Γερμανία: Η AfD στο 28%, εννέα μονάδες μπροστά από τον Μερτς – Πολιτικός σεισμός για τον κυβερνητικό συνασπισμό

Published on November 21, 2026 at 6:24 PM

Η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) εδραιώνεται στην πρώτη θέση των δημοσκοπήσεων, αφήνοντας τη Χριστιανοδημοκρατική Ένωση CDU/CSU του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς στο 19%.

Από τον Τηλέμαχο | Συντακτική ομάδα Greece2Day

Η δημοσκόπηση που αποτυπώνει τη νέα πολιτική πραγματικότητα

Η Γερμανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πολιτική αναδιάταξη που πριν από λίγα χρόνια θα φαινόταν εξαιρετικά δύσκολο να προβλεφθεί. Η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), η οποία μέχρι πρόσφατα αντιμετωπιζόταν ως κόμμα διαμαρτυρίας με ιδιαίτερη δύναμη στα ανατολικά κρατίδια, εμφανίζεται πλέον ως η ισχυρότερη πολιτική δύναμη σε εθνικό επίπεδο.

Στη νέα δημοσκόπηση της INSA, που πραγματοποιήθηκε από τις 16 έως τις 20 Νοεμβρίου 2026 για την BILD, η AfD συγκεντρώνει 28%, έναντι 19% των CDU/CSU.

Η διαφορά των εννέα ποσοστιαίων μονάδων δεν αποτελεί απλώς μια οριακή δημοσκοπική πρωτιά. Αντανακλά την υποχώρηση των δύο κομμάτων που κυριάρχησαν στην πολιτική ζωή της μεταπολεμικής Γερμανίας και την άνοδο ενός κόμματος της ριζοσπαστικής δεξιάς, το οποίο αμφισβητεί σημαντικές πλευρές της μεταπολεμικής πολιτικής συναίνεσης.

Τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης INSA

Η σημαντικότερη διαπίστωση δεν είναι μόνο η πρωτιά της AfD. Είναι ότι το CDU/CSU και το SPD, τα δύο κόμματα που αποτελούν σήμερα τον κυβερνητικό συνασπισμό, συγκεντρώνουν αθροιστικά μόλις το ένα τρίτο της πρόθεσης ψήφου.

Αντίθετα, η AfD εμφανίζεται να συγκεντρώνει σχεδόν τόση εκλογική υποστήριξη όση και οι δύο κυβερνητικοί εταίροι μαζί. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα μπορούσε αυτομάτως να σχηματίσει κυβέρνηση. Το γερμανικό εκλογικό σύστημα, οι μετεκλογικές συνεργασίες και η στάση των υπόλοιπων κομμάτων παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες.

Δεν πρόκειται για ένα μεμονωμένο δημοσκοπικό αποτέλεσμα

Η εικόνα της INSA επιβεβαιώνεται, με διαφοροποιήσεις, και από άλλες πρόσφατες έρευνες. Η YouGov καταγράφει την AfD στο 29% και το CDU/CSU στο 19%, ενώ η Forsa δίνει 26% και 21% αντίστοιχα. Η Verian εμφανίζει επίσης την AfD στο 28%, με τους Χριστιανοδημοκράτες στο 20%. 

Η σύγκλιση των αποτελεσμάτων υποδηλώνει ότι η πρωτιά της AfD δεν είναι απλώς στατιστική διακύμανση μιας συγκεκριμένης δημοσκόπησης. Χρειάζεται, ωστόσο, μια σημαντική διευκρίνιση: η τελευταία μέτρηση της INSA δεν δείχνει νέα απότομη εκτόξευση της AfD. Το κόμμα βρισκόταν ήδη στο 28% στην αμέσως προηγούμενη μέτρηση.

Η είδηση δεν είναι μια ξαφνική άνοδος μέσα σε λίγες ημέρες, αλλά η σταθεροποίηση ενός μεγάλου προβαδίσματος.

Από τις εκλογές του 2025 στη σημερινή ανατροπή

Η σύγκριση με τις ομοσπονδιακές εκλογές της 23ης Φεβρουαρίου 2025 αποτυπώνει ακόμη καθαρότερα το μέγεθος της πολιτικής μεταβολής.

Μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια, το CDU/CSU εμφανίζεται να έχει χάσει 9,5 ποσοστιαίες μονάδες από την εκλογική του επίδοση, ενώ η AfD έχει ενισχυθεί κατά 7,2 μονάδες. Το SPD υποχωρεί επίσης, αν και λιγότερο έντονα, ενώ οι Πράσινοι και η Αριστερά παρουσιάζουν ενίσχυση.

Η σύγκριση πραγματικών εκλογικών αποτελεσμάτων με δημοσκοπική πρόθεση ψήφου χρειάζεται προσοχή. Δεν αποδεικνύει ότι συγκεκριμένοι ψηφοφόροι μετακινήθηκαν απευθείας από το CDU στην AfD. Δείχνει, όμως, ότι η κυβερνητική φθορά δεν κατανέμεται ομοιόμορφα.

Οι Χριστιανοδημοκράτες εμφανίζονται να υφίστανται το μεγαλύτερο πολιτικό κόστος, ενώ η AfD έχει κατορθώσει να εδραιωθεί ως ο κυριότερος εκφραστής της δυσαρέσκειας.

Γιατί δυσκολεύεται ο Μερτς;

Ο Φρίντριχ Μερτς ανέλαβε την καγκελαρία με την προσδοκία ότι θα μπορούσε να επαναφέρει τη σταθερότητα και να ανακόψει την άνοδο της AfD. Η στρατηγική του βασίστηκε σε μια περισσότερο συντηρητική προσέγγιση σε ζητήματα μετανάστευσης, οικονομικής πολιτικής και δημόσιας ασφάλειας, σε σχέση με την περίοδο της Άνγκελα Μέρκελ.

Ωστόσο, η δημοσκοπική εικόνα δείχνει ότι η προσέγγιση αυτή δεν έχει μέχρι στιγμής ανακτήσει την πολιτική πρωτοβουλία. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι οι ψηφοφόροι που θεωρούν τη μετανάστευση πρωτεύον ζήτημα προτιμούν την AfD, την οποία αντιμετωπίζουν ως πιο συνεπή εκφραστή περιοριστικής μεταναστευτικής πολιτικής.

Μια δεύτερη εξήγηση αφορά την οικονομία. Η Γερμανία αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια διαρθρωτικές δυσκολίες: υψηλό ενεργειακό κόστος σε σχέση με ανταγωνιστικές οικονομίες, πίεση στη βιομηχανία αυτοκινήτων, χαμηλή δυναμική παραγωγικότητας, γραφειοκρατία και δημογραφική γήρανση.

Οι δυσκολίες αυτές δεν δημιουργήθηκαν αποκλειστικά από τη σημερινή κυβέρνηση. Ούτε μπορούν να αποδοθούν σε έναν μόνο πολιτικό παράγοντα. Αποτελούν, όμως, ένα περιβάλλον στο οποίο η πολιτική υπόσχεση της επιστροφής στην οικονομική κανονικότητα γίνεται δυσκολότερο να εκπληρωθεί.


Η AfD επιχειρεί να συνδέσει τη δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής και τη βιομηχανική υποχώρηση με την κριτική της στη μετανάστευση, στην ενεργειακή μετάβαση και στις πολιτικές των παραδοσιακών κομμάτων.

Αυτή η σύνδεση μπορεί να διευρύνει την απήχησή της πέρα από τον αρχικό πυρήνα των υποστηρικτών της. Δεν αποδεικνύεται, ωστόσο, από τη συγκεκριμένη δημοσκόπηση ποιο ζήτημα καθορίζει περισσότερο την επιλογή κάθε ψηφοφόρου.

Το πρόβλημα των Σοσιαλδημοκρατών

Η υποχώρηση του SPD είναι εξίσου σημαντική για τη γερμανική πολιτική. Οι Σοσιαλδημοκράτες συγκεντρώνουν 14%, ισοβαθμώντας με τους Πράσινους. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα δύσκολη θέση για ένα κόμμα που ιστορικά εκπροσώπησε μεγάλο μέρος της γερμανικής εργατικής τάξης και αποτέλεσε έναν από τους δύο βασικούς πυλώνες του πολιτικού συστήματος.

Η παραδοσιακή κοινωνική του βάση έχει διαφοροποιηθεί. Η αποβιομηχάνιση, οι μεταβολές στην απασχόληση, η άνοδος του μορφωτικού επιπέδου και οι διαφορετικές προτεραιότητες των αστικών και περιφερειακών ψηφοφόρων έχουν καταστήσει δυσκολότερη τη διατήρηση μιας ενιαίας πολιτικής συμμαχίας.

Παράλληλα, η συμμετοχή σε κυβερνητικούς συνασπισμούς με τους Χριστιανοδημοκράτες περιορίζει τη δυνατότητα του SPD να εμφανίζεται ως σαφής εναλλακτική πολιτική επιλογή. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι Σοσιαλδημοκράτες έχουν χάσει οριστικά την κοινωνική τους βάση. Σημαίνει ότι το κόμμα δυσκολεύεται να συνδυάσει την κυβερνητική ευθύνη με μια αναγνωρίσιμη πολιτική ταυτότητα.

AfD: Πρώτη στις δημοσκοπήσεις, αλλά χωρίς εύκολη πρόσβαση στην εξουσία

Το μεγαλύτερο πολιτικό πρόβλημα για την AfD δεν είναι πλέον η εκλογική της απήχηση. Είναι η δυνατότητα να μετατρέψει αυτή την απήχηση σε κυβερνητική συμμετοχή. Τα περισσότερα μεγάλα γερμανικά κόμματα εξακολουθούν να απορρίπτουν τη συνεργασία μαζί της σε ομοσπονδιακό επίπεδο.

Η πρακτική αυτή είναι γνωστή ως Brandmauer, δηλαδή "τείχος προστασίας" απέναντι στην άκρα δεξιά. Οι υποστηρικτές της θεωρούν ότι αποτελεί αναγκαία εγγύηση για τη δημοκρατική τάξη και τις θεμελιώδεις αξίες του μεταπολεμικού γερμανικού κράτους.

Οι επικριτές της αντιτείνουν ότι η συστηματική απομόνωση ενός κόμματος με τόσο μεγάλη εκλογική υποστήριξη δυσχεραίνει τον σχηματισμό κυβερνήσεων και μπορεί να ενισχύει το αφήγημα της AfD ότι το πολιτικό κατεστημένο επιδιώκει να την αποκλείσει.

Η διαφωνία δεν είναι μόνο θεωρητική. Έχει άμεσες συνέπειες για τη λειτουργία του κοινοβουλευτικού συστήματος.

Τι θα συνέβαινε αν γίνονταν εκλογές σήμερα;

Με βάση τη συγκεκριμένη δημοσκόπηση, το PolitPro παρουσιάζει την ακόλουθη ενδεικτική κατανομή των 630 εδρών της Bundestag.

Η απόλυτη πλειοψηφία απαιτεί 316 έδρες. Με αυτή την υποθετική κατανομή, η σημερινή συνεργασία CDU/CSU και SPD θα διέθετε μόλις 231 έδρες. Αντίθετα, ένας συνασπισμός CDU/CSU, SPD και Πρασίνων θα συγκέντρωνε 329 έδρες, αποκτώντας μια σχετικά περιορισμένη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ένας υποθετικός συνασπισμός CDU/CSU και AfD θα συγκέντρωνε επίσης πλειοψηφία, με 329 έδρες. Όμως, μια τέτοια συνεργασία προσκρούει στη σημερινή πολιτική στάση των Χριστιανοδημοκρατών.

Οι αριθμοί αποκαλύπτουν το παράδοξο της γερμανικής πολιτικής: η AfD μπορεί να είναι πρώτο κόμμα, χωρίς να αποτελεί τον πιθανότερο πυρήνα μιας νέας κυβέρνησης.

Παράλληλα, ο αποκλεισμός της καθιστά αναγκαίες ευρύτερες συνεργασίες μεταξύ κομμάτων με σημαντικές προγραμματικές διαφορές.

Μπορεί η Γερμανία να κυβερνηθεί αποτελεσματικά με τόσο ευρείς συνασπισμούς;

Η Γερμανία διαθέτει μακρά παράδοση κυβερνήσεων συνεργασίας. Η ανάγκη συναίνεσης δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη πολιτικής κρίσης. Αντίθετα, υπήρξε επί δεκαετίες ένα από τα στοιχεία σταθερότητας του πολιτικού της συστήματος.

Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν οι κυβερνητικοί εταίροι δυσκολεύονται να συμφωνήσουν σε κρίσιμες μεταρρυθμίσεις. Η ενεργειακή πολιτική, οι δημοσιονομικοί κανόνες, η φορολογία, οι κοινωνικές δαπάνες, η μετανάστευση και η βιομηχανική στρατηγική αποτελούν πεδία στα οποία τα γερμανικά κόμματα έχουν σημαντικές διαφορές.

Όσο περισσότερα κόμματα απαιτούνται για μια κοινοβουλευτική πλειοψηφία, τόσο δυσκολότερη μπορεί να γίνεται η επίτευξη συνεκτικών πολιτικών συμβιβασμών.

Αυτό δημιουργεί έναν δυνητικό φαύλο κύκλο. Οι πολίτες ζητούν αποτελεσματικότερη διακυβέρνηση. Τα παραδοσιακά κόμματα συγκροτούν ευρύτερους συνασπισμούς για να αποκλείσουν την AfD. Οι διαφωνίες μεταξύ των εταίρων περιορίζουν την ταχύτητα λήψης αποφάσεων. Η δυσαρέσκεια ενισχύεται και η AfD μπορεί να αποκομίζει πρόσθετα πολιτικά οφέλη.

Πρόκειται για πιθανό μηχανισμό πολιτικής δυναμικής, όχι για αναπόφευκτη εξέλιξη.


Η ευρωπαϊκή διάσταση: Τι σημαίνει η άνοδος της AfD για την ΕΕ;

Η Γερμανία δεν είναι απλώς ένα ακόμη κράτος-μέλος. Αποτελεί τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έναν από τους βασικούς παράγοντες διαμόρφωσης των ευρωπαϊκών πολιτικών.

Μια μακροχρόνια αποδυνάμωση των κυβερνήσεών της θα μπορούσε να δυσκολέψει τη λήψη αποφάσεων για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, τη χρηματοδότηση κοινών επενδύσεων, την αμυντική συνεργασία και τη βιομηχανική πολιτική.

Η AfD υποστηρίζει μια πολύ περισσότερο εθνοκεντρική προσέγγιση στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και ασκεί έντονη κριτική σε σημαντικές πολιτικές της ΕΕ. Αν αποκτούσε ουσιαστική κυβερνητική επιρροή, θα μπορούσε να μεταβάλει τη γερμανική στάση απέναντι στην ευρωπαϊκή ενοποίηση, στη μετανάστευση και στην ενεργειακή πολιτική.

Αυτό, ωστόσο, παραμένει υποθετικό σενάριο. Η σημερινή δημοσκοπική πρωτιά δεν ισοδυναμεί με κυβερνητική συμμετοχή.

Συμπέρασμα: Η μεγαλύτερη πρόκληση για τον Μερτς δεν είναι μόνο η AfD

Η δημοσκόπηση της INSA καταγράφει μια βαθιά μεταβολή. Το CDU/CSU, που κέρδισε τις εκλογές του 2025 με 28,5%, εμφανίζεται πλέον στο 19%. Η AfD, που είχε συγκεντρώσει 20,8%, βρίσκεται στο 28%. Το SPD παραμένει καθηλωμένο στο 14%.

Οι αριθμοί αυτοί δεν προδικάζουν το αποτέλεσμα των επόμενων εκλογών. Αποτυπώνουν, όμως, ένα σαφές πρόβλημα πολιτικής εκπροσώπησης για τα παραδοσιακά κόμματα.

Η πρόκληση για τον Μερτς δεν περιορίζεται στην αντιμετώπιση ενός ισχυρού πολιτικού αντιπάλου. Αφορά την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης προς την ικανότητα της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα της χώρας.

Εάν η γερμανική οικονομία ανακτήσει δυναμισμό και η κυβέρνηση παρουσιάσει απτά αποτελέσματα, οι σημερινοί συσχετισμοί μπορούν να μεταβληθούν. Εάν, αντίθετα, η οικονομική στασιμότητα και η πολιτική δυσαρέσκεια συνεχιστούν, η AfD ενδέχεται να διατηρήσει ή και να ενισχύσει το προβάδισμά της.

Το κρίσιμο ερώτημα για τη Γερμανία δεν είναι πλέον μόνο ποιο κόμμα θα έρθει πρώτο. Είναι αν το παραδοσιακό πολιτικό σύστημα μπορεί να ανακτήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών και να σχηματίζει κυβερνήσεις ικανές να λαμβάνουν αποφάσεις.

Και επειδή πρόκειται για τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, η απάντηση αφορά ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Rating: 0 stars, 0 votes.

Add comment

Comments

There are no comments yet.