Ο Οδυσσέας χρειάστηκε να δεθεί στο κατάρτι μόνο μία φορά. Ο Χαβιέρ Μιλέι επιχειρεί κάτι πολύ δυσκολότερο. Θέλει να δέσει όχι μόνο τη δική του κυβέρνηση, αλλά και όσες θα ακολουθήσουν, ώστε να μην υποκύψουν ξανά στη διαχρονική σειρήνα της Αργεντινής: την εκτύπωση χρήματος για τη χρηματοδότηση του κράτους.
Η μεταρρύθμιση της κεντρικής τράπεζας που παρουσίασε ο Μιλέι, όπως σωστά αναγνωρίζει ο Economist σε πρόσφατο αφιέρωμα, είναι μια σοβαρή και κατά βάση αξιέπαινη προσπάθεια.
Απαγορεύει τη χρηματοδότηση του Δημοσίου από την κεντρική τράπεζα, περιορίζει τον σκοπό της στη διατήρηση της αξίας του νομίσματος και δυσκολεύει την απομάκρυνση του διοικητή της. Πρόκειται για αλλαγές που χτυπούν στην καρδιά του αργεντίνικου προβλήματος.
Η Αργεντινή δεν καταστράφηκε από κάποια ανεξήγητη ιστορική μοίρα. Καταστράφηκε επειδή οι κυβερνήσεις της δαπανούσαν συστηματικά περισσότερα από όσα εισέπρατταν και κάλυπταν τα ελλείμματα με νέο χρήμα.
Ο πληθωρισμός δεν ήταν ατύχημα. Ήταν το εργαλείο με το οποίο το πολιτικό σύστημα φορολογούσε κρυφά τους πολίτες του.
Ο Μιλέι έσπασε αυτή τη συνήθεια. Όταν ανέλαβε, ο μηνιαίος πληθωρισμός έφθανε το 13%. Με σκληρές περικοπές, δημοσιονομική πειθαρχία και διακοπή της νομισματικής χρηματοδότησης, τον περιόρισε στο 1,9%.
Αυτό δεν είναι επικοινωνιακό επίτευγμα. Είναι απόδειξη ότι η οικονομική πραγματικότητα ανταποκρίνεται όταν μια κυβέρνηση σταματά να πολεμά τους αριθμούς.
Διαβάστε ακόμα: Θάτσερ, Ρίγκαν, Μιλέι
Οι επικριτές του συχνά παρουσιάζουν τις επιλογές του σαν ιδεολογικό πείραμα. Στην πραγματικότητα, πείραμα ήταν όσα προηγήθηκαν. Πείραμα ήταν η πεποίθηση ότι ένα κράτος μπορεί να δανείζεται, να ξοδεύει και να τυπώνει χωρίς συνέπειες.
Ο Μιλέι δεν επιβάλλει κάποια εξωτική θεωρία. Επαναφέρει τον στοιχειώδη κανόνα ότι δεν μπορείς επ’ άπειρον να καταναλώνεις πλούτο που δεν έχει παραχθεί.
Οι επιφυλάξεις του Economist παραμένουν βάσιμες. Η διαδικασία διορισμού της διοίκησης της τράπεζας χρειάζεται μεγαλύτερη θωράκιση. Η απειλή ποινικών κυρώσεων σε στελέχη μπορεί να αποθαρρύνει ικανούς οικονομολόγους.
Οι περιορισμοί στην αγορά συναλλάγματος επιβιώνουν, παρά τη φιλελεύθερη ρητορική του προέδρου. Και, κυρίως, μια μελλοντική κοινοβουλευτική πλειοψηφία θα μπορούσε να ξηλώσει αρκετές από αυτές τις ασφαλιστικές δικλίδες.
Όλα αυτά όμως αποτελούν λόγους για βαθύτερη μεταρρύθμιση, όχι για επιστροφή στο παλιό καθεστώς. Η τέλεια θεσμική λύση δεν υπάρχει. Υπάρχουν μόνο καλύτερα και χειρότερα κίνητρα. Και ο Μιλέι αυξάνει σημαντικά το πολιτικό κόστος της επιστροφής στην πληθωριστική ανευθυνότητα.
Η τελική μάχη, βέβαια, δεν θα κριθεί μόνο στους νόμους. Θα κριθεί στις εκλογές. Αν ο Μιλέι αποδείξει ότι η δημοσιονομική σοβαρότητα μπορεί να φέρει σταθερότητα, επενδύσεις και τελικά ανάπτυξη, τότε θα αλλάξει όχι μόνο την κεντρική τράπεζα, αλλά και τις προσδοκίες της κοινωνίας.
Οι σειρήνες θα συνεχίσουν να τραγουδούν. Η διαφορά είναι ότι η Αργεντινή έχει επιτέλους έναν πρόεδρο που γνωρίζει πού οδηγεί το τραγούδι τους.
Add comment
Comments