Η Γερμανία συνδέει την έγκριση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού 2028–2034 με τη δέσμευση όλων των κρατών-μελών να συμμετάσχουν στη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Από την Κίρκη | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Το Βερολίνο ανεβάζει τους τόνους: Χωρίς συμφωνία για την Ουκρανία, δεν υπάρχει συμφωνία για τον προϋπολογισμό
Η χρηματοδότηση της Ουκρανίας εξελίσσεται σε μείζονα πολιτική σύγκρουση στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η Γερμανία αποφάσισε να χρησιμοποιήσει το ισχυρότερο διαπραγματευτικό της όπλο: τη συγκατάθεσή της στον επόμενο επταετή ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προειδοποίησε ότι το Βερολίνο δεν πρόκειται να υποστηρίξει τον προϋπολογισμό της περιόδου 2028–2034 εάν προηγουμένως δεν υπάρξει συλλογική δέσμευση για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times στις 9 Νοεμβρίου, η προειδοποίηση διατυπώθηκε σε επιστολή προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, με ημερομηνία 6 Νοεμβρίου. Το γερμανικό αίτημα είναι σαφές: όλα τα κράτη-μέλη πρέπει να αναλάβουν δίκαιο μερίδιο της οικονομικής επιβάρυνσης που συνεπάγεται η συνέχιση του πολέμου και η διατήρηση της δημοσιονομικής λειτουργίας του ουκρανικού κράτους.
Η επιστολή, την οποία είδαν επίσης οι δημοσιογράφοι του Rapporteur, συνδέει τη συμμετοχή στη χρηματοδότηση της Ουκρανίας με την πρόοδο των ευρύτερων ευρωπαϊκών δημοσιονομικών διαπραγματεύσεων. Πρόκειται για μια σημαντική αλλαγή στη γερμανική διαπραγματευτική στρατηγική.
Το Βερολίνο δεν περιορίζεται πλέον στο να ζητά περισσότερη αλληλεγγύη προς το Κίεβο. Απειλεί να εμποδίσει μια συμφωνία που αφορά το σύνολο των ευρωπαϊκών πολιτικών: από τις αγροτικές ενισχύσεις και την περιφερειακή ανάπτυξη έως την έρευνα, την άμυνα και τις επενδύσεις στην ανταγωνιστικότητα.
Η κίνηση του Μερτς αποκαλύπτει ένα βαθύτερο πρόβλημα: η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναλάβει έναν ολοένα μεγαλύτερο γεωπολιτικό ρόλο, χωρίς να έχει εξασφαλίσει αντίστοιχα σταθερούς μηχανισμούς χρηματοδότησης.
Η οικονομική πραγματικότητα: Ένα χρηματοδοτικό πρόβλημα δεκάδων δισεκατομμυρίων
Η ουκρανική οικονομία εξακολουθεί να λειτουργεί υπό συνθήκες πολέμου. Οι στρατιωτικές δαπάνες, η καταστροφή ενεργειακών εγκαταστάσεων, η απώλεια παραγωγικής δυναμικότητας και η ανάγκη διατήρησης των βασικών κρατικών υπηρεσιών δημιουργούν εξαιρετικά μεγάλες χρηματοδοτικές ανάγκες.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις αγορές όπλων. Το ουκρανικό κράτος πρέπει να εξακολουθήσει να πληρώνει μισθούς, συντάξεις, κοινωνικές παροχές, δημόσιες υπηρεσίες και το κόστος αποκατάστασης κρίσιμων υποδομών. Η έκταση των αναγκών είναι τέτοια ώστε η χώρα δεν μπορεί να τις καλύψει αποκλειστικά από τα δικά της φορολογικά έσοδα.
Στις ευρωπαϊκές συζητήσεις εμφανίζονται τρία βασικά οικονομικά μεγέθη:
Η διάκριση είναι κρίσιμη. Τα €70 δισ. δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως το σύνολο των αναγκών από το οποίο αφαιρούνται αυτομάτως τα €45 δισ. Το Reuters περιγράφει το ποσό ως εκτιμώμενο κενό που παραμένει παρά την προγραμματισμένη ευρωπαϊκή συνεισφορά. Άλλα δημοσιεύματα χρησιμοποιούν διαφορετική βάση υπολογισμού, επομένως τα ποσά δεν είναι όλα άμεσα αθροίσιμα.
Αυτή ακριβώς η αβεβαιότητα για τις πραγματικές ανάγκες και τις διαθέσιμες δεσμεύσεις αποτελεί μέρος του προβλήματος. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούνται να αποφασίσουν όχι μόνο πόσα χρήματα θα διαθέσουν, αλλά και ποιος θα αναλάβει το οικονομικό βάρος, με ποιους όρους και για πόσο χρονικό διάστημα.
Το σημερινό μοντέλο έκτακτων αποφάσεων γίνεται ολοένα δυσκολότερο να συντηρηθεί. Κάθε νέο πακέτο απαιτεί διαπραγματεύσεις, πολιτικές παραχωρήσεις και αναζήτηση χρηματοδοτικών πηγών. Για τους ευρωπαϊκούς προϋπολογισμούς, σημαίνει ότι μια δαπάνη με πολυετή χαρακτήρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται συχνά με προσωρινές λύσεις.
Η σύγκρουση για τον επιμερισμό των βαρών: Ποιος πληρώνει και ποιος εξαιρείται;
Η γερμανική παρέμβαση δεν στρέφεται εναντίον της χρηματοδότησης της Ουκρανίας. Αντίθετα, αποσκοπεί στη διασφάλισή της. Το πρόβλημα για το Βερολίνο είναι ότι η οικονομική επιβάρυνση δεν κατανέμεται ομοιόμορφα μεταξύ των κρατών-μελών.
Η Ουγγαρία, η Σλοβακία, η Τσεχία και η Βουλγαρία έχουν εκφράσει αντίθεση στην ανάληψη πρόσθετων χρηματοδοτικών υποχρεώσεων. Οι τρεις πρώτες χώρες είχαν ήδη εξασφαλίσει εξαίρεση από τη συμμετοχή στο κόστος τόκων του υφιστάμενου ευρωπαϊκού δανείου των €90 δισ.
Αυτό σημαίνει ότι οι υπόλοιπες 24 χώρες ανέλαβαν την επιβάρυνση των ετήσιων τόκων, η οποία εκτιμάται σε περίπου €3 δισ. Για τη Γερμανία, η πρακτική αυτή δημιουργεί δύο προβλήματα.
Πρώτον, αυξάνει το δημοσιονομικό βάρος των κρατών που συμμετέχουν.
Δεύτερον, δημιουργεί ένα πολιτικό προηγούμενο: ορισμένες κυβερνήσεις μπορούν να αποφεύγουν τη συμμετοχή σε κοινές υποχρεώσεις, διατηρώντας παράλληλα τις απαιτήσεις τους για χρηματοδότηση από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή αρκετές από τις χώρες που εμφανίζονται απρόθυμες να χρηματοδοτήσουν την Ουκρανία είναι ταυτόχρονα αποδέκτες ευρωπαϊκών κονδυλίων συνοχής.
Έτσι δημιουργείται ένα νέο πολιτικό δίλημμα: Μπορεί ένα κράτος-μέλος να διεκδικεί ευρωπαϊκή αλληλεγγύη για τις δικές του αναπτυξιακές ανάγκες, αλλά να αρνείται να συμμετάσχει σε μια κοινή ευρωπαϊκή προτεραιότητα ασφαλείας;
Από την άλλη πλευρά, οι κυβερνήσεις που αντιδρούν μπορούν να επικαλεστούν τις δικές τους δημοσιονομικές δυσκολίες, τις διαφορετικές εκτιμήσεις τους για τη στρατηγική απέναντι στη Ρωσία και το δικαίωμα των εθνικών κοινοβουλίων να αποφασίζουν για την ανάληψη νέου χρέους.
Η διαφωνία, επομένως, δεν αφορά μόνο τα χρήματα. Αφορά τα όρια της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και την κατανομή της δημοσιονομικής κυριαρχίας.
Ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός μετατρέπεται σε πεδίο γεωπολιτικής σύγκρουσης
Ο επόμενος πολυετής δημοσιονομικός προϋπολογισμός της ΕΕ θα καλύπτει την περίοδο 2028–2034. Δεν πρόκειται για μια συνηθισμένη λογιστική διαδικασία.
Ο προϋπολογισμός καθορίζει τις βασικές πολιτικές προτεραιότητες της Ένωσης για επτά χρόνια, τη χρηματοδότηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, τα προγράμματα συνοχής, τις επενδύσεις στην ανταγωνιστικότητα και τους πόρους για νέες κοινές δράσεις.
Οι διαπραγματεύσεις ήταν ήδη εξαιρετικά δύσκολες πριν από το γερμανικό τελεσίγραφο. Σύμφωνα με την Υπηρεσία Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι διαφορές μεταξύ των ευρωπαϊκών θεσμών είναι σημαντικές.
Η διαφορά μεταξύ της πρότασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της τελευταίας πρότασης της ιρλανδικής προεδρίας υπερβαίνει τα €316 δισ. Και όλα αυτά πριν προκύψει μια οριστική συμφωνία για τη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Οι χώρες που συνεισφέρουν καθαρά στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό ζητούν περιορισμό των δαπανών και μεγαλύτερη δημοσιονομική πειθαρχία.Αντίθετα, οι χώρες που ωφελούνται περισσότερο από τις πολιτικές συνοχής και τις αγροτικές ενισχύσεις αντιτίθενται σε περικοπές των παραδοσιακών ευρωπαϊκών προγραμμάτων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιδιώκουν παράλληλα περισσότερους πόρους για άμυνα, ανταγωνιστικότητα, τεχνολογία και ενεργειακή ασφάλεια. Το αποτέλεσμα είναι μια εξαιρετικά δύσκολη εξίσωση.
Η Ευρώπη θέλει να δαπανά περισσότερα για νέες στρατηγικές προτεραιότητες, αλλά δεν υπάρχει αντίστοιχη πολιτική συμφωνία για αύξηση των διαθέσιμων πόρων. Η γερμανική παρέμβαση μεταφέρει τώρα τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας στο κέντρο αυτής της αντιπαράθεσης.
Κοινός ευρωπαϊκός δανεισμός: Η λύση που δημιουργεί νέα προβλήματα
Μία από τις επιλογές που εξετάζονται είναι η έκδοση νέου κοινού ευρωπαϊκού χρέους. Η λογική είναι γνωστή από το Ταμείο Ανάκαμψης: η Ευρωπαϊκή Ένωση δανείζεται από τις διεθνείς αγορές, αξιοποιώντας την πιστοληπτική της ισχύ, και διοχετεύει τους πόρους σε συγκεκριμένες πολιτικές προτεραιότητες.
Η χρηματοδότηση της Ουκρανίας μέσω κοινών ευρωπαϊκών δανείων παρουσιάζει ορισμένα σημαντικά πλεονεκτήματα. Προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα, αποφεύγει την ανάγκη συνεχών διμερών διαπραγματεύσεων και επιτρέπει την κατανομή του χρηματοδοτικού βάρους σε περισσότερα χρόνια.
Δεν εξαφανίζει, ωστόσο, το κόστος. Κάθε δάνειο συνεπάγεται τόκους, υποχρεώσεις αποπληρωμής και ανάγκη δημοσιονομικής κάλυψης. Ακόμη και όταν οι πόροι κατευθύνονται στην Ουκρανία, η ευθύνη εξυπηρέτησης του ευρωπαϊκού δανεισμού πρέπει να κατανεμηθεί με συγκεκριμένους κανόνες.
Αυτό ακριβώς προκαλεί αντιδράσεις. Οι χώρες που δεν επιθυμούν να συμμετάσχουν στη χρηματοδότηση της Ουκρανίας μπορεί να αντιτίθενται και στην ανάληψη κοινών υποχρεώσεων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν μελλοντικούς ευρωπαϊκούς προϋπολογισμούς.
Υπάρχει επίσης ένα βαθύτερο θεσμικό ζήτημα. Ο κοινός ευρωπαϊκός δανεισμός, που αρχικά παρουσιάστηκε ως έκτακτο εργαλείο αντιμετώπισης κρίσεων, χρησιμοποιείται πλέον για την εξυπηρέτηση νέων στρατηγικών αναγκών.
Η εξέλιξη αυτή μπορεί να ενισχύσει την οικονομική ολοκλήρωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μπορεί όμως και να προκαλέσει αντιδράσεις από κυβερνήσεις που φοβούνται τη σταδιακή μεταφορά περισσότερων δημοσιονομικών αρμοδιοτήτων στις Βρυξέλλες.
Το δεύτερο γερμανικό αίτημα: Περιορισμός του δικαιώματος βέτο
Η επιστολή Μερτς περιλαμβάνει και μια δεύτερη, ιδιαίτερα σημαντική διάσταση. Το Βερολίνο επιθυμεί να περιοριστεί η δυνατότητα μεμονωμένων κρατών να εμποδίζουν μελλοντικές αποφάσεις χρηματοδότησης της Ουκρανίας. Σήμερα, σημαντικές αποφάσεις για τον πολυετή προϋπολογισμό και ορισμένους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς απαιτούν ομοφωνία.
Αυτό δίνει σε κάθε κράτος-μέλος ισχυρή διαπραγματευτική θέση. Η Γερμανία εξετάζει τη δυνατότητα μετάβασης σε διαδικασίες λήψης αποφάσεων με ειδική πλειοψηφία για μελλοντικά χρηματοδοτικά εργαλεία. Υπάρχει όμως ένα θεσμικό εμπόδιο: η αλλαγή των κανόνων που απαιτούν ομοφωνία μπορεί να προϋποθέτει και η ίδια ομόφωνη απόφαση.
Η διαφορά δεν είναι τεχνική. Αφορά τη θεμελιώδη ισορροπία μεταξύ των ευρωπαϊκών θεσμών και των εθνικών κυβερνήσεων. Για τους υποστηρικτές της μεταρρύθμισης, η ομοφωνία επιτρέπει σε μία χώρα να παραλύει αποφάσεις που θεωρούνται κρίσιμες για την κοινή ασφάλεια.
Για τους επικριτές της, το βέτο αποτελεί αναγκαία εγγύηση εθνικής κυριαρχίας, ιδιαίτερα όταν οι αποφάσεις συνεπάγονται σημαντικές δημοσιονομικές υποχρεώσεις. Η συζήτηση για την Ουκρανία μετατρέπεται έτσι σε συζήτηση για το μελλοντικό πολιτικό μοντέλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Γιατί η Γερμανία σκληραίνει τώρα τη στάση της;
Η γερμανική στρατηγική συνδέεται με τρεις παράγοντες.
Ο πρώτος είναι το μέγεθος της ήδη αναληφθείσας οικονομικής επιβάρυνσης. Σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου Kiel, η Γερμανία έχει προσφέρει σχεδόν €31 δισ. σε βοήθεια προς την Ουκρανία από την έναρξη του πολέμου. Σε απόλυτα ποσά αποτελεί τον μεγαλύτερο ευρωπαϊκό χρηματοδότη. Ωστόσο, ως ποσοστό του ΑΕΠ κατατάσσεται χαμηλότερα, στην ένατη θέση μεταξύ των κρατών της ΕΕ.
Ο δεύτερος παράγοντας είναι η εσωτερική δημοσιονομική πίεση. Η Γερμανία αντιμετωπίζει ανάγκες αυξημένων αμυντικών δαπανών, επενδύσεων σε υποδομές και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας της.
Ταυτόχρονα, η ασθενής οικονομική δυναμική και οι πολιτικές διαφωνίες για τις δημόσιες δαπάνες περιορίζουν την ευχέρεια της κυβέρνησης να αναλαμβάνει διαρκώς νέες υποχρεώσεις.
Ο τρίτος παράγοντας είναι πολιτικός. Η άνοδος της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) ενισχύει την πίεση προς την κυβέρνηση να δικαιολογεί στους Γερμανούς φορολογουμένους κάθε νέα χρηματοδοτική δέσμευση. Το επιχείρημα ότι η Γερμανία πληρώνει δυσανάλογα μεγάλο μέρος του ευρωπαϊκού λογαριασμού μπορεί να αξιοποιηθεί από την αντιπολίτευση.
Η απαίτηση του Μερτς για δίκαιο επιμερισμό των βαρών εξυπηρετεί, επομένως, και μια εσωτερική πολιτική ανάγκη. Επιτρέπει στην κυβέρνηση να συνεχίσει να υποστηρίζει την Ουκρανία, παρουσιάζοντας παράλληλα τη στάση της ως υπεράσπιση των συμφερόντων των Γερμανών φορολογουμένων.
Η Ευρώπη φοβάται και τις πολιτικές ανατροπές του 2027
Το χρονοδιάγραμμα έχει ιδιαίτερη σημασία. Το 2027 αναμένονται σημαντικές εκλογικές αναμετρήσεις σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Ιταλία και η Πολωνία.
Η ενίσχυση πολιτικών δυνάμεων που αμφισβητούν την οικονομική στήριξη της Ουκρανίας θα μπορούσε να καταστήσει δυσκολότερη τη διατήρηση μιας κοινής ευρωπαϊκής γραμμής.
Η ανάλυση του Carnegie Endowment της 2ας Νοεμβρίου επισημαίνει ότι η ευρωπαϊκή υποστήριξη έχει γίνει ακόμη πιο κρίσιμη μετά τον περιορισμό της άμεσης αμερικανικής βοήθειας, ενώ οι δημοσιονομικές πιέσεις και οι πολιτικές αλλαγές αυξάνουν την αβεβαιότητα. Από αυτή την άποψη, η γερμανική πρωτοβουλία δεν αποσκοπεί μόνο στην κάλυψη των αναγκών του 2027.
Επιδιώκει τη δημιουργία ενός χρηματοδοτικού πλαισίου που θα μπορεί να λειτουργεί και μετά από ενδεχόμενες αλλαγές κυβερνήσεων. Το ερώτημα είναι κατά πόσο μια τέτοια μακροπρόθεσμη δέσμευση μπορεί να γίνει αποδεκτή από όλες τις χώρες, όταν οι μελλοντικές πολιτικές και οικονομικές συνθήκες παραμένουν αβέβαιες.
Διαβάστε ακόμα: Ποιους αγρότες πρέπει να σώσει η ΕΕ; Ας ξεκινήσει η μάχη
Τι σημαίνει η σύγκρουση για την Ελλάδα;
Για την Ελλάδα, η διαπραγμάτευση έχει σημασία πολύ πέρα από την εξωτερική πολιτική.
Η χώρα έχει συμφέρον να διατηρηθεί η χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής ασφάλειας, αλλά ταυτόχρονα εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τις παραδοσιακές ευρωπαϊκές πολιτικές. Η Κοινή Αγροτική Πολιτική και τα προγράμματα συνοχής αποτελούν βασικά εργαλεία χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας.
Εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση επιλέξει να χρηματοδοτήσει περισσότερες στρατηγικές προτεραιότητες χωρίς αντίστοιχη αύξηση του συνολικού προϋπολογισμού, θα ενταθεί η πίεση για ανακατανομή πόρων.
Αυτό δημιουργεί τρεις προκλήσεις για την ελληνική πλευρά.
Πρώτον, την προστασία των κονδυλίων για την αγροτική παραγωγή, τις περιφερειακές υποδομές και την οικονομική σύγκλιση.
Δεύτερον, τη διασφάλιση ότι οποιαδήποτε νέα ευρωπαϊκή χρηματοδοτική υποχρέωση θα κατανέμεται με σαφή και προβλέψιμο τρόπο.
Τρίτον, την ανάγκη να συνδεθούν οι αυξημένες ευρωπαϊκές δαπάνες για την άμυνα και την ασφάλεια με πραγματικές επενδυτικές και βιομηχανικές ευκαιρίες.
Η Ελλάδα δεν έχει συμφέρον να αντιμετωπίσει τη συζήτηση ως ένα απλό δίλημμα μεταξύ Ουκρανίας και ευρωπαϊκών επιδοτήσεων. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να χρηματοδοτήσει ταυτόχρονα την ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα και την οικονομική σύγκλιση.
Αυτό προϋποθέτει μια ευρύτερη συζήτηση για το μέγεθος του προϋπολογισμού, τις πηγές εσόδων και τον ρόλο του κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού.
Η επόμενη κρίσιμη ημερομηνία: 26–27 Νοεμβρίου
Η ειδική σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 26 και 27 Νοεμβρίου αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό σταθμό των διαπραγματεύσεων. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα κληθούν να εξετάσουν τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας και την πορεία των συζητήσεων για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να εξασφαλίσει συμφωνία για το δημοσιονομικό πλαίσιο πριν από το τέλος του 2026, ώστε να υπάρχει επαρκής χρόνος για τις νομοθετικές διαδικασίες πριν από την έναρξή του το 2028. Η πίεση του χρόνου λειτουργεί υπέρ της γερμανικής στρατηγικής, αλλά αυξάνει και τον κίνδυνο αδιεξόδου.
Εάν δεν υπάρξει συμβιβασμός, η χρηματοδότηση της Ουκρανίας θα μπορούσε να εμπλακεί σε μια ευρύτερη αντιπαράθεση για τον τρόπο κατανομής των ευρωπαϊκών πόρων.
Εν κατακλείδι: Η Ουκρανία δοκιμάζει τη δημοσιονομική αρχιτεκτονική της Ευρώπης
Η αντιπαράθεση που άνοιξε ο Φρίντριχ Μερτς δεν είναι απλώς μια διαφωνία για μερικές δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ. Είναι μια σύγκρουση για το πώς θα χρηματοδοτείται στο μέλλον η ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει συνηθίσει να αντιμετωπίζει τις μεγάλες κρίσεις με έκτακτα χρηματοδοτικά εργαλεία, προσωρινές συμφωνίες και δύσκολους συμβιβασμούς μεταξύ των κρατών-μελών. Όμως η στήριξη της Ουκρανίας δεν έχει πλέον τον χαρακτήρα μιας βραχυπρόθεσμης έκτακτης παρέμβασης.
Απαιτεί μακροχρόνιες δεσμεύσεις, προβλέψιμους πόρους και μια κοινή αντίληψη για την κατανομή του κόστους. Το γερμανικό τελεσίγραφο φέρνει στο προσκήνιο μια αντίφαση που η Ευρώπη δεν μπορεί να αγνοεί επ' αόριστον.
Η Ένωση επιθυμεί να λειτουργεί ως γεωπολιτική δύναμη, αλλά εξακολουθεί να χρηματοδοτεί πολλές από τις στρατηγικές της φιλοδοξίες μέσα από έναν δημοσιονομικό μηχανισμό που βασίζεται στις δύσκολες διαπραγματεύσεις 27 εθνικών κυβερνήσεων. Το ζήτημα δεν είναι μόνο εάν θα βρεθούν τα χρήματα για το 2027.
Είναι εάν η Ευρώπη μπορεί να δημιουργήσει έναν αξιόπιστο τρόπο χρηματοδότησης της κοινής ασφάλειας χωρίς να υπονομεύσει τις παραδοσιακές πολιτικές που στηρίζουν την οικονομική και κοινωνική της συνοχή.
Από την απάντηση θα εξαρτηθεί όχι μόνο το μέλλον της Ουκρανίας, αλλά και η δυνατότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μετατρέψει τις γεωπολιτικές της φιλοδοξίες σε πραγματική οικονομική και πολιτική ισχύ.
Add comment
Comments