Η κύρωση από το Κοινοβούλιο της Λιβύης, που εδρεύει όλα τα τελευταία χρόνια στη Βεγγάζη της Ανατολικής Λιβύης, η οποία ελέγχεται από τον Χαφτάρ, την οικογένειά του και πολλές άλλες φατρίες και φυλές της Σαχάρας, αποτελεί πιθανότατα το τέλος της συζήτησης για το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019.
Από τον Κώστα Υφαντή | Protagon.gr
Το μνημόνιο που, ειρήσθω εν παρόδω, λειτούργησε ως συναγερμός στην Αθήνα για τις προθέσεις της Τουρκίας στο πλαίσιο της λεγόμενης "Γαλάζιας Πατρίδας", είναι βέβαιο ότι συντάχθηκε στην Αγκυρα και υπεγράφη από την προσωρινή κυβέρνηση της Λιβύης σε μια αντιπαροχή προς την Τουρκία, η οποία με τη στρατιωτική της παρέμβαση αναχαίτισε την προέλαση των δυνάμεων του Χαφτάρ και έσωσε την Τρίπολη. Σε κάποιο σημαντικό βαθμό, η κυβέρνηση Ντμπέιμπα δεν ήταν τίποτε παραπάνω από ένα ενεργούμενο της Αγκυρας, τουλάχιστον στα ζητήματα οριοθετήσεων θαλασσίων ζωνών.
Όσο η πλευρά Χαφτάρ θεωρούσε ότι έχει ελπίδες να προκαλέσει την πτώση και να αντικαταστήσει το καθεστώς στην Τρίπολη - όχι πάντως μέσω εκλογών, αλλά ελέγχοντας βασικούς ενεργειακούς και άλλους οικονομικούς πόρους και απειλώντας με έναν ακόμη γύρο εμφυλίου -, το τουρκολιβυκό δεν επρόκειτο να κυρωθεί. Αποτελούσε η κύρωση έναν βασικό μοχλό πίεσης απέναντι στην Αγκυρα και κρίσιμο χαρτί ώστε να υποχρεωθεί η Τουρκία να προσεγγίσει και να εξευμενίσει την πλευρά Χαφτάρ. Και αυτό έγινε. Οταν ο Χαφτάρ πήρε τις διαβεβαιώσεις που ζητούσε για την ουδετερότητα της Αγκυρας στις εσωτερικές εξελίξεις εφεξής, τότε έδωσε στην Τουρκία κάτι που του ήταν ελάχιστα χρήσιμο πλέον, γνωρίζοντας ότι η Ελλάδα δεν έχει πολλές επιλογές, παρά να συνεχίσει να υποστηρίζει την ενότητα της Λιβύης.
Διαβάστε ακόμα: Η Τουρκία κατάφερε το ακατόρθωτο
Όντως, η Αθήνα ελάχιστα θα μπορούσε να κάνει. Θα ήταν εντελώς παράδοξο η Ελλάδα να εργάζεται για, και να απεργάζεται τη διαιώνιση του εμφύλιου διχασμού στη Λιβύη. Θα κινδύνευε με απομόνωση όχι μόνο σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και στην Ουάσινγκτον, αλλά και στο Κάιρο, στο Ριάντ, στα ΗΑΕ και αλλού στον αραβικό κόσμο, χωρίς να κερδίσει κάτι που να αξίζει την διπλωματική σύγκρουση. Για όλους τους ενδιαφερόμενους, η πιθανότητα συνέχισης της εμφύλιας αντιπαράθεσης στη λιβυκή έρημο είναι ένα εφιαλτικό σενάριο.
Η σημερινή ατμόσφαιρα και η ήρεμη πορεία προς στις εκλογές είναι μια εξόχως ικανοποιητική κατάσταση. Κανείς δεν θέλει να ασχοληθεί με τις διαφορετικές φυλές και φατρίες της ερήμου. Η εξέλιξη των τελευταίων ωρών διαμορφώνει πλέον τα δεδομένα μάλλον αρνητικά, υπό την έννοια ότι η Αθήνα μπορεί πια να είναι σίγουρη ότι στη Λιβύη δεν υπάρχει σύμμαχος για την ανατροπή του τουρκολιβυκού μνημονίου. Επί της ουσίας τα πράγματα δεν διαφοροποιούνται. Το μνημόνιο για την Τρίπολη ίσχυε. Τώρα ισχύει και για τη Βεγγάζη, και είναι μάλλον απίθανο να διαφοροποιηθεί η όποια κυβέρνηση και Βουλή προκύψει από τις εκλογές.
Οι πολιτικές δυνάμεις στη Λιβύη έχουν πλέον αποφασίσει ότι θα παραμείνουν "αφοσιωμένες" στη δέσμευσή τους με την Τουρκία. Παρά τον αρνητικό συμβολισμό, με έναν παράδοξο τρόπο αυτό λύνει τα χέρια της Αθήνας. Δεν χρειάζεται πλέον να επενδύει διπλωματικό και πολιτικό κεφάλαιο στη Λιβύη. Μπορεί να ξεδιπλώσει χωρίς καμία επιφύλαξη την ατζέντα της στο "Λιβυκό Πέλαγος". Ο λεγόμενος Νόμος Μανιάτη αποτελεί τον οδηγό για την πλήρη άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων νότια της Κρήτης. Οσες διαμαρτυρίες και αν καταθέσει στην Αθήνα ή στη Νέα Υόρκη (έδρα του ΟΗΕ) η Τρίπολη, δεν έχουν πια την παραμικρή διπλωματική σημασία.
Διαβάστε ακόμα: Τουρκία εναντίον όλων;
Η Λιβύη έχει απεμπολήσει εν τοις πράγμασι την ευκαιρία μιας ουσιαστικής, συνολικής και με καλή πίστη διαπραγμάτευσης οριοθέτησης με την Ελλάδα. Επιπλέον, η στάση της Αθήνας στις Βρυξέλλες για ζητήματα που ενδιαφέρουν τη Λιβύη, μετά τις εκλογές δεν μπορεί παρά να είναι "επιφυλακτική" από εδώ και πέρα. Δεν χρειάζεται η απροκάλυπτη απειλή βέτο. Αρκεί ένα υπονοούμενο… Τέλος, και το πιο σημαντικό, η επέκταση των χωρικών υδάτων νότια και νοτιοδυτικά της Κρήτης στα 12 ναυτικά μίλια είναι η προσήκουσα απάντηση στη συγκυρία.
Αυτό που η Ελλάδα θα έκανε οπωσδήποτε στο πλαίσιο μιας αμοιβαία επωφελούς συμφωνίας οριοθέτησης, όπως με την Ιταλία, τώρα θα αποτελεί επιλογή στρατηγικής αντίδρασης. Το status quo για την Ελλάδα διαμορφώνεται από την επέκταση των χωρικών υδάτων, τον Νόμο Μανιάτη και την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία οριοθέτησης. Ενα status quo απολύτως ικανοποιητικό.
Η εκκρεμότητα της οριοθέτησης με τη Λιβύη αφορά πλέον το όποιο καθεστώς στην Τρίπολη. Η Αθήνα δεν είναι επισπεύδουσα. Και αυτό είναι το μήνυμα που θα πρέπει να σταλεί προς κάθε ενδιαφερόμενο.
ΥΓ: Καλό θα είναι να υπάρξει προετοιμασία για τυχόν εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών πληθυσμών από τη Λιβύη (και την Αγκυρα) το επόμενο διάστημα.
Add comment
Comments