Για πολλούς ανθρώπους, η άνοδος στις τιμές ηλεκτρικού ρεύματος αποτελεί σοκ. Όμως για τους 130 κατοίκους του Feldheim στο Βρανδεμβούργο, η ενέργεια παραμένει σταθερά φθηνή.
"Στο παλιό μου διαμέρισμα κατανάλωνα περίπου 2.400 κιλοβατώρες τον χρόνο. Όλη αυτή η τεχνολογία χρειάζεται πολύ ρεύμα", λέει ο Jens Neumann, δείχνοντας τον υπολογιστή του με τέσσερις οθόνες και την κονσόλα βιντεοπαιχνιδιών.
Στην προηγούμενη κατοικία του, το κόστος ηλεκτρικού ρεύματος αυξανόταν συνεχώς. Προσελκυόμενος από τις χαμηλές τιμές, μετακόμισε στο Feldheim το 2024 μαζί με άλλους νέους κατοίκους. Τώρα δηλώνει "αρκετά χαλαρός, γιατί τα έξοδά μου είναι τα μισά".
Ακόμη και όταν ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία βύθισε την Ευρώπη σε ενεργειακή κρίση και οι τιμές θέρμανσης και ηλεκτρικού εκτοξεύθηκαν, το Feldheim παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό ανεπηρέαστο. Στο αποκορύφωμα της κρίσης, το ρεύμα στη Γερμανία κόστιζε κατά μέσο όρο περίπου 45 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Στο Feldheim, το κόστος παρέμεινε σταθερό σε λιγότερο από το μισό.
Και, σύμφωνα με τον Neumann, το χωριό θα πρέπει να επεκτείνει ακόμη περισσότερο αυτό που κρατά τους λογαριασμούς τόσο χαμηλούς: τις ανεμογεννήτριες. Από τη βεράντα του μπορεί να τις παρακολουθεί να περιστρέφονται αργά.
Αυτό έρχεται σε αντίθεση με κατοίκους άλλων αγροτικών περιοχών που αντιτίθενται στις ανεμογεννήτριες κοντά τους. Ακόμη και ο καγκελάριος Friedrich Merz έχει χαρακτηρίσει τις ανεμογεννήτριες "άσχημες παρεμβάσεις" στο τοπίο.
Ωστόσο, ενόψει της πρόσφατης ενεργειακής κρίσης που προκλήθηκε από τον πόλεμο στο Ιράν και καθώς η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη Γερμανία επιβραδύνεται, η ενεργειακή μετάβαση του Feldheim μπορεί να προσφέρει σημαντικά διδάγματα.
Διαβάστε ακόμα: Η παγκοσμιοποίηση δεν πέθανε ακόμα
Πώς το Feldheim πέτυχε εξαιρετικά χαμηλές τιμές ενέργειας
Η ιστορία ξεκινά στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν ο νεαρός φοιτητής μηχανικής Michael Raschemann διέκρινε τις δυνατότητες του Feldheim. Το χωριό βρίσκεται σε έναν χαμηλό λόφο με ιδανικές συνθήκες ανέμου, ενώ κοντά υπήρχε γραμμή ηλεκτρικής ενέργειας. Επιπλέον, βρίσκεται σε αγροτική περιοχή της πρώην Ανατολικής Γερμανίας, που μετά την επανένωση αναζητούσε το μέλλον της.
"Όλα διαλύθηκαν – οι θέσεις εργασίας χάθηκαν, οι άνθρωποι αναγκάζονταν να μετακινούνται συνεχώς και τίποτα δεν προχωρούσε", θυμάται ο Raschemann. Όταν πρότεινε την κατασκευή τεσσάρων ανεμογεννητριών, ήταν τουλάχιστον κάτι νέο.
Οι ανεμογεννήτριες τότε ήταν κάτι ασυνήθιστο και προσέλκυσαν ακόμη και τηλεοπτικά συνεργεία στο χωριό.
Ο Raschemann και η σύζυγός του ίδρυσαν την ενεργειακή εταιρεία Energiequelle. Ακολούθησε μια σταδιακή και προσεκτική διαδικασία με τη συμμετοχή του δήμου, των κατοίκων και του αγροτικού συνεταιρισμού που διαχειρίζεται μεγάλο μέρος της γης. Μαζί αποφάσισαν πού θα εγκατασταθούν οι ανεμογεννήτριες χωρίς να επηρεάζονται τα σπίτια.
Ο συνεχής διάλογος ήταν ένας από τους βασικούς λόγους για τη συμμετοχή των κατοίκων, λέει ο Sebastian Herbst, επικεφαλής του τοπικού συνεταιρισμού.
"Αυτή η δομή αναπτύχθηκε αργά. Προστέθηκαν περισσότερες ανεμογεννήτριες, αλλά οι κάτοικοι ήταν πάντα ενημερωμένοι και συμμετείχαν", εξηγεί.
Επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
Σήμερα, το Feldheim δεν βασίζεται μόνο στην αιολική ενέργεια. Το 2008, ο αγροτικός συνεταιρισμός συνεργάστηκε με την Energiequelle για την κατασκευή μονάδας βιοαερίου.
Την περίοδο εκείνη, οι Ευρωπαίοι αγρότες αντιμετώπιζαν χαμηλές τιμές παραγωγού και η μονάδα προσέφερε επιπλέον εισόδημα. "Έτσι διασφαλίσαμε θέσεις εργασίας και δημιουργήσαμε νέες", λέει ο Herbst.
Σήμερα, η μονάδα μετατρέπει υγρή κοπριά, καλαμπόκι και προϊόντα άλεσης σε ηλεκτρική ενέργεια και θερμότητα, ενώ αξιοποιεί το μεθάνιο ως φιλικό προς το κλίμα καύσιμο.
Ένα εφεδρικό σύστημα θέρμανσης με ξύλο, φωτοβολταϊκά και ένα μεγάλο σύστημα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες συμπληρώνουν το ενεργειακό σύστημα.
Το χωριό παράγει πλέον εκατοντάδες εκατομμύρια κιλοβατώρες ετησίως - πολύ περισσότερες από όσες καταναλώνουν οι 130 κάτοικοί του. Πάνω από το 99% της ενέργειας διοχετεύεται στο εθνικό δίκτυο, ενώ το μικρό ποσοστό που χρησιμοποιείται τοπικά αποδείχθηκε καθοριστικό.
Φθηνή ενέργεια και υψηλή αποδοχή
Στα πρώτα χρόνια, η τοπική εταιρεία έπρεπε να αγοράζει πίσω την ενέργεια από το εθνικό δίκτυο, γεγονός που προκαλούσε δυσαρέσκεια.
Έτσι, το 2010 δημιουργήθηκε ένα ανεξάρτητο τοπικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας σε συνεργασία με τον δήμο.
Οι κάτοικοι επένδυσαν 3.000 ευρώ ανά νοικοκυριό, με τη στήριξη κρατικών και ευρωπαϊκών κονδυλίων, για την κατασκευή και δικτύου θέρμανσης.
Το Feldheim είναι το μοναδικό από τα 180 "βιοενεργειακά χωριά" της Γερμανίας με πλήρως ανεξάρτητο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας και θέρμανσης. Γι’ αυτό και το ρεύμα είναι τόσο φθηνό: ενώ στη Γερμανία η μέση τιμή είναι 35 λεπτά/κιλοβατώρα, στο Feldheim μόλις 12 λεπτά.
Τι μπορεί να μάθει ο κόσμος
Το Feldheim ωφελείται από ιδιαίτερες συνθήκες: μικρό μέγεθος, ισχυρή κοινωνική συνοχή και μικρές αποστάσεις δικτύου. Ο αγροτικός συνεταιρισμός χαίρει εμπιστοσύνης και συμμετείχε από νωρίς.
Το χωριό έχει εξελιχθεί σε πρότυπο ενεργειακής μετάβασης και προσελκύει επισκέπτες και εκπαιδευτικά προγράμματα. Παρόμοια μοντέλα υπάρχουν στη Σκωτία και την Αλάσκα, αλλά είναι δυσκολότερο να εφαρμοστούν σε μεγάλες πόλεις.
Ωστόσο, το Feldheim δείχνει ότι η έγκαιρη και ουσιαστική επικοινωνία είναι καθοριστική. Οι πολίτες πρέπει να βλέπουν οικονομικό όφελος.
"Είναι κρίσιμο να χρησιμοποιείται ένα μικρό μέρος της ενέργειας τοπικά ώστε να εξασφαλίζεται αποδοχή για τη διοχέτευση του υπόλοιπου στο δίκτυο", λέει ο Raschemann.
Παράλληλα, το χωριό πρέπει να συνεχίσει να εξελίσσεται: οι επιδοτήσεις για το βιοαέριο λήγουν και απαιτούνται νέες, πιο ισχυρές ανεμογεννήτριες.
Και εδώ, η συμμετοχή των κατοίκων θα είναι ξανά καθοριστική.
Add comment
Comments