Η Ρουμανία βιώνει ένα νέο κύμα πολιτικής αναταραχής που ενδέχεται να έχει εκτεταμένες συνέπειες για την έκτη πολυπληθέστερη χώρα της ΕΕ.
Σχεδόν έναν χρόνο μετά από μια βαθιά διχαστική προεδρική εκλογή, ο ηττημένος ακροδεξιός υποψήφιος George Simion καταγράφει πλέον άνοδο στις δημοσκοπήσεις και προκαλεί αναταραχή στο κοινοβούλιο της χώρας.
Προωθεί πρόταση δυσπιστίας κατά της κυβέρνησης την επόμενη εβδομάδα, η οποία θα μπορούσε να ανατρέψει τον πρωθυπουργό Ilie Bolojan και να πυροδοτήσει περίοδο αστάθειας, θέτοντας σε κίνδυνο την ήδη εύθραυστη οικονομική προοπτική της χώρας.
Η Ρουμανία αντιμετωπίζει μια κρίσιμη προθεσμία τον Αύγουστο για την ολοκλήρωση μεταρρυθμίσεων που θα ξεκλειδώσουν περίπου €11 δισ. από ευρωπαϊκά κονδύλια, ενώ αναλυτές ανησυχούν ότι η αδυναμία της κυβέρνησης να ελέγξει τα δημόσια οικονομικά μπορεί να οδηγήσει σε υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας.
Ωστόσο, τα σκληρά μέτρα λιτότητας που εφαρμόστηκαν τον τελευταίο χρόνο για τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος έχουν πλήξει τη δημοτικότητα των κεντροαριστερών και φιλελεύθερων πολιτικών που τα προώθησαν. Οι εθνικιστές του Simion βλέπουν πλέον ευκαιρία να επωφεληθούν πολιτικά.
Τι συμβαίνει;
Σε γενικές γραμμές, η κρίση στη Ρουμανία οφείλεται σε αντιπαράθεση μεταξύ του πρωθυπουργού Bolojan, επικεφαλής του Εθνικού Φιλελεύθερου Κόμματος, και των κυβερνητικών εταίρων του από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (PSD).
Το PSD αποχώρησε από τον κυβερνητικό συνασπισμό την περασμένη εβδομάδα και ζήτησε την αντικατάστασή του. Διαφωνεί με τη σκληρή πολιτική λιτότητας του πρωθυπουργού - όπως οι αυξήσεις φόρων και το “πάγωμα” μισθών στο δημόσιο — καθώς και με το άκαμπτο πολιτικό του ύφος.
Πλέον, το PSD στηρίζει πρόταση δυσπιστίας μαζί με το ακροδεξιό κόμμα AUR του Simion.
Ο Bolojan κατηγόρησε έντονα τον ηγέτη του PSD Sorin Grindeanu ότι παραπλανά σχετικά με το αν θα συνεργαζόταν με τον Simion. Το PSD επιμένει ότι δεν υπάρχει ουσιαστική συμμαχία με το AUR πέρα από την κοινή στάση στην ψηφοφορία.
“Αυτό είναι πολύ επικίνδυνο για τη δημοκρατία”, δήλωσε ο πολιτικός επιστήμονας Cristian Pîrvulescu, τονίζοντας ότι η κοινή προσπάθεια ανατροπής της κυβέρνησης μπορεί να “νομιμοποιήσει και να κανονικοποιήσει την ακροδεξιά”.
Η ψηφοφορία για την πρόταση δυσπιστίας αναμένεται στις 5 Μαΐου.
Τι διακυβεύεται;
Η αστάθεια στη Ρουμανία έχει συνέπειες πέρα από τα σύνορά της. Με περίπου 19 εκατομμύρια κατοίκους, αποτελεί σημαντικό παίκτη στην ΕΕ και βρίσκεται σε στρατηγική θέση στα ανατολικά σύνορα της Ένωσης, συνορεύοντας με την Ουκρανία.
Παράλληλα, κατασκευάζεται εκεί η μεγαλύτερη στρατιωτική βάση του ΝΑΤΟ στη Μαύρη Θάλασσα, ενώ στη νότια Ρουμανία λειτουργεί το αμερικανικό σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας στο Deveselu.
Η χώρα έχει διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο ως κόμβος εφοδιασμού για την υποστήριξη της Ουκρανίας στον πόλεμο με τη Ρωσία. Ωστόσο, το κόμμα του Simion κινείται γύρω στο 35% στις δημοσκοπήσεις και, αν φτάσει στην εξουσία, θα μπορούσε να διακόψει τη βοήθεια προς το Κίεβο.
Ο Simion αντιτίθεται επίσης στην επιρροή των Βρυξελλών στις δημόσιες δαπάνες και στην κοινή μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ.
Αγορές και οικονομία
Άμεση ανησυχία αποτελεί η αντίδραση των αγορών. Τα μέτρα λιτότητας θεωρούνταν κρίσιμα για την εμπιστοσύνη των επενδυτών και τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της ΕΕ. Το 2024 η Ρουμανία είχε το υψηλότερο δημοσιονομικό έλλειμμα στην Ένωση, στο 9% του ΑΕΠ.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι η πολιτική αστάθεια πρέπει να επιλυθεί έως τα μέσα Ιουνίου, καθώς οι οίκοι αξιολόγησης θα εξετάσουν την κατάσταση τους επόμενους μήνες.
Τι θα γίνει στη συνέχεια;
Μέχρι την ψηφοφορία, όλες οι πλευρές θα επιδιώξουν να εξασφαλίσουν τις 233 ψήφους που απαιτούνται για πλειοψηφία.
Αν ο Bolojan χάσει, θα αποχωρήσει από την πρωθυπουργία και ο πρόεδρος Nicușor Dan θα ξεκινήσει διαβουλεύσεις για νέο κυβερνητικό σχήμα.
Ένα πιθανό σενάριο είναι η συνέχιση του συνασπισμού με νέο, τεχνοκρατικό πρωθυπουργό. Ωστόσο, η ένταση μεταξύ των κομμάτων δυσκολεύει μια τέτοια λύση.
Αντίθετα, αν ο Bolojan επικρατήσει, ενδέχεται να συνεχίσει με κυβέρνηση μειοψηφίας, οδηγώντας το PSD στην αντιπολίτευση μαζί με το AUR.
Θα ανέλθει στην εξουσία ο Simion;
Ο Simion δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να αναλάβει την πρωθυπουργία, ωστόσο κάτι τέτοιο θεωρείται απίθανο βραχυπρόθεσμα, καθώς ο πρόεδρος έχει δηλώσει ότι δεν θα διορίσει αντιευρωπαϊκά κόμματα στην κυβέρνηση.
Η πιθανότερη διαδρομή του προς την εξουσία περνά από μελλοντικές εκλογές - τις βουλευτικές του 2028 ή τις προεδρικές του 2030.
Πώς φτάσαμε εδώ;
Πριν από 10 μήνες, ο Bolojan ανέλαβε την εξουσία με βασικό στόχο τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος.
Αυτό σήμαινε σκληρά μέτρα: φορολόγηση συντάξεων, αύξηση ΦΠΑ και πάγωμα μισθών στο δημόσιο, προκαλώντας κοινωνικές αντιδράσεις. Παρότι το έλλειμμα μειώνεται, ο πληθωρισμός παραμένει υψηλός και το πολιτικό κόστος μεγάλο.
Αναφορές κάνουν λόγο και για εντάσεις μεταξύ προέδρου και πρωθυπουργού, κάτι που όμως διαψεύδεται από το προεδρικό περιβάλλον.
Τι συμβαίνει στη ρουμανική πολιτική;
Πολλοί Ρουμάνοι εμφανίζονται κουρασμένοι από χρόνια σκανδάλων διαφθοράς και από την κρίση γύρω από καταγγελίες ρωσικής παρέμβασης στις εκλογές του 2024, που οδήγησαν ακόμη και στην ακύρωση της διαδικασίας.
Ο ακροδεξιός εθνικιστής Călin Georgescu, που προηγούνταν τότε, δικάζεται σήμερα με κατηγορίες για απόπειρα πραξικοπήματος, αλλά διατηρεί ισχυρή υποστήριξη.
Η δυσπιστία απέναντι στους θεσμούς και η συνεχής ανάγκη κυβερνητικών συνεργασιών έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον διαρκούς πολιτικής κρίσης στη χώρα.
Add comment
Comments