Η συμφωνία αυτή θα μπορούσε πράγματι να σημάνει το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία

Published on November 17, 2026 at 1:02 PM

Όμως πρέπει να θυμόμαστε ότι η ειρήνη με οποιοδήποτε τίμημα δεν είναι ειρήνη. Είναι απλώς πρόσκληση για τον επόμενο πόλεμο.

Από την  | The Telegraph

Απόδοση – δημοσιογραφική επιμέλεια: Αργώ | Greece2Day

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αποκάλυψε ότι οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ πρότειναν στο Κίεβο να αποσύρει τις δυνάμεις του από το Ντονμπάς με αντάλλαγμα την ένταξη στο ΝΑΤΟ. Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρονται δηάδή να έθεσαν στο τραπέζι μια πρόταση με δυνητικά σεισμικές συνέπειες. Εκ πρώτης όψεως, αυτό θα μπορούσε να αποτελεί σημαντική εξέλιξη. Πριν, όμως, αρχίσουμε να μιλάμε για ειρήνη, πρέπει να απαντηθούν ορισμένα πολύ σοβαρά ερωτήματα.

Ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ δεν έχουν έως τώρα αποδειχθεί ιδιαίτερα επιτυχημένοι ως διπλωματικοί μεσολαβητές. Η φαινομενική συμπάθειά τους προς το Κρεμλίνο, σε συνδυασμό με την απουσία απτών αποτελεσμάτων για την επίτευξη μιας δίκαιης συμφωνίας, δεν έχει καθησυχάσει ούτε το Κίεβο ούτε τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ότι η Ουάσιγκτον διαθέτει αξιόπιστη διαπραγματευτική στρατηγική. Η Ουκρανία και η Ευρώπη έχουν κάθε λόγο να είναι βαθιά επιφυλακτικές.

Οι δηλώσεις του Ζελένσκι έγιναν μετά τις συναντήσεις των Αμερικανών απεσταλμένων με τους προέδρους της Ουκρανίας και της Ρωσίας, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να τερματίσει τον μεγαλύτερο χερσαίο πόλεμο στην Ευρώπη από το 1945. Η ένταξη στο ΝΑΤΟ αποτελεί εδώ και χρόνια τον κορυφαίο στρατηγικό στόχο του Κιέβου. Για την Ουκρανία, είναι η μόνη αξιόπιστη μακροπρόθεσμη εγγύηση απέναντι σε μια νέα ρωσική εισβολή. Για τον Πούτιν, αντίθετα, η διεύρυνση του ΝΑΤΟ παρουσιάζεται εδώ και καιρό ως δικαιολογία για την επιθετικότητά του. Στην πραγματικότητα, όμως, μια ανεξάρτητη και δημοκρατική Ουκρανία πιθανότατα απειλεί το αυταρχικό του μοντέλο περισσότερο από όσο το ίδιο το ΝΑΤΟ.

Ο πρόεδρος Τραμπ έχει απορρίψει κατά το παρελθόν την προοπτική ένταξης της Ουκρανίας στη Συμμαχία. Ωστόσο, μετά το πλήγμα των ενδιάμεσων εκλογών και με προσωπική φιλοδοξία να μείνει στην ιστορία ως ο πρόεδρος που έβαλε τέλος σε μια μεγάλη διεθνή σύγκρουση - και - ίσως αλλάζει στάση. Μπορεί επιτέλους να αναγνωρίζει ότι μια διαρκής ειρήνη στην Ουκρανία θα αποτελούσε ένα εξαιρετικό πολιτικό επίτευγμα. Πολλοί επικριτές του θα ήταν πρόθυμοι να παραβλέψουν αρκετά, αν κατάφερνε να εξασφαλίσει μια πραγματικά δίκαιη και βιώσιμη συμφωνία. Όπως πάντα, όμως, οι λεπτομέρειες είναι εκείνες που θα κρίνουν τα πάντα.

Η Ρωσία εξαπέλυσε την πλήρους κλίμακας εισβολή της στις 24 Φεβρουαρίου 2022 και σήμερα κατέχει σημαντικά τμήματα του Ντονμπάς. Ο Ζελένσκι έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η Ουκρανία δεν θα παραδώσει κυρίαρχα εδάφη. Ωστόσο, η προοπτική ένταξης στο ΝΑΤΟ, εφόσον συνοδεύεται από αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας, μπορεί να θεωρηθεί τόσο σημαντικό στρατηγικό όφελος ώστε να δικαιολογεί την υποβολή ενός τόσο επώδυνου συμβιβασμού στον ουκρανικό λαό. Αναφερόμενος στην αμερικανική πρόταση, ο Ζελένσκι είπε: "Οι Αμερικανοί έθεσαν το ερώτημα: “Αν η Ουκρανία ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, θα αποσυρθεί από το Ντονμπάς;” Ήταν η πρώτη φορά που τέθηκε αυτό το ζήτημα". Πρόσθεσε ότι, αν διαμορφωνόταν συγκεκριμένη πρόταση που θα περιλάμβανε ουσιαστικές εγγυήσεις ασφαλείας, κανέναν περιορισμό στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις και χρηματοδότηση για την ανοικοδόμηση της χώρας, θα ήταν πρόθυμος να τη θέσει σε δημοψήφισμα.


Πρόκειται για σημαντική παραχώρηση από την πλευρά του Κιέβου. Είναι όμως πραγματικά διατεθειμένη η Μόσχα να ανταποδώσει; Υπάρχει σοβαρός κίνδυνος η πρόταση να οδηγήσει την Ουκρανία σε διπλή παγίδα. Η Μόσχα επιμένει επανειλημμένα ότι δεν θα δεχθεί ποτέ την παρουσία στρατευμάτων του ΝΑΤΟ σε ουκρανικό έδαφος. Ταυτόχρονα, επιδιώκει ριζική αναδιάταξη της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας, η οποία θα αποδυνάμωνε - αντί να ενίσχυε - την ικανότητα του ΝΑΤΟ να υπερασπιστεί την ήπειρο. Μήπως, λοιπόν, ο πραγματικός στόχος του Κρεμλίνου είναι να εξασφαλίσει πρώτα την οχυρωμένη ζώνη του Ντονμπάς, αφαιρώντας από την Ουκρανία τις ισχυρότερες αμυντικές της θέσεις, και στη συνέχεια να βρει έναν νέο λόγο για να εμποδίσει την πλήρη ένταξή της στο ΝΑΤΟ; Χωρίς την αμυντική γραμμή του Ντονμπάς και με περιορισμούς στη στρατιωτική παρουσία της Συμμαχίας, η Ουκρανία θα μπορούσε να βρεθεί σε πολύ πιο ευάλωτη στρατηγική θέση από ό,τι σήμερα.

Αυτό είναι το θεμελιώδες πρόβλημα στις διαπραγματεύσεις με τον Πούτιν: οι εδαφικές παραχωρήσεις είναι άμεσες και απτές, ενώ οι ρωσικές υποσχέσεις για μελλοντική ασφάλεια έχουν μικρή αξία, αν δεν συνοδεύονται από εγγυήσεις που μπορούν να επιβληθούν. Δεν πρέπει να ξεχνάμε το Μνημόνιο της Βουδαπέστης του 1994. Αν ο Πούτιν εξετάζει πραγματικά και με ειλικρίνεια αυτή την πρόταση, ίσως διαφαίνεται επιτέλους μια αχτίδα ελπίδας ότι τα όπλα θα σιγήσουν στα ανατολικά σύνορα του ΝΑΤΟ. Αυτό, όμως, θα απαιτούσε μια εντυπωσιακή αλλαγή πορείας από έναν Ρώσο πρόεδρο που έχει επενδύσει τόσο πολλά σε αυτόν τον καταστροφικό πόλεμο.

Οι ρωσικές στρατιωτικές απώλειες είναι καταστροφικές, με τις εκτιμήσεις για νεκρούς και τραυματίες να πλησιάζουν τα δύο εκατομμύρια. Η πετρελαϊκή της βιομηχανία βρίσκεται υπό συνεχή πίεση, ενώ οι κυρώσεις, οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού και το τεράστιο κόστος του πολέμου επιβαρύνουν ολοένα περισσότερο τη ρωσική οικονομία. Ο Πούτιν έχει πληρώσει εξαιρετικά βαρύ τίμημα για τις αυτοκρατορικές του φιλοδοξίες, κι όμως εξακολουθεί να δείχνει απρόθυμος να αποδεχθεί ότι δεν μπορεί να πετύχει στρατιωτικά τους αρχικούς του στόχους. Η προσέγγιση της κυβέρνησης Τραμπ έχει, μέχρι στιγμής, μάλλον δυσκολέψει παρά διευκολύνει τη θέση της Ουκρανίας. Ευτυχώς, παρά την πολιτική αναταραχή στην Ουάσιγκτον, ο αμερικανικός στρατός συνέχισε να παρέχει κρίσιμες πληροφορίες και στρατιωτική βοήθεια, συμβάλλοντας στη διατήρηση της ουκρανικής αντίστασης.

Στο τέλος, κάθε ειρηνευτική συμφωνία πρέπει να κρίνεται όχι από τις φωτογραφίες των χαμογελαστών προέδρων ή τα πολιτικά εύσημα που θα διεκδικήσει η Ουάσιγκτον, αλλά από το αν αποτρέπει μια νέα ρωσική εισβολή. Η Ουκρανία δεν πρέπει να εξαναγκαστεί να ανταλλάξει την εδαφική της ακεραιότητα με ένα χαρτί που θα περιέχει εγγυήσεις ασφαλείας τις οποίες κανείς δεν είναι διατεθειμένος να επιβάλει. Η ένταξη στο ΝΑΤΟ θα μπορούσε να αλλάξει πραγματικά τα στρατηγικά δεδομένα, αλλά μόνο αν πρόκειται για πλήρη ένταξη, με την προστασία του Άρθρου 5 και χωρίς περιορισμούς που θα επιβάλει το Κρεμλίνο στην ικανότητα της Ουκρανίας να αμύνεται. Ο Πούτιν πρέπει να καταλάβει ότι δεν μπορεί να εισβάλλει σε μια κυρίαρχη χώρα, να καταστρέφει τις πόλεις της, να σκοτώνει και να ακρωτηριάζει εκατομμύρια ανθρώπους και, στο τέλος, να ανταμείβεται γι’ αυτό.

Ίσως υπάρχει ένα στενό χρονικό περιθώριο για τη διπλωματία. Όμως η ειρήνη με οποιοδήποτε τίμημα δεν είναι ειρήνη. Είναι απλώς πρόσκληση για τον επόμενο πόλεμο.

Rating: 0 stars, 0 votes.

Add comment

Comments

There are no comments yet.