Σε 10 ημέρες, ο Ντόναλντ Τραμπ συνέλαβε τον πρόεδρο της Βενεζουέλας, τρόμαξε τους Ευρωπαίους ηγέτες μιλώντας για προσάρτηση της Γροιλανδίας και επέβαλε δασμούς 25% σε όποιον κάνει συναλλαγές με το Ιράν. Το κοινό νήμα μπορεί να είναι η αποφασιστικότητα της Αμερικής να αμφισβητήσει την Κίνα και την κυριαρχία της σε κρίσιμα ορυκτά. Ανατρέποντας τον Νικολάς Μαδούρο της Βενεζουέλας και αναλαμβάνοντας τον έλεγχο της πετρελαϊκής βιομηχανίας της χώρας, οι ΗΠΑ μπορούν να περιορίσουν την πρόσβαση της Κίνας σε κρίσιμους πόρους και επενδύσεις σε μεταλλεία.
Προσαρτώντας τη Γροιλανδία, θα μπορούσαν να κρατήσουν τους αντιπάλους τους μακριά από αναδυόμενες εμπορικές οδούς και, ενδεχομένως, από την εξόρυξη ορυκτών. Επιβάλλοντας δασμούς σε όποιον κάνει συναλλαγές με το Ιράν, καθώς οι διαμαρτυρίες απειλούν την επιβίωση του καθεστώτος του, οι ΗΠΑ μπορούν να τιμωρήσουν τόσο τη χώρα της Μέσης Ανατολής όσο και την Κίνα για την αγορά πετρελαίου από αυτό.
"Η σύνδεση εδώ είναι η αντιπαλότητα ΗΠΑ-Κίνας και, σε μικρότερο βαθμό, οι στρατηγικές τριβές ΗΠΑ-Ρωσίας", δήλωσε στο CNBC μέσω email ο Νταν Αλαμαρίου, επικεφαλής γεωπολιτικής στρατηγικής στην Alpine Macro. "Οι ΗΠΑ απλώς δεν θέλουν ούτε η Κίνα ούτε η Ρωσία - ούτε το Ιράν εν προκειμένω - να επιχειρούν από τη Βενεζουέλα. Δεν θέλουν την κινεζική οικονομική επιρροή στη Γροιλανδία, ενώ θέλουν να αντιμετωπίσουν τις ρωσικές πιέσεις στην Αρκτική. Και θέλουν να αποδυναμώσουν το Ιράν και τη Βενεζουέλα, οι οποίες είναι φιλικές προς το Πεκίνο και τη Μόσχα".
Η Ρωσία και η Κίνα έχουν στρέψει την προσοχή τους στη Γροιλανδία, λόγω της υπερθέρμανσης της Αρκτικής, στην οποία λιώνει το στρώμα πάγου και καθιστά τα κρίσιμα ορυκτά του νησιού ολοένα και πιο βιώσιμα, δήλωσε ο Guy Kioni, Διευθύνων Σύμβουλος της Missang, μιας συμβουλευτικής εταιρείας, στο "Squawk Box Europe" του CNBC στις 12 Ιανουαρίου. Ως αποτέλεσμα, το πολιτικό και εμπορικό ενδιαφέρον για την αυτοδιοικούμενη δανική επικράτεια έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Τα κρίσιμα ορυκτά χρειάζονται για τα πάντα, από τα ηλεκτρικά οχήματα έως την αεροδιαστημική και την άμυνα, ενώ νέες εμπορικές οδοί στην Αρκτική έχουν επίσης αναδυθεί σε αυτό που έχει ονομαστεί "Πολικός Δρόμος του Μεταξιού". Η Ουάσινγκτον είναι αποφασισμένη να αρνηθεί τέτοιες "στρατηγικές τοποθεσίες" και πόρους στους αντιπάλους της, πρόσθεσε ο Αλαμαρίου.
Περιορισμός του ενεργειακού εφοδιασμού
Η Κίνα έχει σχεδόν μονοπώλιο στις σπάνιες γαίες. Ελέγχει το 60% της παγκόσμιας εξόρυξης και περισσότερο από το 90% της ικανότητας επεξεργασίας, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Προς το παρόν, η χώρα έχει ένα "ανεκμετάλλευτο πλεονέκτημα", δήλωσε ο Kioni. "Χωρίς ενέργεια, αυτό το πλεονέκτημα μειώνεται", ανέφερε, σημειώνοντας ότι η προσάρτηση της Γροιλανδίας θα έδινε επίσης στις ΗΠΑ πρόσβαση σε άφθονη πράσινη ενέργεια και θα τις βοηθούσε "να εξισορροπήσουν την Κίνα". Ο Kioni πρόσθεσε ότι οι ενέργειες των ΗΠΑ εναντίον δύο χωρών που παρέχουν πετρέλαιο στην Κίνα - Βενεζουέλα και Ιράν - αποσκοπούν στον περιορισμό του ενεργειακού της εφοδιασμού και στο να καταστεί η επεξεργασία σπάνιων γαιών ενεργοβόρα.
Το φθηνό πετρέλαιο της Βενεζουέλας - εκ του οποίου έως και 50 εκατομμύρια βαρέλια αναμένεται να εισρεύσουν στις ΗΠΑ - μπορεί στη συνέχεια να βοηθήσει την Ουάσιγκτον να εξασφαλίσει τις δικές της δυνατότητες επεξεργασίας. Η ανάπτυξη ικανότητας επεξεργασίας για σπάνιες γαίες είναι πιο σημαντική για τις ΗΠΑ από την εξόρυξή τους, δήλωσε ο Αλαμάριου. "Η Γροιλανδία είναι σημαντική σε αυτό το πλαίσιο, αλλά όχι καθοριστική". Πρόσθεσε: "Για να είναι μια χώρα μεγάλη δύναμη, πρέπει να έχει φθηνή ενέργεια". "Ούτε η Βενεζουέλα ούτε το Ιράν είναι σημαντικοί παραγωγοί σπάνιων γαιών, αν και και οι δύο είναι προφανώς σημαντικοί ενεργειακοί παραγωγοί", δήλωσε ο Αλαμαρίου, προσθέτοντας επίσης ότι και οι δύο έχουν "όχι ασήμαντες" μεταλλευτικές βιομηχανίες.
Κρίσιμοι ελιγμοί για ορυκτά
Ο Τραμπ ενθαρρύνει τις αμερικανικές εταιρείες να επανεισέλθουν στη Βενεζουέλα και να επενδύσουν εκεί $100 δισ. Κινεζικές εταιρείες, πολλές από τις οποίες είναι κρατικές, έχουν επενδύσει $4,8 δισ. στη χώρα της Νότιας Αμερικής τις τελευταίες δύο δεκαετίες, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε η αμερικανική ερευνητική εταιρεία Rhodium Group. Το Πεκίνο έχει επίσης δανείσει μετρητά στο Καράκας, πράγμα που σημαίνει ότι η παρέμβαση των ΗΠΑ θέτει σε κίνδυνο τις επενδύσεις της.
Η Κίνα επενδύει επίσης σε μεγάλο βαθμό στην πλούσια σε ορυκτά Αφρική. Ωστόσο, η απόσταση της ηπείρου από τις ΗΠΑ και η υπάρχουσα κινεζική παρουσία μπορεί να την εμποδίσουν να γίνει στόχος των ΗΠΑ, σύμφωνα με τον Kioni. "Η Γροιλανδία είναι εντελώς διαφορετική περίπτωση. Βρίσκεται γεωγραφικά κοντά στις ΗΠΑ και γι' αυτό είναι σημαντικό για τις ΗΠΑ, όχι μόνο να συνεργαστούν, αλλά και να έχουν τον έλεγχο της περιοχής", σημείωσε. Οι ΗΠΑ δημιούργησαν ένα κρίσιμο πλαίσιο για τα ορυκτά με τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό τον Δεκέμβριο. Ένα παρόμοιο για τη Γροιλανδία θα μπορούσε να είναι το αποτέλεσμα των σημερινών συνομιλιών μεταξύ του Υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και των Δανών ηγετών που εκπροσωπούν τη Γροιλανδία, δήλωσε ο Kioni.
Η Αυστραλία και η Μαλαισία έχουν επίσης υπογράψει συμφωνίες με τις ΗΠΑ για κρίσιμα ορυκτά, αλλά οι σύμμαχοι πιθανότατα θα παρακολουθούν στενά τα γεγονότα στη Γροιλανδία. Μέχρι στιγμής, οι αγορές έχουν σε μεγάλο βαθμό αγνοήσει τις απειλές για χρήση στρατιωτικής βίας. Κάτι τέτοιο εναντίον ενός άλλου μέλους του ΝΑΤΟ θα έκανε τους Αμερικανούς συμμάχους να αμφισβητήσουν τα οφέλη της ευθυγράμμισης, συμπεριλαμβανομένων των χωρών της Ασίας, δήλωσε ο Αλαμάριου. "Ποιο είναι το όφελος ενός συμμάχου που ζητά τμήματα της επικράτειάς σας; Εάν αυτό επιδιωχθεί, θα αποδυναμώσει σοβαρά την παγκόσμια ισχύ των ΗΠΑ, καθώς πιθανότατα θα οδηγήσει σε απώλεια σημαντικών συμμάχων", σημείωσε.
«Ένας αναδυόμενος διπολικός κόσμος»
Η κίνηση κατά της Βενεζουέλας αφορούσε επίσης την απομάκρυνση "μη αμερικανικών δυνάμεων από το Δυτικό Ημισφαίριο", δήλωσε ο Αλαμαρίου, όπως και η προτροπή για την προσάρτηση της Γροιλανδίας, αν και αυτό είναι "δυνητικά πολύ πιο επικίνδυνο και εξαιρετικά αμφιλεγόμενο". Το Ιράν είναι πιο μακριά, αλλά η Κίνα είναι ο κορυφαίος εμπορικός εταίρος του. Η σκληρή γραμμή του Τραμπ απέναντι στο Ιράν αφορά εν μέρει το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής - "και η Κίνα εισάγει σημαντικό μερίδιο της ενέργειάς της από τον Περσικό Κόλπο" - αλλά και τις πυρηνικές και πυραυλικές του δυνατότητες, την υποστήριξη κινημάτων που οι ΗΠΑ χαρακτηρίζουν τρομοκράτες, την προσπάθειά της για περιφερειακή ηγεμονία και τη μακροχρόνια εχθρότητά της με τις ΗΠΑ, κατά τπν Αλαμαρίου "Το γεγονός ότι το Ιράν είναι γεωπολιτικά πιο κοντά στη Ρωσία και την Κίνα είναι ένας άλλος λόγος", πρόσθεσε.
Είπε ότι η αντιπαλότητα ΗΠΑ-Κίνας ήταν "το κύριο νήμα"μεταξύ των ενεργειών του Τραμπ, προσθέτοντας ότι αυτό "καθορίζει όλο και περισσότερο το γεωπολιτικό και γεωοικονομικό περιβάλλον. Ζούμε σε έναν αναδυόμενο διπολικό κόσμο". Ωστόσο, ενώ οι ΗΠΑ επιδιώκουν να περιορίσουν ή να αντιμετωπίσουν την κινεζική επιρροή, δεν επιδιώκουν άμεση σύγκρουση με το Πεκίνο, επισήμανε ο Αλαμαρίου.
"Μια χαλάρωση των εντάσεων είναι ακόμα πιθανή", πρόσθεσε. Ωστόσο, η ανακοίνωση δασμών στους εμπορικούς εταίρους του Ιράν θα μπορούσε να αναγκάσει την Κίνα να επιλέξει μεταξύ της πρόσβασης στην αμερικανική αγορά και του συμμάχου της και της "ναυάγησης" της πολιτικής συμφωνίας μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων.
Η Laura D. Taylor-Kale, πρώην βοηθός υπουργός Άμυνας για την πολιτική βιομηχανικής βάσης, η οποία είναι τώρα ανώτερη συνεργάτιδα για τη Γεωοικονομία και την Άμυνα στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων, δήλωσε ότι οι δασμοί μπορεί να είναι ένας τρόπος για την Ουάσινγκτον να μειώσει την επιρροή του Πεκίνου στις σπάνιες γαίες στις εμπορικές διαπραγματεύσεις.
"Δεν νομίζω ότι ο Πρόεδρος απολαμβάνει να έχει άλλους να έχουν επιρροή πάνω του στις διαπραγματεύσεις, και έτσι η κίνηση να είναι πολύ πιο ανεξάρτητος και να έχει τόσο τις δυνατότητες εξόρυξης όσο και τις δυνατότητες επεξεργασίας, είτε εγχώριες είτε με στενούς συμμάχους και εταίρους, σίγουρα θα ήταν, υποθέτω, μέρος αυτού", δήλωσε στο "Squawk Box Europe" του CNBC στις 13 Ιανουαρίου.
"Πόσο καιρό θα χρειαστεί; Αυτό είναι ένα διαφορετικό ερώτημα", πρόσθεσε.
Add comment
Comments