Παρά τις δυσοίωνες προοπτικές, η Ευρωπαϊκή Ένωση και τέσσερις βασικές χώρες της Νότιας Αμερικής είναι πιο κοντά από ό,τι ήταν τα τελευταία 25 χρόνια στην υπογραφή μιας συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου που είχε καθυστερήσει εδώ και πολύ καιρό.
Οι συνομιλίες για μια ιστορική συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τεσσάρων χωρών της Νότιας Αμερικής ξεκίνησαν χρόνια πριν την υιοθέτηση του ευρώ, η Κίνα δεν είχε ακόμη ενταχθεί στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου και η Βενεζουέλα ήταν ακόμα ο κορυφαίος προμηθευτής πετρελαίου της Αμερικής.
Αλλά σε ένα εντελώς διαφορετικό γεωπολιτικό υπόβαθρο και δύσκολες αντιξοότητες - συμπεριλαμβανομένης της αντίδρασης από ισχυρά προστατευτικά λόμπι - η ΕΕ και η νοτιοαμερικανική συμμαχία, γνωστή ως Mercosur, αναμένεται να υπογράψουν επίσημα τη συμφωνία εμπορίου τους, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και ένα τέταρτο του αιώνα, αυτό το Σάββατο σε τελετή στην Παραγουάη.
Αυτή είναι η πρώτη σημαντική εμπορική συμφωνία για τη Mercosur, η οποία περιλαμβάνει τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες της περιοχής, τη Βραζιλία και την Αργεντινή, μαζί με την Παραγουάη και την Ουρουγουάη. Η Βολιβία, το νεότερο μέλος, δεν συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις, αλλά μπορεί να ενταχθεί στη συμφωνία τα επόμενα χρόνια. Η διατλαντική εμπορική συμφωνία - άρση των δασμών σε προϊόντα που κυμαίνονται από αργεντίνικες μπριζόλες και βραζιλιάνικο χαλκό έως γερμανικά αυτοκίνητα και ιταλικό κρασί - πρέπει ακόμη να επικυρωθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Η σημασία της δημιουργίας μιας από τις μεγαλύτερες ζώνες ελεύθερου εμπορίου στον κόσμο - όπου κατοικούν περισσότεροι από 700 εκατομμύρια άνθρωποι και αντιπροσωπεύουν το ένα τέταρτο του παγκόσμιου ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος - ενώ ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αποσπά τις Ηνωμένες Πολιτείες από τη διεθνή οικονομία δεν διαφεύγει από τα υπογράφοντα μέρη. Για πρώτη φορά, δεν πρόκειται για σύγκρουση Τραμπ εναντίον Κίνας.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαιρέτισε την περασμένη εβδομάδα τη συμφωνία ως μια ισχυρή υποστήριξη της πολυμέρειας "ενώπιον ενός ολοένα και πιο εχθρικού στις διεθνείς συναλλαγές κόσμου". Ο πρόεδρος της Βραζιλίας, Λουίζ Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, 80 ετών, την χαρακτήρισε μια σπάνια "νίκη για τον διάλογο, τη διαπραγμάτευση και ένα στοίχημα συνεργασίας".
Αυτή η νίκη έρχεται εις βάρος των ΗΠΑ και της Κίνας, λένε οι ειδικοί, καθώς ο Τραμπ διεκδικεί επιθετικά την αμερικανική κυριαρχία στην πλούσια σε πόρους περιοχή και το Πεκίνο χρησιμοποιεί το τεράστιο εμπόριο και τα δάνειά του για να χτίσει επιρροή. "Είναι ένα μήνυμα ότι οι οικονομίες της Νότιας Αμερικής επιδιώκουν να απομακρυνθούν από αυτόν τον ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας", δήλωσε ο Λι Σλένκερ, ερευνητής στο πρόγραμμα Global South στο Ινστιτούτο Quincy για Υπεύθυνη Πολιτική, ένα think tank της Ουάσινγκτον.
"Δείχνει ότι η Νότια Αμερική μπορεί να συνεχίσει να επιδεικνύει τη δύναμή της στη διεθνή σφαίρα, να διαφοροποιεί τους εμπορικούς της εταίρους και να ασκεί ένα ορισμένο επίπεδο αυτονομίας που συχνά της αρνούνται".
Οι κτηνοτρόφοι της Νότιας Αμερικής χαίρονται
Η συμφωνία παρέχει στα έθνη της Νότιας Αμερικής, γνωστά για την εύφορη γη και τους ειδικευμένους αγρότες τους, αυξημένη πρόσβαση με προνομιακό φορολογικό συντελεστή στην τεράστια αγορά γεωργικών προϊόντων της Ευρώπης. Εδώ στην Αργεντινή, οι εξαγωγείς πιστεύουν ότι θα εξοικονομήσουν δεκάδες εκατομμύρια δολάρια ετησίως χάρη στην άμεση κατάργηση, μέσω της συμφωνίας, ενός δασμού 20% στο μακροχρόνιο σύστημα ποσοστώσεων της ΕΕ για τις εισαγωγές κρέατος υψηλής ποιότητας.
Είναι μια σημαντική εξέλιξη για την Αργεντινή, ένα έθνος που κυριαρχούνταν για δεκαετίες από αριστερές λαϊκιστικές κυβερνήσεις που κρατούσαν την οικονομία κλειστή στον έξω κόσμο και έδιναν προτεραιότητα στην εγχώρια αγορά σε σημείο που επιβάλλονταν φόροι στις εξαγωγές γεωργικών προϊόντων για να διατηρήσουν τις τιμές των τροφίμων χαμηλές.
"Βρισκόμαστε εν προκειμένω εν μέσω μιας αλλαγής του μοτίβου", δήλωσε ο Κάρλος Κολόμπο, πρόεδρος της αγοράς βοοειδών Cañuelas στην επαρχία του Μπουένος Άιρες, όπου πωλούνται καθημερινά πάνω από 12.000 βοοειδή, πολλά από τα οποία προορίζονται για την Ευρώπη και την Κίνα."Η Αργεντινή έχει ανοίξει ξανά τον εαυτό της στον κόσμο".
Ο πρόεδρος της Αργεντινής Χαβιέ Μιλέι μπορεί να είναι ο ισχυρότερος ιδεολογικός σύμμαχος του Τραμπ στη Λατινική Αμερική - συμμεριζόμενος την περιφρόνησή του για τα Ηνωμένα Έθνη και τη συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα - αλλά κανείς δεν μπορεί να αποκαλέσει τον ριζοσπαστικό φιλελεύθερο οπαδό του προστατευτισμού. Στην αρχή χλεύασε την περιβόητα αργοκίνητη Mercosur ως άσχετη και απείλησε να την εγκαταλείψει. Αλλά άλλαξε γνώμη αφότου συνειδητοποίησε τη δυνατότητα του μπλοκ να καταργήσει τους δασμούς και να μειώσει τη γραφειοκρατία των τελωνείων.
"Βλέπει αυτή τη συμφωνία ως έναν τρόπο αναζωογόνησης και επαναπροσδιορισμού της Mercosur", δήλωσε ο Μαρσέλο Ελιζόντο, ένας Αργεντινός οικονομικός αναλυτής που ειδικεύεται στο διεθνές εμπόριο.
Ο πυρετός του ελεύθερου εμπορίου έχει επηρεάσει επίσης την εδώ και καιρό κλειστή οικονομία της Βραζιλίας. Η Apex, μια βραζιλιάνικη κυβερνητική επενδυτική υπηρεσία, εκτιμά ότι οι εξαγωγές γεωργικών προϊόντων προς την ΕΕ, όπως ο στιγμιαίος καφές, τα πουλερικά και ο χυμός πορτοκαλιού, θα αποφέρουν 7 δισεκατομμύρια δολάρια τα επόμενα χρόνια.
Το λόμπι των αγροτών της Ευρώπης κερδίζει παραχωρήσεις
Πιεσμένοι από τους περιβαλλοντικούς κανονισμούς και φοβούμενοι μια πλημμύρα φθηνών τροφίμων από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι αγρότες έχουν αποκλείσει αυτοκινητόδρομους και έχουν κατέβει στους δρόμους των ευρωπαϊκών πρωτευουσών σε μια έκρηξη οργής κατά της συμφωνίας. Η ΕΕ έχει προσπαθήσει να κατευνάσει τις ανησυχίες τους εδώ και δεκαετίες διαπραγματεύσεων, προσθέτοντας στη συμφωνία περιβαλλοντικές διασφαλίσεις και διασφαλίσεις για την καλή διαβίωση των ζώων και επιβάλλοντας αυστηρές ποσοστώσεις για τις εισαγωγές κρέατος και ζάχαρης από τη Νότια Αμερική, για να διασφαλίσει ότι τα εγχώρια προϊόντα θα παραμείνουν ανταγωνιστικά.
Παρόλα αυτά, οι θυμωμένοι αγρότες τελικά έπεισαν τη Γαλλία, την Πολωνία και μερικά άλλα κράτη να αντιταχθούν στη συμφωνία στην εσωτερική ψηφοφορία της περασμένης εβδομάδας στην ΕΕ, στερώντας από τους υποστηρικτές της συμφωνίας αυτό που ήλπιζαν ότι θα ήταν μια επίδειξη ενότητας. Η Ιταλία και άλλες γεωργικές δυνάμεις ήρθαν σε συμφωνία μόνο αφού η ΕΕ προσέφερε στους αγρότες γενναιόδωρες επιδοτήσεις ύψους 52 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
"Είναι μια μεγάλου ύψους δωροδοκία", δήλωσε ο Jacob Funk Kirkegaard, ανώτερος συνεργάτης στο Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Peterson. "Οι ηγέτες της ΕΕ αποφάσισαν ότι η συμφωνία είναι τόσο σημαντική αυτή τη στιγμή, που αξίζει τον κόπο".
«Αγελάδες για αυτοκίνητα»
Κάποιοι έχουν χαρακτηρίσει τη συμφωνία "αγελάδες για αυτοκίνητα", αντανακλώντας την αντίληψη ότι η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία θα κερδίσει επίσης πολλά. Καταπιεσμένοι από τον αυξανόμενο ανταγωνισμό με την Κίνα και τους υψηλούς δασμούς των ΗΠΑ, οι γερμανικοί γίγαντες της αυτοκινητοβιομηχανίας, όπως η Volkswagen και η BMW, χαίρονται για την πρωτοβουλία, όπως και οι παραγωγοί στους τομείς της φαρμακοβιομηχανίας, των κατασκευών και των μηχανημάτων της Ευρώπης που αποκτούν πρόσβαση σε εκατοντάδες εκατομμύρια περισσότερους καταναλωτές.
Οι ειδικοί λένε ότι η κατάργηση των δασμών 35% σε ανταλλακτικά αυτοκινήτων και αυτοκίνητα δίνει στους Ευρωπαίους βιομηχανικούς εξαγωγείς μια σπάνια ευκαιρία να ανακτήσουν το μερίδιο αγοράς τους στη Νότια Αμερική από φθηνότερους Κινέζους ανταγωνιστές.
"Η μη υπογραφή της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών ΕΕ-Mercosur έθετε τις λατινοαμερικανικές οικονομίες πιο κοντά στην τροχιά του Πεκίνου», δήλωσε η Agathe Demarais, ανώτερη πολιτική συνεργάτιδα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων. Αλλά πολλοί εξακολουθούν να κρατούν την ανάσα τους, έχοντας παρακολουθήσει τις διαπραγματεύσεις να προχωρούν άσκοπα για χρόνια μόνο και μόνο για να σκοντάψουν την τελευταία στιγμή.
"Υπάρχουν ακόμη αρκετά βήματα που πρέπει να γίνουν... και η Ευρώπη συνεχίζει να είναι πολύ προσεκτική", ανέφερε ο Κολόμπο, προσπαθώντας να ακουστεί μέσα από τις φωνές των καουμπόηδων που σπρώχνουν εκατοντάδες βοοειδή που ουρλιάζουν σε φορτηγά.
Associated Press
Επιμέλεια/Απόδοση: Ν.Χ.
Add comment
Comments