Η κρίση ξέσπασε στις αρχές Νοεμβρίου, όταν εκατομμύρια πελάτες της Ueno Bank διαπίστωσαν ότι δεν μπορούσαν να έχουν πρόσβαση στους λογαριασμούς τους. Μέσα σε λίγες ημέρες, η αναταραχή πέρασε από το τραπεζικό σύστημα στην πολιτική κορυφή.
Από την Jo Adetunji | The Conversation
Απόδοση – δημοσιογραφική επιμέλεια: Αργώ | Greece2Day
Για εκατομμύρια πελάτες, η κρίση έγινε αντιληπτή πρώτα μέσα από την οθόνη του κινητού: η εφαρμογή της Ueno Bank δεν τους επέτρεπε να έχουν πρόσβαση στα χρήματά τους. Μέσα σε λίγες ημέρες, η κατάρρευση ενός ταχέως αναπτυσσόμενου ψηφιακού δανειστή μετατράπηκε σε πολιτική κρίση, η οποία οδήγησε στην απομάκρυνση του προέδρου Σαντιάγο Πένια και σε έρευνα για τις σχέσεις της τράπεζας με την πολιτική εξουσία.
Η Κεντρική Τράπεζα της Παραγουάης έθεσε την Ueno σε διαδικασία εξυγίανσης, αφού διαπίστωσε ότι ο δείκτης φερεγγυότητάς της είχε υποχωρήσει κάτω από το μισό του νόμιμου ελάχιστου ορίου. Η διαδικασία αποσκοπεί στην οργανωμένη διαχείριση της κρίσης και στην προστασία των καταθετών· δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι το σύνολο του τραπεζικού συστήματος αντιμετωπίζει ανάλογο πρόβλημα. Η Ueno είχε εξελιχθεί γρήγορα από ψηφιακό δανειστή σε τράπεζα με σχεδόν τρία εκατομμύρια πελάτες. Η εφαρμογή της και οι προσφορές επιστροφής χρημάτων προσέλκυσαν ανθρώπους που εξυπηρετούνταν δύσκολα από τις παραδοσιακές τράπεζες, ενώ η πιστωτική της επέκταση έφτασε και σε χαμηλότερα εισοδήματα. Η χρηματοοικονομική ένταξη, όμως, δεν συνοδεύτηκε από εξίσου αποτελεσματική εποπτεία.
Οι προειδοποιήσεις είχαν εμφανιστεί πριν από την κρίση. Εποπτική έκθεση του Ιουνίου φέρεται να εντόπισε δάνεια περίπου $146 εκατ. προς τρεις εταιρείες συνδεδεμένες με τον όμιλο Grupo Vázquez, βασικό μέτοχο της τράπεζας. Οι ελεγκτές αμφισβήτησαν την επάρκεια των εξασφαλίσεων και τον τελικό προορισμό των κεφαλαίων. Η επακόλουθη κατάρρευση οδήγησε σε ευρύτερη έρευνα για τη χρηματοδότηση, τις διασυνδέσεις και την εποπτεία της τράπεζας.
Πολιτικές σχέσεις και δημόσιες καταθέσεις
Η υπόθεση απέκτησε πολιτικό βάρος λόγω των δεσμών ανάμεσα στην Ueno, κυβερνητικά στελέχη και το κυβερνών Κόμμα Κολοράντο. Ο Πένια είχε διατελέσει διευθυντής της Banco Basa, η οποία συνδέεται με τον πρώην πρόεδρο και ισχυρό παράγοντα του κόμματος Οράσιο Κάρτες. Είχε επίσης υπάρξει μέτοχος της εταιρείας συμμετοχών που συνδεόταν με την Ueno, αν και αποχώρησε από τη συμμετοχή του το 2025. Το διακύβευμα έγινε μεγαλύτερο όταν αποκαλύφθηκε η έκθεση δημόσιων πόρων στην τράπεζα. Το Ινστιτούτο Κοινωνικής Ασφάλισης της Παραγουάης, που διαχειρίζεται συνταξιοδοτικά και υγειονομικά κεφάλαια, είχε περίπου $355 εκατ. στην Ueno - ποσό που αντιστοιχούσε περίπου στο 9% του επενδυτικού του χαρτοφυλακίου. Συνολικά, δημόσιοι φορείς φέρεται να διατηρούσαν στην τράπεζα κεφάλαια εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων.
Στις 5 Νοεμβρίου, ο Πένια απομακρύνθηκε από το αξίωμα και τον διαδέχθηκε ο αντιπρόεδρος Πέδρο Αλιάννα, ο οποίος ανέλαβε να ολοκληρώσει την προεδρική θητεία έως το 2028. Μεταγενέστερα δημοσιεύματα ανέφεραν ότι ο πρώην πρόεδρος τέθηκε σε προσωρινή κράτηση εν αναμονή της δικαστικής διαδικασίας. Ο Πένια αρνείται τις κατηγορίες· οι καταγγελίες και η έρευνα δεν ισοδυναμούν με δικαστική καταδίκη.
Η ανάπτυξη δεν εγγυάται θεσμική ανθεκτικότητα
Η Παραγουάη έχει προσελκύσει επενδυτές με χαμηλούς φόρους, σχετικά σταθερή οικονομία, υδροηλεκτρική ενέργεια και φιλικές προς τις επιχειρήσεις πολιτικές. Αυτή η εικόνα τροφοδότησε τον χαρακτηρισμό "Ντουμπάι της Νότιας Αμερικής". Ωστόσο, οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης και οι θετικές αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας δεν απαντούν από μόνοι τους στα ερωτήματα για το ποιος επηρεάζει την εποπτεία, πώς κατανέμονται τα δημόσια κεφάλαια και ποιος επωμίζεται τις ζημιές όταν μια τράπεζα αποτυγχάνει. Η χώρα έχει αντιμετωπίσει και στο παρελθόν σοβαρές τραπεζικές κρίσεις. Από το 1995 έως το 1998 έκλεισαν 13 τράπεζες και 35 χρηματοπιστωτικές εταιρείες, με το άμεσο κόστος να εκτιμάται στο 10%–13% του ΑΕΠ. Τότε, όπως και στην κρίση της Ueno, αναδείχθηκαν αδυναμίες στην εποπτεία και στον δανεισμό προς συνδεδεμένες επιχειρήσεις.
Η εγγύηση καταθέσεων καλύπτει ποσά μέχρι το νόμιμο όριο ανά καταθέτη και τράπεζα, αλλά η αναστάτωση ξεπέρασε τα τεχνικά όρια της χρηματοοικονομικής διαχείρισης. Μισθοί, συντάξεις και αποταμιεύσεις βρέθηκαν προσωρινά εκτός πρόσβασης, ενώ μικρές επιχειρήσεις που χρησιμοποιούσαν την Ueno για πληρωμές και μισθοδοσία αντιμετώπισαν άμεση διακοπή λειτουργιών. Οι διαδηλωτές κατηγόρησαν την κυβέρνηση και το κυβερνών κόμμα ότι άφησαν τους πολίτες να επωμιστούν το κόστος. Η κρίση δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι η οικονομική πρόοδος της Παραγουάης ήταν ψευδής. Θέτει, όμως, ένα σαφές ερώτημα: μπορεί η χώρα να διατηρήσει τη φήμη της ως σταθερού επενδυτικού προορισμού αν η τραπεζική εποπτεία και η διαχείριση δημόσιων πόρων παραμένουν ευάλωτες σε πολιτικά και επιχειρηματικά δίκτυα;
Add comment
Comments