Ο Ρέι Ντάλιο βλέπει μια επικίνδυνη ανισορροπία στις αγορές: κυβερνήσεις και μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας εκδίδουν όλο και περισσότερο χρέος, ενώ μεγάλοι θεσμικοί αγοραστές, όπως η Κίνα και η Ιαπωνία, περιορίζουν τη ζήτησή τους. Ο ιδρυτής της Bridgewater Associates εκτιμά ότι η προσφορά και η ζήτηση χρέους μπορεί να οδηγήσουν σε κρίση "κάπου μέσα στα επόμενα δύο χρόνια".
Από την Κίρκη | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Αυτός είναι και ο λόγος που δηλώνει ότι είναι "short" στο χρέος: περιμένει πιέσεις στις τιμές των ομολόγων και, συνακόλουθα, υψηλότερες αποδόσεις. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει αποκαλύψει συγκεκριμένο στοίχημα ή ότι προτείνει μία και μοναδική συναλλαγή. Περιγράφει τη γενική θέση του απέναντι σε μια αγορά όπου, κατά την εκτίμησή του, η αυξανόμενη έκδοση ομολόγων δεν θα συναντά αρκετούς πρόθυμους αγοραστές.
Η πίεση, υποστηρίζει, μπορεί να γίνει αυτοτροφοδοτούμενη. Όσο διογκώνεται το χρέος, τόσο περισσότερο αυξάνονται οι τόκοι που πρέπει να πληρώνουν κυβερνήσεις και επιχειρήσεις. Ένα μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων πόρων κατευθύνεται στην εξυπηρέτηση των υποχρεώσεων, αφήνοντας λιγότερα για άλλες δαπάνες και επενδύσεις. Ο Ντάλιο έχει προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ πλησιάζουν τα όρια του πόσο χρέος μπορούν να αντέξουν, ενώ οι γεωπολιτικές εντάσεις ενδέχεται να μειώσουν περαιτέρω την ξένη ζήτηση για αμερικανικά ομόλογα.
Η τεχνητή νοημοσύνη προσθέτει μια νέα διάσταση στον κίνδυνο. Οι τεχνολογικοί κολοσσοί χρηματοδοτούν με δανεισμό ένα μεγάλο μέρος των επενδύσεών τους σε κέντρα δεδομένων, υπολογιστική ισχύ και υποδομές τεχνητής νοημοσύνης. Ο Ντάλιο εκτιμά ότι η μαζική αυτή έκδοση χρέους μπορεί να ανταγωνίζεται τις κυβερνήσεις για τα ίδια κεφάλαια, να περιορίζει τη χρηματοδότηση άλλων κλάδων και να διογκώνει τις προσδοκίες γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη. Επισημαίνει ακόμη ότι ορισμένες εταιρείες του κλάδου αρχίζουν να συναντούν δυσκολίες πρόσβασης σε πιστώσεις.
Η απάντησή του για ένα διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει σημαντική θέση στον χρυσό. Ο Ντάλιο αναφέρει ως ενδεικτικό εύρος το 5% έως 15%, θεωρώντας ότι το πολύτιμο μέταλλο μπορεί να λειτουργήσει ως αντιστάθμισμα όταν αυξάνονται οι φόβοι για πληθωρισμό, υποτίμηση του νομίσματος ή πολιτική ένταση. Η σύσταση αυτή δεν είναι πρόβλεψη ότι ο χρυσός θα ανεβαίνει διαρκώς· είναι μέρος της λογικής του για διασπορά κινδύνου.
Η στάση του απέναντι στο Bitcoin είναι αισθητά πιο επιφυλακτική. Ο ίδιος αναφέρει ότι διαθέτει περίπου 1% του χαρτοφυλακίου του σε Bitcoin, αλλά δεν το θεωρεί εξίσου αξιόπιστο με τον χρυσό. Επικαλείται, μεταξύ άλλων, ανησυχίες για την ασφάλεια των ψηφιακών συστημάτων καθώς εξελίσσονται τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης. Η μικρή συμμετοχή του δείχνει ότι δεν απορρίπτει πλήρως το κρυπτονόμισμα, αλλά ούτε συμμερίζεται την άποψη ότι μπορεί να υποκαταστήσει εύκολα τον χρυσό ως ασφαλές καταφύγιο.
Ο Ντάλιο αναζητά επίσης διαφοροποίηση έξω από τις ΗΠΑ. Αναφέρει χώρες με πλεονάσματα, όπως η Σιγκαπούρη και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, οι οποίες διαθέτουν κεφάλαια και δεν εξαρτώνται στον ίδιο βαθμό από εξωτερικό δανεισμό. Για να αξιολογήσει μια χώρα, λέει, εξετάζει αν καινοτομεί και αν βρίσκεται πάνω στο κύμα των αλλαγών ή παρασύρεται από αυτές. Παράλληλα, διατηρεί ενδιαφέρον για ομόλογα συνδεδεμένα με τον πληθωρισμό, που προσαρμόζουν την αξία τους όταν αυξάνονται οι τιμές.
Η πρόβλεψη για κρίση μέσα σε δύο χρόνια είναι εκτίμηση ενός επενδυτή, όχι βεβαιότητα για το πότε ή πώς θα εκδηλωθεί μια αναταραχή. Το προειδοποιητικό σήμα του, πάντως, είναι σαφές: εάν οι κυβερνήσεις και οι εταιρείες συνεχίσουν να δανείζονται ταχύτερα από όσο οι αγορές μπορούν ή θέλουν να απορροφήσουν, το κόστος χρηματοδότησης θα μπορούσε να αυξηθεί και να πιέσει ολόκληρη την οικονομία.
Add comment
Comments