylan Böhmer| National Review
Απόδοση – δημοσιογραφική επιμέλεια: Τηλέμαχος| Greece2Day
Παρά τις σφοδρές πολιτικές αντιπαραθέσεις, ο κυβερνητικός συνασπισμός του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου και η συμμαχία υπό τον Γκάντι Αϊζενκότ ενδέχεται να τερματίσουν τελικά σχεδόν ισόπαλοι.
Το Ισραήλ φαίνεται έτσι να οδεύει προς μια ακόμη περίοδο πολιτικής αβεβαιότητας. Η όποια διαφορά, είναι πολύ μικρή και είναι ακόμη νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα.
Ο Νετανιάχου φαίνεται να τα πήγε καλύτερα από ό,τι αναμενόταν με το κόμμα του, το Λικούντ, παρά τις κατηγορίες ότι δεν έκανε αρκετά για να αποτρέψει τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου και παρά τις δίκες του για υποθέσεις διαφθοράς που βρίσκονται σε εξέλιξη. Το Λικούντ φαίνεται επίσης να υπερέβη σε επίδοση το κόμμα του βασικού αντιπάλου του, του Αϊζενκότ.
Σύμφωνα με τις πρώτες προβολές του ισραηλινού Channel 12, το κόμμα του Νετανιάχου οδεύει προς τις 24 έδρες, έναντι 22 για εκείνο του Αϊζενκότ. Στις δημοσκοπήσεις των τελευταίων εβδομάδων, ωστόσο, ο Αϊζενκότ διατηρούσε συνήθως σαφές προβάδισμα στις απευθείας συγκρίσεις με τον Νετανιάχου.
Οι αντίπαλοι του Νετανιάχου μπορεί να πανηγυρίζουν, παραμένει όμως ασαφές ποιος θα σχηματίσει την επόμενη κυβέρνηση. Το βέβαιο είναι ότι η μάχη για την εξουσία μπορεί να συνεχιστεί: από τη μία πλευρά βρίσκεται το μπλοκ του Νετανιάχου, με το Λικούντ, τα υπερορθόδοξα κόμματα και κόμματα που πρόσκεινται στο κίνημα των εποίκων· από την άλλη, η αντιπολιτευτική συμμαχία του Αϊζενκότ, στην οποία συμμετέχουν συντηρητικά, φιλελεύθερα και αριστερά κόμματα.
Τα αραβικά κόμματα - μεταξύ τους το ισλαμιστικό Ράαμ και η αριστερή Κοινή Λίστα - μπορεί να έχουν σημειώσει απροσδόκητα καλές επιδόσεις. Δεν έχουν δεσμευτεί να στηρίξουν κάποιο από τα δύο στρατόπεδα και, από θέση ισχύος, θα μπορούσαν να αναδειχθούν σε ρυθμιστές των εξελίξεων.
Διαβάστε ακόμα: Το Ισραήλ ανέλαβε τη «βρώμικη δουλειά» για εμάς
Αν, όπως δείχνουν οι πρώτες προβολές, κανένα από τα δύο μπλοκ δεν εξασφαλίσει τις 61 έδρες που απαιτούνται για την πλειοψηφία στην Κνεσέτ των 120 μελών, υπάρχουν αρκετά πιθανά σενάρια.
Σενάριο 1: Ο Νετανιάχου βρίσκει νέους συμμάχους
Ο Νετανιάχου θα μπορούσε να σχηματίσει νέα κυβέρνηση, πείθοντας κόμματα της αντιπολιτευτικής συμμαχίας να αλλάξουν στρατόπεδο. Ορισμένα από αυτά βρίσκονται ιδεολογικά πιο κοντά του απ’ όσο βρίσκονται στους εταίρους τους στη συμμαχία του Αϊζενκότ. Αυτό ισχύει κυρίως για τον θρησκευτικά συντηρητικό πρώην πρωθυπουργό Ναφτάλι Μπένετ και τον πρώην υπουργό Άμυνας Αβιγκντόρ Λίμπερμαν, ο οποίος είναι κοσμικός αλλά επίσης συντηρητικός.
Και οι δύο έχουν έρθει σε σοβαρή ρήξη με τον Νετανιάχου, υπάρχουν όμως κοινά πολιτικά σημεία. Ορισμένοι ψηφοφόροι τους, ωστόσο, μπορεί να θεωρήσουν προδοσία το ενδεχόμενο να διατηρήσουν τον Νετανιάχου στην εξουσία, αφού προεκλογικά είχαν εκστρατεύσει εναντίον του.
Σενάριο 2: Ο Αϊζενκότ σχηματίζει κυβέρνηση μειοψηφίας
Η ισραηλινή εκλογική νομοθεσία αφήνει στον πρόεδρο Ισαάκ Χέρτζογκ σημαντικό περιθώριο να αποφασίσει σε ποιον θα αναθέσει τον σχηματισμό κυβέρνησης. Το πρόσωπο που θα επιλεγεί δεν χρειάζεται να αποδείξει ότι έχει ήδη συγκεντρώσει κυβερνητική πλειοψηφία· χρειάζεται να κερδίσει την αρχική ψήφο εμπιστοσύνης.
Για να το πετύχει, ο Αϊζενκότ θα μπορούσε να επιδιώξει στήριξη από διαφορετικές πλευρές, συγκροτώντας μεταβαλλόμενες κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να στηριχθεί σε αποχωρήσεις βουλευτών από τα κόμματα της απερχόμενης κυβέρνησης, οι οποίοι ενδεχομένως θα συμφωνούσαν με την έμφαση που δίνει στην ασφάλεια, ή να εξασφαλίσει τη στήριξη αραβικών κομμάτων.
Το ισλαμιστικό Ράαμ και η αριστερή Κοινή Λίστα έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπορούσαν να στηρίξουν τον Αϊζενκότ. Ορισμένοι εταίροι του, ωστόσο, στο αντιπολιτευτικό μπλοκ απορρίπτουν τη συμμετοχή αραβικών κομμάτων σε επίσημο κυβερνητικό συνασπισμό.
Σενάριο 3: Συνεργασία με τα αραβικά κόμματα
Δεν αποκλείεται ο Αϊζενκότ να καταλήξει σε επίσημη συμφωνία με τα αραβικά κόμματα. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να συνάψει συμφωνία που θα του εξασφάλιζε σταθερή πλειοψηφία στην Κνεσέτ, ενώ η κυβέρνηση θα λειτουργούσε χωρίς αραβούς υπουργούς στο υπουργικό συμβούλιο.
Δεν μπορεί να αποκλειστεί ούτε μια πλήρης κυβερνητική συνεργασία με αραβούς υπουργούς, παρά τις αντίθετες δηλώσεις. Άλλωστε, τόσο ο συντηρητικός σύμμαχος του Αϊζενκότ, Μπένετ, όσο και ο φιλελεύθερος Γιαΐρ Λαπίντ έχουν συμμετάσχει στο παρελθόν σε κυβερνητικό συνασπισμό με το Ράαμ. Συνομιλίες με αραβικά κόμματα για τον σχηματισμό κυβέρνησης είχε κάνει και ο Νετανιάχου.
Αυτή τη φορά, ωστόσο, ο ίδιος έχει εκστρατεύσει ανοιχτά εναντίον μιας τέτοιας συμφωνίας.
Σενάριο 4: Κυβέρνηση εθνικής ενότητας
Ο Χέρτζογκ φέρεται να προκρίνει τη συνεργασία της απερχόμενης κυβέρνησης με την αντιπολίτευση σε έναν συνασπισμό εθνικής ενότητας. Στις διαπραγματεύσεις θα μπορούσε να τεθεί και το ενδεχόμενο προεδρικής χάριτος στον Νετανιάχου για τις δίκες του σχετικά με τις υποθέσεις διαφθοράς.
Μια τέτοια κυβέρνηση σε συνθήκες πολέμου θα ήταν πιο πιθανή αν ξεσπούσε ξανά ανοικτή σύγκρουση με το Ιράν. Τις τελευταίες ημέρες πριν από τις εκλογές, ο Νετανιάχου άφησε να εννοηθεί ότι μπορεί να υπάρξει νέα αντιπαράθεση με την Τεχεράνη. Το γενικό επιτελείο των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, ωστόσο, φέρεται να μην βλέπει λόγο για νέο γύρο πολεμικών επιχειρήσεων.
Η πραγματική ισορροπία δυνάμεων μπορεί ακόμη να μεταβληθεί καθώς θα καταμετρώνται οι επίσημες ψήφοι τις επόμενες ημέρες. Αν δεν καταστεί δυνατός ο σχηματισμός κυβέρνησης, το Ισραήλ μπορεί να εισέλθει σε παρατεταμένη περίοδο πολιτικών διαπραγματεύσεων.
Στο μεταξύ, η απερχόμενη κυβέρνηση θα συνεχίσει να διαχειρίζεται τις κρατικές υποθέσεις. Αν αποτύχουν όλες οι προσπάθειες σχηματισμού κυβέρνησης, μπορεί να χρειαστούν νέες εκλογές - επιστροφή στους σχεδόν ατελείωτους εκλογικούς κύκλους που γνώρισε η χώρα πριν από έξι χρόνια.
Οι συνέπειες μιας τέτοιας πολιτικής κρίσης είναι πιθανό να ξεπεράσουν κατά πολύ τα σύνορα του Ισραήλ. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την πολιτική ασφάλειας, την πορεία του πολέμου και τις ενδεχόμενες περιφερειακές συμφωνίες, τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις προσπάθειες για μεγαλύτερη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.
Add comment
Comments