Οι πανελλαδικές εξετάσεις τελείωσαν, τα αποτελέσματα έχουν ανακοινωθεί, οι αποτυχόντες εξετάζουν τις επιλογές τους και οι επιτυχόντες ετοιμάζονται για να ζήσουν τη φοιτητική ζωή.
Όλοι οι επιτυχόντες; Δυστυχώς όχι.
Πολλοί επιτυχόντες, ειδικά σε σχολές της περιφέρειας είτε δεν θα πάνε να φοιτήσουν είτε θα πάνε, με τους γονείς τους όμως να μπαίνουν σε απίστευτα υψηλά έξοδα προκειμένου τα παιδιά τους να νοικιάσουν ένα σπίτι για να ζήσουν στην πόλη που πέτυχαν.
Γιατί;
Γιατί το ελληνικό κράτος με την νοοτροπία "κάθε πόλη και ΑΕΙ, κάθε χωριό και ΤΕΙ”, δημιούργησε έναν τεράστιο αριθμό σχολών ανά την επικράτεια, όχι γιατί η οικονομία μας χρειαζόταν όλες τις ειδικότητες που παράγουν μαζικά τα πανεπιστήμιά μας αλλά γιατί
Α) Θρέφτηκε ο καημός όλων των γονιών το παιδί τους "να πάρει ένα χαρτί” και
B) Για να συντηρηθούν οι τοπικές οικονομίες από τα χρήματα που αφήνουν οι φοιτητές στα χρόνια των σπουδών τους.
Και το χειρότερο είναι το δεύτερο, γιατί υπάρχει ολόκληρη στρατηγική από πίσω, η οποία έρχεται από πολύ παλιά…
Τη δεκαετία του 1980, εισακτέοι σε ΑΕΙ και ΤΕΙ ήταν το 10-15% όσων εξετάζονταν στις πανελλαδικές εξετάσεις. Ήταν δηλαδή οι καλύτεροι μαθητές της Γ΄ Λυκείου. Την χρονιά που έδωσα εγώ πανελλαδικές (1996) εισακτέοι ήταν το 40% των εξεταζομένων.
Το 2026 οι υποψήφιοι ήταν 89.032 και οι εισακτέοι 68.788. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν το 80% όσων έδωσαν φέτος εξετάσεις, εισήλθαν σε κάποια σχολή.
Ας εξετάσουμε την κατανομή των εισακτέων το 2026:
- 5.795 στη Θεσσαλονίκη
- 17.747 σε Αθήνα και Πειραιά (ΕΚΠΑ, ΠΑΔΑ, Χαροκόπειο, Πάντειο, ΠΑΠΕΙ κλπ)
- 45.246 στην υπόλοιπη χώρα.
Να κάνουμε μία "μπακαλίστικη” παραδοχή ότι το 50% των εισακτέων είναι από την Αθήνα; Ας την κάνουμε.
Να κάνουμε ακόμα μία ότι το 50% των εισακτέων στην Αθήνα, διαμένουν μόνιμα στην Αθήνα; Ας την κάνουμε και αυτή.
Με την μπακαλίστικη αυτή παραδοχή, 8.873 εισακτέοι στα ΑΕΙ της Αττικής είναι από την επαρχία ενώ 2.897 από τους εισακτέους σε σχολές της Θεσσαλονίκης και 22.623 εισακτέοι στις σχολές της υπόλοιπης χώρας είναι από την Αττική.
Αυτό σημαίνει ότι έχουμε ήδη περίπου 34.393 οικογένειες που αναζητούν στέγη για τα παιδιά τους.
Κρατήστε τον αριθμό: 34.393.
Οι φοιτητικές εστίες στην Ελλάδα, όχι μόνο δεν διαθέτουν δυνατότητες φιλοξενίας τόσο μεγάλου αριθμού νεοεισακτέων φοιτητών αλλά επιπλέον πάσχουν από παθογένειες σχεδόν ανίατες.
Ας μην εξετάσουμε τις παθογένειες προς ώρας (θυμάμαι φοιτητές με πανάκριβα αυτοκίνητα να μένουν στην εστία της σχολής που πέτυχα το 1996, την ίδια στιγμή που εγώ με το εισόδημα της νοσηλεύτριας μητέρας μου και του συνταξιούχου χωροφύλακα πατέρα μου εισέπραξα μία μεγαλοπρεπή άρνηση από την υπηρεσία φοιτητικής μέριμνας της σχολής…) και ας δούμε μόνο το θέμα της διαθεσιμότητας.
Ενδεικτικά μόνο, ας αναφέρουμε ότι:
- Το ΕΚΠΑ έχει διαθέσιμες 1.064 κλίνες.
- Το Αριστοτέλειο έχει διαθέσιμες 1.500 κλίνες.
- Το ΠΑΔΑ δεν έχει φοιτητική εστία αλλά παρέχει υπό προϋποθέσεις ένα στεγαστικό επίδομα (παλαιότερα ως ΤΕΙ Πειραιά είχε μισθωμένα δωμάτια σε ξενοδοχεία του κέντρου της Αθήνας)
- Το ΠΑΠΕΙ δεν έχει εστίες. Προπτυχιακοί φοιτητές του ΠΑΠΕΙ μπορούν να μείνουν στη Φοιτητική Εστία του Ο.Π.Α. και στη Φοιτητική Εστία του Ε.Μ.Π., εφόσον υπάρξει διαθεσιμότητα δωματίων
Διαβάστε ακόμα: Το κρατικό φετίχ του πτυχίου
Η μη ύπαρξη λοιπόν αρκετών διαθέσιμων κλινών στις φοιτητικές εστίες δημιουργεί πολλαπλά προβλήματα:
- Αύξηση του κόστους σπουδών για τις οικογένειες των φοιτητών
- Γενική αύξηση των ενοικίων στις πόλεις καθώς, χαμηλή προσφορά κατοικιών σε συνδυασμό με υψηλή ζήτηση, σημαίνει σχεδόν αυτόματη αύξηση της τιμής του ενοικίου.
- Εγκατάλειψη των σπουδών για αρκετούς φοιτητές.
- Συνθήκες εκμετάλλευσης από ασυνείδητους ιδιοκτήτες κατοικιών.
Αν συνδυάσουμε τα ανωτέρω με το πρόβλημα εύρεσης κατοικίας γενικότερα, ας μην απορούμε που τα παιδιά μένουν στο σπίτι των γονιών τους μέχρι τα 35+, δεν θέλουν να κάνουν οικογένεια και, όταν κάνουν, κάνουν ένα παιδί και αυτό, με βαθιά περίσκεψη.
Γιατί όμως τα κόμματα, και ειδικά της αντιπολίτευσης, δεν ασχολούνται με αυτό το θέμα; Διαβάζω προτάσεις για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, αλλά κανείς δεν τολμά καν να ακουμπήσει το θέμα των φοιτητικών εστιών, η αύξηση των οποίων θα ενίσχυε καίρια τον διαθέσιμο αριθμό κατοικιών σε όλη την Ελλάδα και, ειδικά, στις πλέον επιβαρυμένες περιοχές.
Ανέφερα πριν ότι πίσω από όλο αυτό το σύστημα, υπάρχει ολόκληρη στρατηγική. Από τα ενοίκια των διαμερισμάτων ζει ένα ολόκληρο οικοσύστημα το οποίο, εκτός από χρήματα διαθέτει και πολιτική ισχύ, ειδικά στην επαρχία.
Το "κάθε πόλη και ΑΕΙ, κάθε χωριό και ΤΕΙ”, δημιουργήθηκε γιατί οι τοπικές κοινωνίες πίεζαν αφόρητα τους τοπικούς βουλευτές προκειμένου να αναπτυχθεί και να συντηρηθεί μία οικονομική δραστηριότητα γύρω από σχολές "ζαμπονοπτικής” και λοιπών "εξαιρετικά πολύτιμων” ειδικοτήτων.
Και φτάσαμε στην σημερινή κατάσταση, αντί να έχουμε σχολές που να παράγουν μαζικά ειδικότητες που έχουν επαγγελματική αποκατάσταση άμεση (νοσηλευτές, προγραμματιστές, ειδικούς στην τεχνητή νοημοσύνη κ.ά.), να συνεχίζουμε με την νοοτροπία της πρώιμης μεταπολίτευσης και του νόμου Πλαίσιο του 1982 που έφερε την απόλυτη καταστροφή στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα (για τον νόμο του 1982, απαιτείται ειδικό άρθρο με ονόματα και διευθύνσεις…).
Υπάρχει λύση;
Προσωπικά πιστεύω πως υπάρχει και είναι συμβατή με το σοσιαλιστικής οργάνωσης κράτος μας.
Αφού το κράτος δεν θέλει να αυξήσει τις φοιτητικές εστίες, για όποιους λόγους κι αν συμβαίνει αυτό, μπορεί να νομοθετήσει ειδικά δίνοντας κίνητρα για την κατασκευή ιδιωτικών φοιτητικών εστιών στις οποίες θα υπάρχει και μία επιδότηση ενοικίου, το οποίο επίσης θα έχει ένα μέγιστο όριο.
Καθώς δεν είμαι λάτρης των γενικοτήτων, ας δώσουμε ένα συγκεκριμένο σενάριο.
Ας υποθέσουμε ότι θέλουμε να κατασκευάσουμε 5.000 μικρά διαμερίσματα 25 τετραγωνικών μέτρων έκαστο, ίδιων μεταξύ τους, σε πολυκατοικίες σύγχρονης κατασκευής και όλα συγκεντρωμένα στην ίδια περιοχή, εκτός των πόλεων, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν ως φοιτητικές εστίες.
Η κατασκευή, προκειμένου να αξιοποιηθούν οι οικονομίες κλίμακας χωρίς να διαταραχθεί το χωροταξικό περιβάλλον της περιοχής, μπορεί να πραγματοποιηθεί σε πολυκατοικίες 4 ορόφων, με κάθε όροφο να έχει 8 διαμερίσματα.
Μιλάμε δηλαδή για περίπου 157 ίδιες πολυκατοικίες, με συνολική δομημένη μικτή επιφάνεια 150.720 τετραγωνικά μέτρα. Αν δεχτούμε ότι σε ένα οικοδομικό τετράγωνο μπορούν να κατασκευαστούν 4 τέτοιες πολυκατοικίες, μιλάμε για 40 οικοδομικά τετράγωνα.
Πόσο θα κόστιζε αυτή η κατασκευή; Το gemini μας απάντησε:
- Συνολικό Κόστος Επένδυσης (με ΦΠΑ): €330.800.256
- Μέσο Κόστος ανά Πολυκατοικία (32 διαμερίσματα): €2.107.008
- Μέσο Κόστος ανά Φοιτητικό Διαμέρισμα (25m2 καθαρά): €65.844
Με ένα ενοίκιο €300/μήνα, η απόσβεση για κάθε διαμέρισμα θα γινόταν σε περίπου 18 χρόνια.
Μάλλον συμφέρουσα επένδυση.
Και ποιο θα ήταν το κόστος για το κράτος, για την επιδότηση με 50% του ενοικίου έως αποσβέσεως της επένδυσης;
€165,4 εκ για 5.000 κλίνες.
Εάν υποθέσουμε ότι θέλουμε να καλύψουμε το 50% των φοιτητών προερχόμενων από άλλες πόλεις (γι’αυτό είπα να κρατήσετε τον αριθμό 34.393), ήτοι 17.195, θα χρειαζόμασταν 3,4 αντίστοιχα κατασκευαστικά έργα.
Συνεπώς, το κόστος για το κράτος θα ήταν 562,36 εκ.€ σε βάθος 18 ετών, ήτοι 31,24 εκ € το χρόνο! Μόνο! (Ο υπολογισμός είναι χονδρικός. Δεν έχουν συμπεριληφθεί κόστη συντήρησης, διαχείρισης, επιτόκια δανεισμού, πληθωρισμός κ.ά. Ο στόχος ήταν να δοθεί μία γενική κατανοητή εικόνα της κατάστασης και της προτεινόμενης λύσης).
Με αυτόν τον τρόπο θα απελευθερώναμε 17.195 διαμερίσματα σε όλη την Ελλάδα για όσους μη φοιτητές ψάχνουν για σπίτι και, όπως προανέφερα, αυτός είναι ένας πρόχειρος υπολογισμός.
Θα χαλούσε όμως η "σούπα” σε αυτούς που έχουν στήσει μία ολόκληρη παραοικονομία γύρω από τον πόθο φοιτητών και των οικογενειών τους για σπουδές. Και κανείς πολιτικός δεν το θέλει αυτό…
Add comment
Comments