Το νου σας ρεμάλια

Γιατί οι "κακές" αγορές ξεπουλάνε τα ομόλογα αυτών των χωρών; Σύνθετοι οι λόγοι. Αν εξαιρέσουμε το προφανές - χάλασαν οι παγκόσμιοι ζουρνάδες που κάνουν τις αγορές να χορεύουν - ένας βασικός λόγος έχει να κάνει με τη δημοσιονομική πορεία αυτών των χωρών. Τεράστια ελλείμματα, γιγαντιαία χρέη, ασθενής ανάπτυξη, πολιτική αβεβαιότητα και καμία διαφαινόμενη διάθεση να βάλει κάποιος το δάχτυλο επί τον τύπον των ήλων.

Τι σημαίνει ξεπούλημα; Σημαίνει αύξηση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων. Σε απλά Ελληνικά τα κράτη θα πληρώνουν περισσότερους τόκους για τα δάνειά τους. Για να αντιληφθούμε τα μεγέθη. Σήμερα το παγκόσμιο χρέος ανέρχεται σε περίπου $350 τρις. Μια αύξηση 150 μονάδων βάσης στα επιτόκια θα αυξήσει τους ετήσιους τόκους εξυπηρέτησης του χρέους κατά $5 τρις. Όσο το σύνολο των δημοσιονομικών εσόδων των ΗΠΑ. 

Πως φτάσαμε μέχρι εδώ; Απλό. Τα κράτη δεν ζουν σε συνθήκες ύφεσης ή ενός εξαιρετικού γεγονότος (πχ πανδημία), όμως ξοδεύουν και δανείζονται λες και οι κοινωνίες είναι ακόμα σε καραντίνα. Το έλλειμμα της Γαλλίας είναι στο 5% του ΑΕΠ με χρέος που έχει φτάσει στο 117%, των ΗΠΑ είναι το 6% με χρέος που ανεβαίνει αν ασανσέρ και ήδη έχει υπερβεί το ψυχολογικό όριο των $40 τρις.

Τέτοια μεγέθη βλέπει κανείς σε έκτακτες μόνο συνθήκες, σήμερα τα βλέπει με τον ουρανό ξάστερο. Και το ερώτημα είναι απλό: Τι θα γίνει αν ξεσπάσει μια νέα καταιγίδα;

Σκεφτείτε ένα νοικοκυριό. Του έτυχε μια στραβή. Μια ασθένεια σοβαρή. Αναγκαστικά βγήκε, δανείστηκε για να πληρώνει τα υψηλά έξοδα νοσηλείας του ασθενούς μέλους του. Εκείνη τη χρονιά μπήκε "με τα μπούνια" μέσα. Και βγήκε από το πρόβλημα με υψηλό χρέος και μεγάλο έλλειμμα (έσοδα  - έξοδα).

Τι κάνει ο καλός ο νοικοκύρης; Φροντίζει τα επόμενα χρόνια να έσοδά του να είναι σαφώς μεγαλύτερα από τα έξοδα του και να αποπληρώνει το χρέος όσο μπορεί με ταχύτερους ρυθμούς. Γιατί; Για έναν πολύ απλό λόγο: Τι θα γίνει αν ξανακάτσει μια στραβή; Ποιος θα τον δανείσει αν είναι υπερχρεωμένος; Και με τι όρους;