Η περαιτέρω επέκταση των ηλεκτρονικών συναλλαγών αποτελεί, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, ένα από τα αποτελεσματικότερα εργαλεία για τη μείωση της φοροδιαφυγής και την ενίσχυση των δημόσιων εσόδων.
Στην Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής 2025-2026, η κεντρική τράπεζα υπογραμμίζει ότι η πρόοδος που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια είναι σημαντική, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν τομείς της οικονομίας όπου η χρήση μετρητών διευκολύνει την απόκρυψη εισοδημάτων και τη μη έκδοση αποδείξεων.
Η Τράπεζα της Ελλάδος θεωρεί ότι η διάδοση των πληρωμών μέσω καρτών, η καθολική σχεδόν παρουσία των POS και η ψηφιοποίηση των συναλλαγών έχουν ήδη αποδώσει σημαντικά αποτελέσματα, περιορίζοντας το λεγόμενο “κενό ΦΠΑ” και βελτιώνοντας τη φορολογική συμμόρφωση. Παρ’ όλα αυτά, εκτιμά ότι η προσπάθεια δεν έχει ολοκληρωθεί.
Στο στόχαστρο οι κλάδοι με έντονη χρήση μετρητών
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται σε δραστηριότητες όπου κυριαρχούν οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αυτοαπασχολούμενοι. Σύμφωνα με την έκθεση, σε αρκετούς από αυτούς τους κλάδους εξακολουθεί να παρατηρείται υψηλή χρήση μετρητών, γεγονός που αυξάνει τις δυνατότητες απόκρυψης φορολογητέας ύλης.
Η Τράπεζα της Ελλάδος υποστηρίζει ότι η διεύρυνση των ηλεκτρονικών πληρωμών πρέπει να συνοδευτεί από πιο στοχευμένους και εντατικούς ελέγχους, προκειμένου να περιοριστούν τα περιθώρια παραβατικότητας.
Όπως επισημαίνει, η ανιχνευσιμότητα που προσφέρουν οι τραπεζικές συναλλαγές λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι στη φοροδιαφυγή και ενισχύει τη διαφάνεια στην αγορά.
Φορολογικά κίνητρα για τους καταναλωτές
Η κεντρική τράπεζα εμφανίζεται παράλληλα θετική στη διατήρηση και ενίσχυση των φορολογικών κινήτρων που συνδέονται με τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής. Η λογική είναι απλή: όταν οι καταναλωτές έχουν κίνητρο να ζητούν αποδείξεις και να πληρώνουν μέσω τραπεζικού συστήματος, αυξάνεται η πιθανότητα καταγραφής συναλλαγών που διαφορετικά θα παρέμεναν αδήλωτες.
Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι η συγκεκριμένη πολιτική έχει συμβάλει ουσιαστικά στην αποκάλυψη φορολογητέας ύλης, ενώ έχει ενισχύσει και την αποτελεσματικότητα της είσπραξης του ΦΠΑ.
Η Ελλάδα αλλάζει τρόπο πληρωμών
Τα στοιχεία που παραθέτει η Τράπεζα της Ελλάδος καταδεικνύουν μια βαθιά αλλαγή στις καθημερινές οικονομικές συνήθειες των πολιτών.
Στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 2026 οι ενεργές κάρτες πληρωμών στην ελληνική αγορά ανήλθαν σε περίπου 23,6 εκατομμύρια, παρουσιάζοντας αύξηση 6% σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα.
Οι χρεωστικές κάρτες εξακολουθούν να κυριαρχούν, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 85% του συνόλου, ενώ σημαντική άνοδο καταγράφουν και οι προπληρωμένες κάρτες.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στις συναλλαγές. Κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους πραγματοποιήθηκαν περίπου 658 εκατομμύρια πληρωμές με κάρτες, αριθμός αυξημένος κατά σχεδόν 12% σε ετήσια βάση.
Η συνολική αξία τους ξεπέρασε τα €18,4 δις., επιβεβαιώνοντας τη συνεχή μετατόπιση της οικονομικής δραστηριότητας από τα μετρητά στα ηλεκτρονικά μέσα.
Διαβάστε ακόμα: Τα πρόστυχα τα "μαύρα" τα εισοδήματά σου
Πρωταθλήτρια στις πληρωμές με κάρτα
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται πλέον στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη μεγαλύτερη χρήση καρτών στις ηλεκτρονικές συναλλαγές.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, περίπου το 73% των ηλεκτρονικών πληρωμών στη χώρα πραγματοποιείται μέσω καρτών. Η επίδοση αυτή τοποθετεί την Ελλάδα πίσω μόνο από την Πορτογαλία και την Κύπρο σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Παράλληλα, η αγορά εξελίσσεται, καθώς αυξάνεται σταδιακά η χρήση ηλεκτρονικού χρήματος και ψηφιακών μεταφορών πιστώσεων, γεγονός που μειώνει ελαφρά το ποσοστό συμμετοχής των καρτών χωρίς όμως να περιορίζει τη συνολική εξάπλωση των ψηφιακών πληρωμών.
Το κενό ΦΠΑ μειώνεται, αλλά δεν εξαφανίζεται
Η πρόοδος αποτυπώνεται και στους δείκτες φορολογικής συμμόρφωσης.
Το λεγόμενο “κενό ΦΠΑ”, δηλαδή η διαφορά μεταξύ των φόρων που θα έπρεπε θεωρητικά να εισπραχθούν και εκείνων που τελικά καταλήγουν στα δημόσια ταμεία, υποχώρησε σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 2023 περιορίστηκε στο 11,4%, έναντι 24% το 2019.
Παρότι η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο έχει μειωθεί αισθητά, η Τράπεζα της Ελλάδος θεωρεί ότι εξακολουθεί να υπάρχει σημαντικό περιθώριο βελτίωσης. Για τον λόγο αυτό συνδέει άμεσα την περαιτέρω εξάπλωση των ηλεκτρονικών συναλλαγών με τη συνέχιση της προσπάθειας περιορισμού της φοροδιαφυγής.
Σταθεροί φόροι και επενδυτικά κίνητρα
Η έκθεση δεν περιορίζεται μόνο στο ζήτημα της φοροδιαφυγής. Η Τράπεζα της Ελλάδος επαναφέρει και τη συζήτηση για τη δημιουργία ενός πιο σταθερού και ανταγωνιστικού φορολογικού περιβάλλοντος που θα ενθαρρύνει τις επενδύσεις.
Στις προτάσεις της περιλαμβάνονται η διατήρηση φορολογικών κινήτρων για δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης, καθώς και η εφαρμογή επιταχυνόμενων αποσβέσεων για παραγωγικές επενδύσεις στη βιομηχανία και στον εξοπλισμό πάγιου κεφαλαίου.
Στόχος, σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα, είναι η ενίσχυση της παραγωγικότητας της ελληνικής οικονομίας, η προσέλκυση νέων επενδύσεων και η δημιουργία συνθηκών που θα επιτρέψουν υψηλότερους και διατηρήσιμους ρυθμούς ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια.
Add comment
Comments