Η άδεια καλύπτει εργασίες έρευνας και πόντισης, ενώ η ναυτική οδηγία προβλέπει έρευνες από το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo έως τις 6 Μαρτίου 2027. Το επόμενο κρίσιμο τεστ είναι η εξέλιξη των εργασιών σε μια περιοχή όπου παραμένει ανοιχτή η ελληνοτουρκική διαφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες.
Από την Αληκτώ | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Η NAVTEX για τις έρευνες του Great Sea Interconnector (GSI), της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, εκδόθηκε την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου από τον σταθμό Ηρακλείου. Η εξέλιξη ακολούθησε την ολοκλήρωση των ελληνικών αδειοδοτικών διαδικασιών και ανοίγει τον δρόμο για την επιστροφή του γαλλικού πλοίου Abeille Marengo στην περιοχή των ερευνών. Το υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι ενέκρινε εργασίες έρευνας και πόντισης καλωδίου, ύστερα από αίτημα της γαλλικής Nexans για λογαριασμό της εταιρείας του έργου GSI και θετική γνωμοδότηση της αρμόδιας διυπουργικής επιτροπής. Στη συνέχεια εκδόθηκε η προβλεπόμενη NAVTEX.
Η ναυτική οδηγία, με ισχύ έως τις 6 Μαρτίου 2027, αφορά έρευνες για την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου σε θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Κρήτης και προς την Ανατολική Μεσόγειο. Ζητά από τα διερχόμενα πλοία να τηρούν απόσταση δύο ναυτικών μιλίων από την περιοχή των εργασιών.
Η έκδοση της NAVTEX αποτελεί ουσιαστικό διαδικαστικό βήμα, αλλά δεν σημαίνει ότι ξεκινά αμέσως η πόντιση του καλωδίου. Το Abeille Marengo θα εκτελέσει πρώτα θαλάσσιες έρευνες, οι οποίες θα συμβάλουν στην αποτύπωση και στην επιβεβαίωση της διαδρομής. Τα αποτελέσματα είναι σημαντικά και για τον τεχνικό σχεδιασμό και για τον υπολογισμό του τελικού κόστους. Η αδειοδότηση καλύπτει τις εργασίες έρευνας και πόντισης, ενώ η συγκεκριμένη NAVTEX περιγράφει επιχείρηση έρευνας για την εγκατάσταση υποβρύχιου καλωδίου.
Ένα έργο 900 χιλιομέτρων και ισχύος 1.000 MW
Το σκέλος Ελλάδας–Κύπρου προβλέπει αμφίδρομη ηλεκτρική σύνδεση υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος, μήκους περίπου 900 χιλιομέτρων και αρχικής μεταφορικής ικανότητας 1.000 MW. Στόχος είναι να συνδεθεί η Κύπρος - το τελευταίο κράτος-μέλος της ΕΕ χωρίς διασύνδεση με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο - με την Ελλάδα και, μέσω αυτής, με την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας. Σε μεταγενέστερη φάση προβλέπεται επέκταση της διασύνδεσης προς το Ισραήλ.
Το έργο έχει ενταχθεί στα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος της ΕΕ και έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση περίπου €657 εκατ. από τον μηχανισμό "Συνδέοντας την Ευρώπη". Η ευρωπαϊκή στήριξη συνδέεται με τη στρατηγική σημασία της διασύνδεσης, καθώς μπορεί να περιορίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου και να διευκολύνει την αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Τον Αύγουστο, ο γαλλικός επενδυτικός όμιλος Meridiam συμφώνησε να αποκτήσει πλειοψηφική συμμετοχή στην εταιρεία GSI, ενώ υπεγράφη και συμφωνία για τις θαλάσσιες έρευνες μεταξύ ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans. Η εξέλιξη ενίσχυσε τη γαλλική παρουσία στο έργο, τόσο σε επίπεδο επενδυτή όσο και μέσω της Nexans, που έχει αναλάβει την κατασκευή και εγκατάσταση των καλωδίων.ς Ελληνικής Δημοκρατίας
Το γεωπολιτικό τεστ στη θάλασσα
Η επανεκκίνηση των ερευνών έχει και διπλωματική διάσταση. Η Τουρκία έχει αμφισβητήσει στο παρελθόν τη δικαιοδοσία των ελληνικών και κυπριακών αρχών σε τμήματα της περιοχής, ενώ αντιτίθεται στο έργο υποστηρίζοντας ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι δικές της θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες. Η Ελλάδα και η Κύπρος απορρίπτουν αυτή την προσέγγιση. Οι διαφωνίες είχαν συμβάλει στην αναστολή προηγούμενων εργασιών το 2024. Δημοσίευμα της Καθημερινής, επικαλούμενο τουρκική διπλωματική πηγή, ανέφερε ότι η Γαλλία βρίσκεται σε επαφή με την Άγκυρα για τις προγραμματισμένες εργασίες και ότι η τουρκική πλευρά επιδιώκει οι σχετικές συνεννοήσεις να γίνουν μέσω διπλωματικών διαύλων. Η στάση της Τουρκίας θα φανεί στην πράξη, καθώς το ερευνητικό πλοίο κινηθεί στην περιοχή που καλύπτει η NAVTEX.
Παραμένουν τα ερωτήματα για κόστος και χρονοδιάγραμμα
Η έκδοση της NAVTEX δεν επιλύει τις οικονομικές εκκρεμότητες του GSI. Τον Σεπτέμβριο, ο υπουργός Οικονομικών της Κύπρου, Μάκης Κεραυνός, δήλωσε ότι το τελικό κόστος ενδέχεται να υπερβεί την εκτίμηση των €1,9 δισ. και ότι η βιωσιμότητα του έργου και η τελική του δαπάνη εξακολουθούν να αξιολογούνται. Παράλληλα, η κυπριακή ρυθμιστική αρχή ενέργειας ενημέρωσε τον Οκτώβριο ότι η ολοκλήρωση και η έναρξη λειτουργίας της διασύνδεσης μετατίθενται για την 1η Ιανουαρίου 2031, ένα έτος αργότερα από τον προηγούμενο στόχο. Η ίδια ενημέρωση συνέδεσε τον ακριβέστερο προσδιορισμό του κόστους με την ολοκλήρωση των ερευνών στον βυθό.
Έτσι, η έκδοση της NAVTEX σηματοδοτεί πρόοδο σε ένα έργο που έχει καθυστερήσει και έχει αποκτήσει έντονη γεωπολιτική σημασία. Η συνέχεια θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση των ερευνών, την αντιμετώπιση των οικονομικών εκκρεμοτήτων και το κατά πόσο οι εργασίες θα προχωρήσουν χωρίς νέα εμπόδια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Add comment
Comments