Γιατί να διατηρούμε στον 21ο αιώνα μια πρακτική που οργανώνει τα παιδιά σε στρατιωτικό σχηματισμό, τα κατατάσσει με βάση το ύψος και τα υποβάλλει σε μια τελετουργία με ασαφή σκοπό; Πιστεύει κανείς ότι οι μαθητές γίνονται πιο πατριώτες με τις παρελάσεις;
Από τη Μαρία Δεδούση | Protagon.gr
Μιλώντας για παιδικά τραύματα, ένας από τους κλασικότερους εφιάλτες των ενηλίκων είναι ότι δεν άκουσαν το ξυπνητήρι και έχασαν την πρώτη ώρα στο σχολείο. CEO μεγάλων εταιρειών ξυπνούν κάθιδροι στα 50 τους διότι ο καθηγητής θα τους μαλώσει. Αλλοι επειδή θα μείνουν από απουσίες. Ή επειδή έχουν διαγώνισμα και είναι αδιάβαστοι. Εμένα ο σχολικός εφιάλτης μου είναι η παρέλαση.
Θυμάμαι μια συγκεκριμένη, που ως σχολείο Αθηνών μάς πήγαν στο Σύνταγμα να παρελάσουμε. Ηταν για την 28η Οκτωβρίου, έκανε το κρύο της αρκούδας – της πολικής, όχι της άλλης –, ψιλόβρεχε κι εμείς περιμέναμε ατελείωτα τη σειρά μας στο Ζάππειο με το πουκαμισάκι. Τα κορίτσια, δε, ήμασταν με πλισέ φούστα και σοσόνι, σαν γιαπωνέζικα Manga που τα έστειλες στη Σιβηρία να κάνουν παρέλαση. Τρελή διαστροφή. Να με συγχωρεί το έθνος, αλλά το σιχτίρισα πολύ εκείνην την ημέρα. Οταν βγήκαμε, τελικά, να παρελάσουμε, ήμασταν να μας κλαίνε οι ρέγγες. Μουσκεμένοι και βαρεμένοι, παλεύαμε να κρατήσουμε το βήμα, διότι μας παρακολουθούσε σαν γύπας η γυμναστικού και παιζόταν ο βαθμός.
Και να θυμηθώ να γυρίσω το κεφάλι, διότι είμαι ψηλή και άρα μπροστά και φαίνομαι. Τι γελοιότητα αυτή με το ύψος. Ο Αϊνστάιν θα έβγαινε στην τελευταία σειρά αν ήταν έλληνας μαθητής, ενώ διάφοροι που πηγαίναμε στο σχολείο σχεδόν περαστικοί, καμαρώναμε μπροστά μπροστά σαν τσολιάδες. Το πανύψηλο ελληνικό γονίδιο, βλέπεις. Δεν ξέρω αν ήμασταν το καμάρι της πατρίδας εκείνη την ημέρα, ξέρω ότι δεν ξαναπήγα σε παρέλαση και κάθε φορά που τις βλέπω αναρωτιέμαι ποιος ακριβώς είναι ο σκοπός τους. Να ενισχύσουν το εθνικό φρόνημα; Να πουλάνε στολές αυτοί που τις πουλάνε; Να είμαστε περήφανοι οι γονείς για τα καμάρια μας; Να φαίνονται οι ψηλοί και να κρύβονται οι κοντοί; Να κουτσομπολεύουμε μετά τις όμορφες μαθήτριες που οι φωτογραφίες τους γίνονται viral;
Διαβάστε ακόμα: Απλά μαθήματα Ιστορίας για πολλούς
Το γεγονός ότι τις μαθητικές παρελάσεις καθιέρωσε στην Ελλάδα η δικτατορία του Μεταξά, δεν είναι κακό per se. Κακό είναι ότι ο Μεταξάς τις μετέτρεψε σε οργανωμένο θεσμό με έντονο στρατιωτικό και ιδεολογικό χαρακτήρα και τις συνέδεσε με τη στρατιωτική πειθαρχία και την (φασιστική) πολιτική διαπαιδαγώγηση της νεολαίας. Γιατί, όμως, να διατηρούμε στον 21ο αιώνα μια πρακτική που οργανώνει τα παιδιά σε στρατιωτικό σχηματισμό, τα κατατάσσει με βάση το ύψος και τα υποβάλλει σε μια τελετουργία με ασαφή σκοπό; Πιστεύει κανείς ότι οι μαθητές γίνονται πιο πατριώτες με τις παρελάσεις;
Όχι πολύ θετικό είναι επίσης το γεγονός ότι από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, μόνο εμείς και η Κύπρος έχουμε παρελάσεις με στρατιωτική αισθητική για τους μαθητές. Σε όλες τις άλλες χώρες συμμετέχουν στις εθνικές επετείους με γιορτές, καταθέσεις στεφάνων και άλλες δράσεις. Εμείς, πάλι, νομίζουμε ότι είμαστε κομάντα από τα 7 μας χρόνια. Μαθητικές παρελάσεις γίνονται και στη Ρωσία και την Τουρκία, αλλά δεν είναι βέβαιον ότι θέλουμε να συγκρινόμαστε μαζί τους. Οπως βλέπω τους μαθητές να παρελαύνουν μπροστά στην πολιτική, στρατιωτική και θρησκευτική εξουσία, σκέφτομαι δύο πράγματα: το πρώτο είναι πόσο αταίριαστη είναι αυτή η εικόνα με μια ευρωπαϊκή χώρα τού σήμερα. Στολές, ομοιομορφία στο βάδισμα και στρατιωτικά εμβατήρια, σε μια ήπειρο, το μεγαλύτερο στοίχημα της οποίας είναι να διαχειριστεί την ποικιλομορφία κάθε είδους.
Το δεύτερο είναι πώς μια σχολική τελετουργία γίνεται αναπαράσταση μιας συγκεκριμένης αντίληψης για την κοινωνία και τη χώρα, κομμένη και ραμμένη στα μέτρα του εθνικιστικού αφηγήματος. "Και ο πατριωτισμός;", θα ρωτήσετε. Ο πατριωτισμός δεν ορίζεται από παιδιά-στρατιωτάκια και μεταξικής εμπνεύσεως τελετουργικά. Ορίζεται από τη συνειδητή σχέση του πολίτη με τη χώρα του. Από τη γνώση της Ιστορίας της στο παρελθόν και το πώς αντιλαμβάνεται τη θέση της στο παρόν και το μέλλον. Αυτή η θέση δεν μπορεί να είναι απέναντι σε μια εξουσία που μας επιθεωρεί παιδιόθεν, με κριτήρια την ομοιομορφία, το βήμα και το ύψος.
Add comment
Comments