Η προκαταρκτική συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για την παράταση της εκεχειρίας και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ δημιούργησε ελπίδες για αποκλιμάκωση της μεγαλύτερης ενεργειακής κρίσης των τελευταίων ετών.
Ωστόσο, η επιστροφή στην κανονικότητα θα είναι μια μακρά και δύσκολη διαδικασία, καθώς η παγκόσμια αγορά πετρελαίου εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις αποθεμάτων και υψηλό κόστος μεταφοράς.
Παρά τις αισιόδοξες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι τιμές θα “πέσουν σαν πέτρα”, η πραγματικότητα δείχνει πως οι επιπτώσεις του πολέμου Ιράν - ΗΠΑ θα συνεχίσουν να επηρεάζουν τις αγορές για πολλούς μήνες – ίσως και χρόνια.
Έως 1,5 δισεκατομμύριο βαρέλια χάθηκαν από την αγορά
Από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου, η παγκόσμια αγορά εκτιμάται ότι έχασε μεταξύ 1 και 1,5 δισεκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου εξαιτίας των περικοπών παραγωγής, των προβλημάτων μεταφοράς και του μερικού αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ.
Για να καλυφθεί μέρος αυτού του κενού, οι χώρες του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) αναγκάστηκαν να αντλήσουν ποσότητες από τα στρατηγικά τους αποθέματα. Μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες απελευθέρωσαν 172 εκατομμύρια βαρέλια από το Strategic Petroleum Reserve, ενώ συνολικά οι χώρες-μέλη του IEA διέθεσαν στην αγορά περίπου 400 εκατομμύρια βαρέλια.
Παρά τη συμβολή αυτή, τα παγκόσμια αποθέματα παραμένουν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Η αγορά χρειάζεται χρόνια υπερπροσφοράς
Σύμφωνα με τον Rob Thummel της Tortoise Capital, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ αποτελεί απλώς το πρώτο βήμα.
Για να αποκατασταθούν τα αποθέματα που χάθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου απαιτείται μια παρατεταμένη περίοδος υπερπροσφοράς πετρελαίου. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η αναπλήρωση περίπου ενός δισεκατομμυρίου βαρελιών που λείπουν σήμερα από τις δεξαμενές του πλανήτη μπορεί να χρειαστεί αρκετά χρόνια.
Ακόμη και στο αισιόδοξο σενάριο συνεχούς και απρόσκοπτης ροής πετρελαίου, θα απαιτηθεί τουλάχιστον ένας χρόνος ώστε τα παγκόσμια αποθέματα να επιστρέψουν σε επίπεδα που θα μπορούσαν να επιτρέψουν την πτώση των τιμών προς τα 60 δολάρια το βαρέλι.
Οι τιμές παραμένουν πολύ υψηλότερα από τα προπολεμικά επίπεδα
Παρά τη συμφωνία και την αποκλιμάκωση των γεωπολιτικών κινδύνων, το πετρέλαιο εξακολουθεί να διαπραγματεύεται σημαντικά ακριβότερα από ό,τι πριν από την έναρξη του πολέμου.
Το Brent κινείται κοντά στα $83 ανά βαρέλι, περίπου 15% υψηλότερα από τα επίπεδα των $72 που καταγράφονταν πριν από τη σύγκρουση.
Αντίστοιχα, το αμερικανικό WTI διαπραγματεύεται πάνω από τα $80, σχεδόν 21% υψηλότερα από τα προπολεμικά επίπεδα.
Οι αγορές προεξοφλούν ότι η αποκατάσταση της ομαλότητας θα είναι σταδιακή και όχι άμεση.
Ο OPEC+ καλείται να καλύψει το κενό
Καθοριστικός παράγοντας για την πορεία των τιμών θα είναι η στάση του OPEC+.
Ήδη επτά χώρες της συμμαχίας έχουν συμφωνήσει σε αύξηση της παραγωγής κατά 188.000 βαρέλια ημερησίως από τον Ιούλιο, συνεχίζοντας τη σταδιακή άρση των περιορισμών που είχαν επιβληθεί από το 2023.
Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ αναμένεται να επιτρέψει κυρίως στη Σαουδική Αραβία και στους υπόλοιπους παραγωγούς του Κόλπου να αυξήσουν ταχύτερα την παραγωγή τους.
Αναλυτές εκτιμούν ότι αρκετές χώρες θα κινηθούν προς τα μέγιστα επίπεδα άντλησης τόσο για να αναπληρώσουν τα παγκόσμια αποθέματα όσο και για να ανταποκριθούν στις πολιτικές πιέσεις της Ουάσιγκτον για χαμηλότερες τιμές ενέργειας.
Το ακριβό πρόβλημα των δεξαμενόπλοιων
Ακόμη όμως και αν η παραγωγή αυξηθεί, υπάρχει ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας που εμποδίζει την πτώση των τιμών: το κόστος μεταφοράς.
Τα ασφάλιστρα κινδύνου για τα δεξαμενόπλοια που διέρχονται από τον Περσικό Κόλπο παραμένουν περίπου δέκα φορές υψηλότερα από ό,τι πριν από τον πόλεμο.
Οι ειδικοί θεωρούν πιθανό ότι το κόστος αυτό θα αρχίσει να υποχωρεί άμεσα μετά την υπογραφή της τελικής συμφωνίας, ωστόσο η πλήρης επιστροφή στα προπολεμικά επίπεδα ενδέχεται να απαιτήσει τρεις έως έξι μήνες.
Για να συμβεί αυτό, οι ασφαλιστικές εταιρείες και οι ναυτιλιακές θα πρέπει να διαπιστώσουν ότι η διέλευση από το Ορμούζ πραγματοποιείται χωρίς περιστατικά και σε μεγάλη κλίμακα, με εκατοντάδες πλοία καθημερινά.
Το μεγάλο ερώτημα: Θα αντέξει η συμφωνία;
Πέρα από τους οικονομικούς παράγοντες, οι αγορές παρακολουθούν και τη γεωπολιτική διάσταση.
Οι traders θέλουν να διαπιστώσουν αν η ελευθερία της ναυσιπλοΐας έχει αποκατασταθεί μόνιμα ή αν πρόκειται για μια προσωρινή ανάπαυλα που μπορεί να ανατραπεί από νέα ένταση.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές της αγοράς ενέργειας, δεν αρκεί οι κυβερνήσεις να δηλώνουν ότι το Ορμούζ είναι ανοιχτό. Απαιτείται σταθερότητα, συνέπεια στα μηνύματα και απουσία νέων απειλών που θα μπορούσαν να επαναφέρουν το κλίμα αβεβαιότητας.
Η εποχή του φθηνού πετρελαίου δεν έχει επιστρέψει
Η συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν αποτελεί αναμφίβολα μια σημαντική εξέλιξη για την παγκόσμια οικονομία και τις αγορές ενέργειας. Ωστόσο, η κρίση άφησε βαθύ αποτύπωμα στα αποθέματα, στις μεταφορές και στην ψυχολογία των επενδυτών.
Ακόμη και αν το Ορμούζ παραμείνει ανοιχτό και ο OPEC+ αυξήσει την παραγωγή του, η επιστροφή σε μια αγορά πετρελαίου με τιμές κοντά στα $60 φαίνεται να απέχει αρκετά.
Για την ώρα, η ενεργειακή κανονικότητα παραμένει περισσότερο στόχος παρά πραγματικότητα.
Add comment
Comments