Η έξωση μιας 87χρονης άναψε τη σπίθα, χιλιάδες βγήκαν στους δρόμους και το Junts έδωσε τη χαριστική βολή στα δύο κυβερνητικά διατάγματα. Η στεγαστική κρίση μετατρέπεται πλέον σε κρίση διακυβέρνησης.
Από την Αργώ | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Η Ισπανία ξεκίνησε την εβδομάδα συζητώντας για τα ενοίκια και τις εξώσεις. Την τελειώνει συζητώντας για πρόωρες εκλογές.
Τα δύο έκτακτα στεγαστικά διατάγματα της κυβέρνησης του Pedro Sánchez καταψηφίστηκαν την Παρασκευή στο Κοινοβούλιο, μετατρέποντας μία κοινωνική κρίση που εδώ και μήνες σιγοβράζει σε μία από τις σοβαρότερες πολιτικές δοκιμασίες της κυβέρνησής του.
Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο στοιχείο της ιστορίας: το στεγαστικό δεν είναι πλέον απλώς ένα πρόβλημα κοινωνικής πολιτικής στην Ισπανία. Απειλεί να γίνει το ζήτημα που θα καθορίσει πότε θα στηθούν οι επόμενες κάλπες.
Το πρώτο από τα δύο κυβερνητικά διατάγματα απορρίφθηκε με 178 ψήφους έναντι 172. Το δεύτερο είχε ακόμη μεγαλύτερη απόσταση: 184 κατά και 166 υπέρ.
Από την έξωση της Maricarmen στην πολιτική κρίση
Η αφορμή ήταν μία εικόνα που συγκλόνισε την Ισπανία. Η 87χρονη Maricarmen Abascal εκδιώχθηκε από το σπίτι της στη Μαδρίτη, όπου ζούσε από το 1956. Η υπόθεσή της έγινε σχεδόν αμέσως σύμβολο μιας πολύ ευρύτερης στεγαστικής κρίσης: ακριβά ενοίκια, περιορισμένη προσφορά κατοικιών και ολοένα μεγαλύτερη δυσκολία των νεότερων Ισπανών να αποκτήσουν ή ακόμη και να νοικιάσουν σπίτι.
Ακολούθησαν διαδηλώσεις και κατασκηνώσεις διαμαρτυρίας στην Puerta del Sol, ενώ αντίστοιχες κινητοποιήσεις εμφανίστηκαν και σε άλλες ισπανικές πόλεις. Την ημέρα της ψηφοφορίας, διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από το Κοινοβούλιο ζητώντας από τους βουλευτές να εγκρίνουν τα μέτρα.
Η κυβέρνηση αντέδρασε παρουσιάζοντας δύο επείγοντα διατάγματα. Μεταξύ άλλων, προέβλεπαν παράταση της προστασίας ευάλωτων ενοικιαστών από εξώσεις έως το 2030, περιορισμούς σε ορισμένες κερδοσκοπικές αγορές ακινήτων και αυτόματες παρατάσεις συγκεκριμένων συμβάσεων μίσθωσης.
Το πολιτικό πρόβλημα όμως βρισκόταν αλλού.
Οι επτά βουλευτές που άλλαξαν την εξίσωση
Η κυβέρνηση Sánchez δεν διαθέτει αυτοδύναμη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Για κρίσιμες ψηφοφορίες εξαρτάται από μικρότερα κόμματα - και ιδιαίτερα από τους επτά βουλευτές του καταλανικού Junts.
Το Junts αποφάσισε να καταψηφίσει τα δύο διατάγματα. Το επιχείρημά του ήταν ότι οι παρεμβάσεις στην αγορά κατοικίας θα μπορούσαν να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα: να αποθαρρύνουν ιδιοκτήτες από το να διαθέτουν ακίνητα προς ενοικίαση, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο την προσφορά και αυξάνοντας τις τιμές. Το κόμμα ζήτησε από την κυβέρνηση να αποσύρει τα μέτρα και να διαπραγματευθεί νέο πακέτο.
Με το Λαϊκό κόμμα και το Vox επίσης απέναντι, η κοινοβουλευτική αριθμητική έγινε αμείλικτη. Και η κυβέρνηση έχασε.
Το πραγματικό πρόβλημα του Sánchez
Μια κυβέρνηση μπορεί φυσικά να χάσει μια κοινοβουλευτική ψηφοφορία χωρίς να πέσει. Η συγκεκριμένη ήττα όμως έχει διαφορετικό βάρος.
Πριν ακόμη ανοίξουν οι κάλπες στη Βουλή, ανώτερα στελέχη των Σοσιαλιστών συζητούσαν ήδη το ενδεχόμενο ο Sánchez να απαντήσει σε μια ήττα με πρόωρες εκλογές. Η σκέψη ήταν ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να μετατρέψει την απόρριψη των στεγαστικών μέτρων σε κεντρικό πολιτικό δίλημμα.
Η στρατηγική είναι εύκολο να κατανοηθεί. Ο Sánchez θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι προσπάθησε να προστατεύσει τους ενοικιαστές και ότι μια ετερόκλητη κοινοβουλευτική συμμαχία - από το Λαϊκό κόμμα και το Vox μέχρι το Junts - εμπόδισε τα μέτρα.
Η αντιπολίτευση από την άλλη μπορεί να αντιτείνει ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα ανεπαρκούς προσφοράς κατοικιών με περισσότερη ρύθμιση, η οποία ενδέχεται να κάνει ακόμη λιγότερο ελκυστική τη διάθεση κατοικιών προς ενοικίαση.
Και κάπου εδώ το στεγαστικό μετατρέπεται σε πολύ μεγαλύτερη πολιτική σύγκρουση.
Το δίλημμα πίσω από την ισπανική κρίση
Η Ισπανία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πρόβλημα που αφορά πλέον μεγάλο μέρος της Ευρώπης. Όταν τα ενοίκια ανεβαίνουν ταχύτερα από τα εισοδήματα και η ιδιοκατοίκηση απομακρύνεται από τις δυνατότητες των νεότερων γενεών, οι κυβερνήσεις δέχονται τεράστια πίεση να παρέμβουν.
Όμως κάθε παρέμβαση έχει δεύτερες επιπτώσεις. Περισσότερη προστασία των ενοικιαστών μπορεί να περιορίσει τις εξώσεις και να προσφέρει ασφάλεια σε ευάλωτα νοικοκυριά. Οι επικριτές της όμως υποστηρίζουν ότι, εάν αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο για τους ιδιοκτήτες, μπορεί να μειώσει τα σπίτια που προσφέρονται προς ενοικίαση.
Αντίστοιχα, η απελευθέρωση της αγοράς μπορεί να ενθαρρύνει περισσότερη προσφορά, χωρίς όμως να εγγυάται ότι τα σπίτια θα γίνουν γρήγορα προσιτά για τα χαμηλότερα και μεσαία εισοδήματα.
Γι’ αυτό και η ισπανική σύγκρουση δεν είναι απλώς "ενοικιαστές εναντίον ιδιοκτητών". Είναι μια σύγκρουση για το ποιος θα πληρώσει το κόστος μιας αγοράς κατοικίας που δεν παράγει αρκετά προσιτά σπίτια.
Από τη Maricarmen στις κάλπες;
Η ειρωνεία είναι εντυπωσιακή. Μια 87χρονη γυναίκα χάνει το σπίτι στο οποίο ζούσε επί επτά δεκαετίες. Η εικόνα προκαλεί διαδηλώσεις. Οι διαδηλώσεις αναγκάζουν την κυβέρνηση να παρουσιάσει επείγοντα μέτρα. Τα μέτρα διασπούν την εύθραυστη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Και η κοινοβουλευτική ήττα ανοίγει τώρα τη συζήτηση για πρόωρες εθνικές εκλογές.
Η κανονική κοινοβουλευτική περίοδος λήγει το επόμενο καλοκαίρι. Μέχρι στιγμής ο Sánchez δεν έχει ανακοινώσει διάλυση της Βουλής, επομένως οι πρόωρες εκλογές παραμένουν πολιτικό ενδεχόμενο και όχι τετελεσμένο γεγονός.
Αλλά ένα πράγμα έχει ήδη αλλάξει. Στην Ισπανία, το ερώτημα "πόσο κοστίζει ένα σπίτι;" αρχίζει να συνδέεται με ένα πολύ διαφορετικό ερώτημα: "Πόσο ακόμη μπορεί να κυβερνήσει ο Pedro Sánchez;"
Add comment
Comments