Ο Αλέξης Τσίπρας έκανε μια προεκλογική εξαγγελία που δεν πρέπει να εξέπληξε κανέναν. Είπε ότι θα πάει τον βασικό μισθό στα €1.000 ευρώ (μεικτά) και τον μέσο μισθό πλήρους απασχόλησης στα €1.800. Σήμερα ο πρώτος είναι στα €920 και ο δεύτερος στα €1.516. Είναι πολύ πιθανό μέχρι τις εκλογές του 2027 ο βασικός μισθός να έχει πάει ήδη στα €1.000 ευρώ (μεικτά) από την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ισως εκείνος πλειοδοτήσει στα €1.020.
Από τη Μαρία Δεδούση | Protagon.gr
Θα σκεφτόταν κανείς ότι είναι πολύ καλό που τα δύο πρώτα στις δημοσκοπήσεις κόμματα θέλουν τόσο πολύ να δώσουν αυξήσεις. Εξάλλου, η αύξηση του κατώτατου μισθού αφορά πάρα πολύ κόσμο στην Ελλάδα. Από 2.460.720 καταγεγραμμένους μισθωτούς με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου, η ΕΡΓΑΝΗ δείχνει ότι το 2025 περίπου 700.000 θέσεις εργασίας επηρεάζονταν άμεσα από την αύξησή του. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα.
Θα μπορούσαμε να παραθέσουμε πολλά στοιχεία, ας μείνουμε όμως σε δύο προτού πιάσουμε τις διαπιστώσεις: το ένα είναι ότι το 60,8% των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα αμείβεται με έως €1.200 μεικτά τον μήνα. Από αυτούς, περίπου το 25% αμείβονται ακριβώς με τον κατώτατο. Οι περισσότεροι είναι πλήρους απασχόλησης. Το άλλο είναι ότι, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της τετραετούς Ερευνας Διάρθρωσης Αποδοχών (SES) της Eurostat, το ποσοστό των χαμηλόμισθων στην Ελλάδα είναι περίπου κατά 48% υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (21,7% έναντι 14,7%).
Είμαστε, λοιπόν, μια χώρα στην οποία αντί να κουβεντιάζουμε πώς θα ξεφύγουμε από τον κατώτατο μισθό, συζητάμε αν θα τον ανεβάσουμε κατά 80 ευρώ (μεικτά). Είναι λαϊκισμός να ρωτήσεις "πώς ακριβώς μπορεί να ζήσει ένας άνθρωπος με 1.000 ευρώ μεικτά"; Μπορεί. Δεν είναι χειρότερος λαϊκισμός, όμως, από το να πουλάς αυτήν την αύξηση ως "βελτίωση". Βελτίωση ίσως να είναι για έναν 20χρονο που μένει στη μαμά του και τα θέλει για χαρτζιλίκι ή για να μαζέψει να πάει ταξίδι.
Για έναν άνθρωπο που πρέπει να συντηρήσει τον εαυτό του, την οικογένειά του ενδεχομένως, και το σπίτι του, είναι κοροϊδία. Ιδιαίτερα με τις πληθωριστικές πιέσεις που έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια. Εάν κυρίαρχη αντίληψη παραμένει ότι "οι περισσότεροι εισπράττουν και μαύρα" - την οποία μόνο ο Γιάννης Στουρνάρας έχει εκφράσει φωναχτά, μιλώντας για ένα 20% της ελληνικής οικονομίας που κινείται κάτω από το τραπέζι -, τότε εντάξει. Να το πούμε και στη Eurostat να μη μας βγάζει τόσο φτωχάτζες και ταραζόμαστε.
Διαβάστε ακόμα: Ο κατώτατος μισθός συμπιέζει τους υπόλοιπους
Ακόμη και έτσι, δεν είναι βέβαιο ότι όσοι εισπράττουν μαύρα ταυτίζονται με τους χαμηλόμισθους. Να μην αυξηθεί ο κατώτατος μισθός; Να αυξηθεί, φυσικά. Ιδανικά, να αυξηθεί και ταυτόχρονα να προστατευθεί από τις πληθωριστικές τάσεις που θα καταπιούν την αύξηση αμάσητη. Το βασικότερο, όμως, είναι να ακούσουμε πραγματικές προτάσεις για το πώς το 60% των ελλήνων μισθωτών θα ξεφύγει από την κατηγορία "χαμηλόμισθος". Αυτό απαιτεί μακροπρόθεσμα πλάνα που δεν είναι εύκολα εφαρμόσιμα σε ένα πολιτικό περιβάλλον διαρκούς πλειοδοσίας: Αν οι κυβερνήσεις αλλάζουν με κριτήριο το ποιος θα δώσει τρία ευρώ πιο πάνω στον κατώτατο, η οικονομία της χώρας θα περιστρέφεται αενάως γύρω από αυτό.
Συνεπώς, φτάνουμε πάλι σε αυτό για το οποίο δεν κουβεντιάζει κανείς στα σοβαρά: το παραγωγικό μοντέλο της χώρας. Και ο λόγος που δεν το κουβεντιάζουμε όπως πρέπει είναι διότι η προσαρμογή του χρειάζεται ευρεία πολιτική συναίνεση και διαχρονική συνέπεια. Δεν είναι καμιά βαθιά φιλοσοφία: Πρέπει να αποφασίσουμε τι είδους οικονομία θέλουμε να έχουμε.
Μια οικονομία που θα εξακολουθεί να στηρίζεται σε δραστηριότητες χαμηλής προστιθέμενης αξίας, σε φθηνή εργασία (άρα και προσέλκυση ανάλογων επενδύσεων) και στην κατανάλωση, ή μια οικονομία που θα παράγει περισσότερο πλούτο ανά εργαζόμενο και, συνεπώς, θα μπορεί να τον πληρώνει καλύτερα; Κανένας νόμος δεν μπορεί να υποχρεώσει μια επιχείρηση να πληρώνει περισσότερο από όσο παράγει.
Μπορεί να την υποχρεώσει να αυξήσει τον κατώτατο μισθό, και σωστά. Αν, όμως, η παραγωγικότητα δεν ακολουθήσει, θα μεταφέρει το κόστος στις τιμές, στην απασχόληση, στις επενδύσεις ή στην ίδια την επιβίωση της επιχείρησης. Οπως περίπου γίνεται ως τώρα. Ο κατώτατος μισθός αυξάνεται με μια υπογραφή. Η αύξηση της παραγωγικότητας χρειάζεται χρόνια.
Και πολιτικές που δεν θα αλλάζουν κάθε φορά που αλλάζει η κυβέρνηση. Ξεκινώντας από την εκπαίδευση και φτάνοντας στη φορολογία, με όλα τα ενδιάμεσα, όλα αυτά είναι κομμάτια της ίδιας συζήτησης. Ποιος και πότε θα την κάνει;
Add comment
Comments