Όταν ο Μάνος Χατζιδάκις ρωτήθηκε γιατί επέλεξε να είναι δεξιός, απάντησε πως "αυτοί σου επιτρέπουν να διαφωνείς μαζί τους". Και διαφώνησε. Πολλαπλά, ανεμπόδιστα, γνήσια και πρωτίστως χρήσιμα.
Παρά τις διαφωνίες του, η κυβέρνηση της ΝΔ τον είχε τοποθετήσει διευθυντή στο Γ' Πρόγραμμα. Ζήτησε να παίξουν το "Βαρύ ζεϊμπέκικο για τον Νίκο", του Σαββόπουλου που το είχε γράψει για τον Κοεμτζή. Τον πήρε ο Αβέρωφ να παραπονεθεί. Όταν έκλεισε το τηλέφωνο, ζήτησε να παίζεται το τραγούδι κάθε μέρα πρωί, μεσημέρι και βράδυ. Ουδείς τον κούνησε από τη θέση του.
Ως γνήσιος διανοούμενος και καλλιτέχνης, είχε τις ιδεολογικές του θέσεις, δεν προσκύνησε όμως ποτέ την εξουσία, δεν έκανε τέχνη για να εξυμνήσει την όποια εξουσία, στάθηκε όσες φορές του έκανε κέφι απέναντι στην εξουσία. Ακόμα και όταν αυτή η εξουσία κάλυπτε τις ιδεολογικές του αναζητήσεις.
Σκέφτεστε ποτέ τον Μάνο Χατζιδάκι να έλεγε πως ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είναι σαν την Τζοκόντα, ή σαν τον “Σκεπτόμενο” του Ροντέν, ή σαν την Αφροδίτη του Μποτιτσέλι;
Αν ζούσε σήμερα και άκουγε τον "καλλιτέχνη" Αιμίλιο Χειλάκη να αποδίδει σε έναν σαχλαμαράκια πολιτικό ιδιότητες σχεδόν μεταφυσικές, απλά θα μας θύμιζε του στίχους του Νίκου Γκάτσου που ο ίδιος μελοποίησε:
Πότε θ’ ανθίσουνε τούτοι οι τόποι;
Πότε θα ‘ρθούνε κανούργιοι ανθρώποι
να συνοδεύσουνε την βλακεία
στην τελευταία της κατοικία;
Η αριστερά εκπαίδευσε τους παρ’ υμίν "καλλιτέχνες" στο να μην έχουν άποψη. Ή μάλλον η άποψή τους να ταυτίζεται με τις απόψεις του Κόμματος. Γιατί ένα είναι το Κόμμα.
Γιατί ο Στάλιν δεν είναι ένας άνθρωπος για να μπορεί να πεθάνει!
Ο Στάλιν είναι η ελπίδα και το ψωμί, είναι τ’ ατσάλι και η Ειρήνη…
Μα γιατί κάποιος να είναι με την αριστερά, αφού δεν είχε την εξουσία στα χέρια της. Είχε όμως βαθιά διείσδυση και επιρροή στα "καλλιτεχνικά πράγματα". Για να βρεις θέση σε θίασο, έπρεπε όχι απλά να είσαι μέλος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών, έπρεπε να είσαι και με την παράταξη του ΚΚΕ.
Και έπρεπε να επιδίδεσαι στη "στρατευμένη τέχνη".
Ο Στάλιν ετοιμάζει
με το σκόρπιο αλεύρι του κόσμου
ένα ολοστρόγγυλο καρβέλι υγείας.
Η "τέχνη" για την αριστερά δεν μπορούσε να αναπαράγει ταξικά στερεότυπα και αστικούς "εγωισμούς". Έπρεπε να είναι ταγμένη στο πλευρό του κόμματος, στο αγώνα του για να φέρει το προλεταριάτο στην εξουσία εγκαθιδρύοντας την κομμουνιστική κοινωνία και τη δικτατορία του.
Ο Στάλιν είναι ποτάμι και φράγμα, υψικάμινος και σημαία. Ο Στάλιν είναι το μεγάλο αγκωνάρι που ακουμπάει ο κόσμος.
Ο Αιμίλιος Χειλάκης απλά αναπαρήγαγε τις διαχρονικές παραδόσεις της αριστεράς. Ως "καλλιτέχνης", δεν φείδεται κολακειών, υπερβολών και μεγαλοστομιών για τους μεγάλους ηγέτες, τους φωτισμένους τιμονιέρηδες του "λαϊκού" κινήματος.
Όταν σβύνει η φωτιά σου κάτου απ’ το τσουκάλι σου
είναι ο Στάλιν που σκύβει και φυσάει τη φωτιά σου
ν’ ανάψει.
Άλλωστε τι έχει να χάσει; Αν κερδίσει το κόμμα, κάπου κάπως θα κονομήσει, και κάποιος κάποτε θα βρεθεί να εξυμνήσει το πηγαίο ταλέντο του και τη συμβολή του στους λαϊκούς αγώνες για κοινωνική δικαιοσύνη και προκοπή.
Και ο Μάνος, από κάπου ψηλά θα μονολογεί:
"Λένε πως οι καλλιτέχνες είναι είτε κομμουνιστές είτε ομοφυλόφιλοι. Εγώ πάντως μετά βεβαιότητας δεν είμαι κομμουνιστής…"
Υ.Γ. Οι υμνολογίες προς τον Στάλιν είναι αποσπάσματα από ποιήματα του Τάσου Λειβαδίτη και του Γιάννη Ρίτσου.
Add comment
Comments