Και τα δύο κόμματα επιδιώκουν να αναδιαμορφώσουν την Ένωση με επίκεντρο την εθνική κυριαρχία, αλλά διαφέρουν στη δημοσιονομική πολιτική, την ενέργεια και το εύρος των μεταρρυθμίσεων που προτείνουν.
Από τον Τηλέμαχο | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Κανένα από τα δύο κόμματα δεν υποστηρίζει πλέον την έξοδο από την ΕΕ. Αντί γι’ αυτό, θέλουν να τη μετατρέψουν σε συμμαχία κυρίαρχων κρατών, με ασθενέστερους θεσμούς και περιορισμένες αρμοδιότητες.
Αν ανέλθουν στην εξουσία, τα σχέδιά τους θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη γαλλογερμανική συνεργασία, η οποία επί δεκαετίες βρίσκεται στον πυρήνα της ευρωπαϊκής ενοποίησης, και να αναδιαμορφώσουν το μέλλον της ΕΕ.
Η Άλις Βάιντελ, επικεφαλής της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD), παρουσίασε την Τετάρτη, σε συνέντευξη Τύπου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το σχέδιό της με τίτλο "Νέα Συμφωνία για την Ευρώπη". Μία εβδομάδα νωρίτερα, η Μαρίν Λεπέν είχε παρουσιάσει το δικό της όραμα στο πολυτελές The Hotel στις Βρυξέλλες.
Και οι δύο βρίσκονται σε ισχυρή εκλογική θέση. Μετά τη μεγάλη νίκη του AfD στις περιφερειακές εκλογές της Σαξονίας-Άνχαλτ τον περασμένο Σεπτέμβριο, το κόμμα της Βάιντελ βρίσκεται σε τροχιά ανάληψης της ηγεσίας γερμανικού κρατιδίου για πρώτη φορά στην ιστορία του. Παράλληλα, προηγείται στις δημοσκοπήσεις σε εθνικό επίπεδο. "Στόχος μας είναι να αναλάβουμε κυβερνητικές ευθύνες μετά τις επόμενες ομοσπονδιακές εκλογές", δήλωσε η Βάιντελ στο Στρασβούργο.
Στη Γαλλία, πρόσφατη δημοσκόπηση της Ifop δίνει στη Λεπέν ποσοστό 34%-38% στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών του 2027, παρά το πρόσφατο κύμα διαδηλώσεων στη χώρα.
Και τα δύο κόμματα αντιτίθενται στη συνέχιση της χρηματοδοτικής στήριξης προς την Ουκρανία, επικρίνουν το ρυθμιστικό βάρος της ΕΕ, απορρίπτουν την περαιτέρω ενοποίηση και θέλουν να περιορίσουν τις εξουσίες των ευρωπαϊκών θεσμών.
Διαφωνούν, όμως, στη δημοσιονομική και την ενεργειακή πολιτική, καθώς και στο πόσο μακριά πρέπει να φτάσει η απομάκρυνση των χωρών τους από τους κοινούς ευρωπαϊκούς κανόνες. Το AfD προχωρά περισσότερο, προτείνοντας εξαιρέσεις που θα επέτρεπαν στη Γερμανία να παρακάμπτει ορισμένες πολιτικές της ΕΕ.
Τέλος στη χρηματοδότηση της Ουκρανίας
Οι δύο ηγέτιδες συμφωνούν ότι πρέπει να σταματήσει η οικονομική στήριξη της ουκρανικής αντίστασης στη ρωσική εισβολή. Στη συνέντευξη Τύπου της περασμένης εβδομάδας, η Λεπέν υποστήριξε ότι τα πιεσμένα δημόσια οικονομικά της Γαλλίας δεν μπορούν πλέον να αντέξουν τη βοήθεια προς το Κίεβο και ζήτησε την άρση των κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας.
"Προφανώς συμφωνήσαμε να διατηρήσουμε μια σειρά μηχανισμών για την εκπαίδευση των στρατιωτών και του στρατού τους, καθώς και για την παροχή βοήθειας, μεταξύ άλλων και σε εξοπλισμό. Δεν μπορούμε, όμως, να συνεχίσουμε να χρηματοδοτούμε την Ουκρανία. Επομένως, αυτή η χρηματοδότηση θα σταματήσει", είπε.
Η Βάιντελ δήλωσε την Τετάρτη ότι επιθυμεί μια ειρηνευτική συμφωνία και ζήτησε "μια λογική διπλωματική προσέγγιση", η οποία θα λαμβάνει υπόψη τα "συμφέροντα ασφαλείας της Ουκρανίας και της Ρωσίας". Σε πρόσφατη συνέντευξή της στον Economist, υποστήριξε ότι η Ουκρανία έχει ήδη χάσει τον πόλεμο και δεσμεύτηκε να τερματίσει τη γερμανική στήριξη προς το Κίεβο.
Δημοσιονομική πολιτική: η μεγαλύτερη διαφορά
Η σημαντικότερη απόκλιση μεταξύ των δύο σχεδίων αφορά τη δημοσιονομική πολιτική. Η Λεπέν θέλει να εναρμονιστούν σε επίπεδο ΕΕ οι φόροι στα καπνικά προϊόντα, το αλκοόλ και τις μεγάλες επιχειρήσεις, ώστε να αποτραπεί ο φορολογικός ανταγωνισμός μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. Πρότεινε επίσης να αναθεωρηθεί η εντολή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), ώστε να δίνεται μεγαλύτερη βαρύτητα στην οικονομική ανάπτυξη και όχι αποκλειστικά στη σταθερότητα των τιμών.
"Όπως πίστευα ανέκαθεν, η ΕΚΤ πρέπει να επανεξετάσει την πορεία της. Είναι απαραίτητο να λαμβάνει υπόψη την απασχόληση, την ανάπτυξη και την καινοτομία, δεδομένου ότι οι πολιτικές νομισματικής χαλάρωσης που εφαρμόστηκαν από το 2010 έως το 2022 δεν κατευθύνθηκαν στις επενδύσεις του μέλλοντος", είπε την περασμένη εβδομάδα.
Το AfD, αντίθετα, αντιτίθεται σε κάθε μεταβίβαση δημοσιονομικής κυριαρχίας σε υπερεθνικούς θεσμούς και υποστηρίζει ότι η ΕΚΤ πρέπει να περιοριστεί αυστηρά στην αρχική της αποστολή: τη διασφάλιση της σταθερότητας των τιμών. "Υπάρχει απαγόρευση να χρηματοδοτεί η ΕΚΤ, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το κρατικό χρέος. Και τι κάνει η ΕΚΤ; Χρηματοδοτεί το κρατικό χρέος", δήλωσε η Βάιντελ.
Και τα δύο κόμματα απορρίπτουν κατηγορηματικά το κοινό χρέος της ΕΕ και θέλουν να μειώσουν τις εισφορές των χωρών τους στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Η Λεπέν επιδιώκει να περιορίσει την καθαρή συνεισφορά της Γαλλίας στα €5 δισ. ετησίως. Ούτε η Βάιντελ ούτε το σχέδιο του AfD προσδιορίζουν συγκεκριμένο ποσό· τονίζουν, αντί γι’ αυτό, την ανάγκη να τερματιστεί ο ρόλος της Γερμανίας ως "ταμία" της Ένωσης.
Ενέργεια: ο συνοριακός φόρος άνθρακα της ΕΕ και η ελευθερία χρήσης άνθρακα
Στην ενεργειακή και κλιματική πολιτική, και τα δύο κόμματα επικρίνουν την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και στηρίζουν την πυρηνική ενέργεια, αλλά προτείνουν διαφορετικές προσεγγίσεις. Η Λεπέν απέρριψε τον χαρακτηρισμό "κλιματοσκεπτικιστικό" για το κόμμα της, τάχθηκε υπέρ ενός συνοριακού φόρου άνθρακα της ΕΕ και πρότεινε να συνδέονται οι εισφορές των κρατών μελών στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό με τις εκπομπές άνθρακα. Με αυτόν τον τρόπο, όπως υποστήριξε, θα ενθαρρύνεται η μετάβαση στην καθαρή ενέργεια.
"Όσο περισσότερο αποκλίνει μια χώρα από τους στόχους [της Συμφωνίας του Παρισιού], τόσο μεγαλύτερη θα πρέπει να είναι η συνεισφορά της", είπε.
Το σχέδιο του AfD, αντίθετα, δίνει έμφαση στην απόλυτη ελευθερία κάθε χώρας να επιλέγει το ενεργειακό της μείγμα. Αυτό σημαίνει ότι η Γερμανία θα πρέπει να μπορεί να χρησιμοποιεί πυρηνική ενέργεια, άνθρακα, φυσικό αέριο και ανανεώσιμες πηγές, ανάλογα με τις ανάγκες της οικονομίας της.
"Σήμερα βασιζόμαστε πλήρως σε μια ιδεολογική ενεργειακή μετάβαση, με την αιολική και την ηλιακή ενέργεια. Βλέπουμε αυτή την εξέλιξη σε όλη την Ευρώπη, μέσα από την εφαρμογή της Πράσινης Συμφωνίας, του νόμου για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων και, κυρίως, της απαγόρευσης των κινητήρων εσωτερικής καύσης. Αυτό αποτελεί κατάφωρη διατάραξη της ελεύθερης οικονομίας της αγοράς", είπε η Βάιντελ.
Η Λεπέν στοχεύει την Κομισιόν - το AfD θέλει να αποδυναμώσει και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Και τα δύο κόμματα θέλουν να αφαιρεθούν αρμοδιότητες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να περιοριστεί ο ρόλος της σε μια "γραμματεία στην υπηρεσία των χωρών", όπως το έθεσε η Λεπέν.
"Η Επιτροπή θέλει να γίνει κράτος. Εμείς δεν το θέλουμε", είπε, απορρίπτοντας κάθε φιλοδοξία της ΕΕ να αναλάβει εκτελεστικές αρμοδιότητες στην ασφάλεια, τη διπλωματία και τις υπηρεσίες πληροφοριών. Θέλει επίσης να καταργηθούν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών και η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, δύο συμβουλευτικά όργανα που εκπροσωπούν τις τοπικές αρχές και κοινωνικά συμφέροντα.
Η Βάιντελ έχει παρόμοια θέση. "Δεν θέλουμε μια μη εκλεγμένη Επιτροπή να παρεμβαίνει και να αναστατώνει την ιδιωτική σας ζωή και τη διαδικασία λήψης αποφάσεων στα κράτη μέλη", είπε.
Το AfD προχωρά ένα βήμα παραπέρα, αμφισβητώντας τη νομιμοποίηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και υποστηρίζοντας μια Ευρώπη με επίκεντρο τα κυρίαρχα εθνικά κράτη.
Μία από τις πιο ριζικές προτάσεις του σχεδίου "Νέα Συμφωνία για την Ευρώπη" αναφέρει: "Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν θα πρέπει πλέον να εκλέγεται άμεσα, αλλά να αποτελείται από αντιπροσώπους που ορίζονται από τα εθνικά κοινοβούλια".
Διαφορετικές στρατηγικές για την αλλαγή
Η Λεπέν οραματίζεται την αναμόρφωση της ΕΕ μετά τις εκλογές στην Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και την Πολωνία, όπου τα ακροδεξιά κόμματα αναμένεται είτε να επικρατήσουν είτε να σημειώσουν σημαντικά κέρδη.
Το πολωνικό κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη θα μπορούσε να επιστρέψει στην εξουσία, ενώ το ισπανικό Vox θα μπορούσε να συμμετάσχει σε κυβέρνηση μαζί με το Λαϊκό Κόμμα. Στη Γαλλία, η Μαρίν Λεπέν θα μπορούσε να γίνει η πρώτη ακροδεξιά πρόεδρος της χώρας.
"Αυτό θα είναι το κοινό μας εγχείρημα για τα επόμενα χρόνια και τις επόμενες δεκαετίες. […] Δεν θα περιοριστεί απλώς στην ανατροπή όσων έγιναν πολύ άσχημα στην ευρωπαϊκή σκηνή τα τελευταία 30 χρόνια", είπε. Υποστήριξε ότι στη νέα "Ευρώπη των εθνών" οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δεν θα ασκούν εξουσία πάνω στα κράτη μέλη.
Το AfD, αντίθετα, θεωρεί το 2029 κομβική χρονιά για τη μεταρρύθμιση της ΕΕ. Τότε, οι ευρωεκλογές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια "πατριωτική δεξιά πλειοψηφία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο".
Το κόμμα αφήνει επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο μονομερών κινήσεων από τη Γερμανία, αν αποτύχει η σχεδιαζόμενη μεταρρύθμιση της ΕΕ. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η εκτεταμένη χρήση εξαιρέσεων για τη Γερμανία σε τομείς όπως η ελεύθερη κυκλοφορία, η άμυνα, η φορολογία, η κοινωνική πολιτική και η μετανάστευση.
"Αν το σύστημα Σένγκεν τελειώσει και δεν λειτουργεί, πρέπει να αποχωρήσουμε από το Σένγκεν και να προστατεύσουμε τα σύνορά μας", δήλωσε η Βάιντελ. Επικαλέστηκε τις προκλήσεις για την ελεύθερη κυκλοφορία, με αφορμή περιστατικά όπως η μαζική άφιξη παράτυπων μεταναστών στη Θέουτα τον περασμένο Ιούλιο.
Η εξαίρεση στον τομέα της μετανάστευσης θα σήμαινε ότι η Γερμανία "δεν θα συμμετέχει πλέον σε κανέναν ευρωπαϊκό μηχανισμό κατανομής [μεταναστών] ή σε ποσοστώσεις ασύλου", εξέλιξη που θα υπονόμευε το Σύμφωνο Μετανάστευσης της ΕΕ. Η Γερμανία έχει σήμερα τη μεγαλύτερη ποσόστωση αλληλεγγύης στην Ένωση και είναι υπεύθυνη για τη μετεγκατάσταση 4.555 αιτούντων άσυλο από χώρες της πρώτης γραμμής το 2026.
Το AfD αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο εξόδου από την ΕΕ
Αν αποδειχθεί αδύνατη μια ριζική αλλαγή στη δομή της ΕΕ, το σχέδιο του AfD αναφέρει ότι "ο γερμανικός λαός θα πρέπει τότε να αποφασίσει ο ίδιος". Η διατύπωση θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως έμμεση αναφορά σε δημοψήφισμα για την παραμονή της Γερμανίας στην ΕΕ, ως έσχατη λύση. Η Βάιντελ, πάντως, δεν έθεσε αυτό το ενδεχόμενο στη συνέντευξη Τύπου.
Η Λεπέν, η οποία στο παρελθόν υποστήριζε ένθερμα την έξοδο της Γαλλίας από την ΕΕ, έχει σταδιακά εγκαταλείψει την ιδέα. Κατά την προεκλογική της εκστρατεία το 2022, στράφηκε σε μια στρατηγική ριζικής αλλαγής της Ένωσης εκ των έσω.
Add comment
Comments