Η Εσθονία επιλέγει έναν εντελώς διαφορετικό δρόμο απέναντι στην έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση, ποντάροντας όχι στον περιορισμό της χρήσης της στα σχολεία αλλά στην πλήρη ενσωμάτωσή της στη μαθησιακή διαδικασία.
Η κυβέρνηση του Ταλίν θεωρεί ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί απειλή για την εκπαίδευση, αλλά ένα νέο εργαλείο που μπορεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουν οι μαθητές. Για τον λόγο αυτό, η χώρα προχωρά σε μία από τις πιο φιλόδοξες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες αξιοποίησης της AI στην εκπαίδευση, σε συνεργασία με την OpenAI, την εταιρεία πίσω από το ChatGPT.
Η υπουργός Παιδείας και Έρευνας της Εσθονίας, Kristina Kallas, υποστηρίζει ότι η προσπάθεια αποκλεισμού της τεχνητής νοημοσύνης από τις σχολικές αίθουσες είναι πρακτικά αδύνατη και ενδέχεται να αποδειχθεί ακόμη και επιζήμια για τους μαθητές.
Όπως δήλωσε, οι νέοι ήδη χρησιμοποιούν εργαλεία γενετικής τεχνητής νοημοσύνης στην καθημερινότητά τους, ανεξάρτητα από το αν αυτό επιτρέπεται ή όχι από τα σχολεία. Σύμφωνα με την ίδια, η πραγματική πρόκληση δεν είναι η απαγόρευση, αλλά η σωστή ενσωμάτωση της τεχνολογίας στη μαθησιακή διαδικασία, ώστε να ενισχύεται η κριτική σκέψη και η γνωστική ανάπτυξη αντί να υποκαθίσταται η ανθρώπινη σκέψη.
Συνεργασία με την OpenAI για τα σχολεία
Η Εσθονία έχει ήδη ξεκινήσει την ανάπτυξη ειδικής εκπαιδευτικής πλατφόρμας τεχνητής νοημοσύνης σε συνεργασία με την OpenAI, η οποία θα χρησιμοποιείται στα λύκεια της χώρας.
Περίπου οι μισοί από τους 20.000 μαθητές της ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης χρησιμοποιούν ήδη το νέο σύστημα, ενώ η πλήρης εφαρμογή του αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στο καλοκαίρι. Το επόμενο βήμα θα είναι η επέκταση και στα επαγγελματικά σχολεία κατά την επόμενη σχολική χρονιά.
Διαβάστε ακόμα: Ο πολιτικός σεισμός της Ουαλίας
Η πρωτοβουλία θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς έρχεται σε αντίθεση με την πιο επιφυλακτική στάση που κυριαρχεί σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όπου η δημόσια συζήτηση γύρω από την AI στα σχολεία επικεντρώνεται κυρίως στην αποτροπή της αντιγραφής και της “ψηφιακής εξαπάτησης” των μαθητών.
Η Kallas θεωρεί ότι αυτή η προσέγγιση είναι λανθασμένη. Όπως σημειώνει, ακόμη και στο πανεπιστήμιο όπου διδάσκει, χρειάστηκε να αλλάξει πλήρως τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται οι εργασίες, όταν διαπίστωσε ότι οι φοιτητές χρησιμοποιούσαν ήδη εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για την ολοκλήρωσή τους.
«Η AI πρέπει να λειτουργεί όπως το κομπιουτεράκι»
Η υπουργός παρομοιάζει την τεχνητή νοημοσύνη με άλλες τεχνολογίες που αρχικά αντιμετωπίστηκαν με φόβο αλλά τελικά ενσωματώθηκαν ομαλά στην εκπαίδευση, όπως οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές ή ακόμη και τα κομπιουτεράκια.
Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι η χρήση της πρέπει να γίνεται με συγκεκριμένο παιδαγωγικό πλαίσιο και όχι ανεξέλεγκτα.
Κατά την άποψή της, τα παιδιά χρειάζονται πρώτα βασικές γνώσεις, γλωσσικές δεξιότητες, αριθμητική σκέψη και κοινωνική ανάπτυξη πριν η AI μπορέσει να λειτουργήσει ουσιαστικά ως εργαλείο μάθησης.
Η ίδια επιμένει ότι η αποστήθιση και η θεμελιώδης γνώση εξακολουθούν να έχουν κρίσιμο ρόλο. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, “πρέπει να γνωρίζεις πότε ξεκίνησε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος - το 1939 - γιατί ορισμένα πράγματα απλώς πρέπει να τα ξέρεις απέξω».
Η Εσθονία ως ψηφιακό εργαστήριο της Ευρώπης
Η Εσθονία θεωρείται ήδη μία από τις πιο τεχνολογικά προηγμένες χώρες της Ευρώπης. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, σχεδόν μία στις τέσσερις επιχειρήσεις της χώρας χρησιμοποιεί ήδη τεχνητή νοημοσύνη, ποσοστό υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Το Ταλίν έχει μακρά παράδοση στην τεχνολογική καινοτομία. Από την Εσθονία ξεκίνησε το Skype, ενώ σήμερα φιλοξενεί διεθνώς αναγνωρισμένες εταιρείες όπως η Bolt και η Veriff.
Παράλληλα, το νέο εκπαιδευτικό πρόγραμμα λειτουργεί και ως ερευνητικό πείραμα για το πώς η AI επηρεάζει τη μάθηση και τη συμπεριφορά των μαθητών.
Οι εσθονικές αρχές διαβεβαιώνουν ότι τα δεδομένα των μαθητών παραμένουν υπό εθνικό έλεγχο και δεν χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση των μοντέλων της OpenAI. Οι ερευνητές θα μελετούν μόνο ανώνυμα στοιχεία χρήσης, εξετάζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές αλληλεπιδρούν με την τεχνητή νοημοσύνη.
Η Ευρώπη παρακολουθεί στενά το εσθονικό μοντέλο
Το πρόγραμμα της Εσθονίας έχει ήδη προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να διαμορφώσει κοινή στρατηγική για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση.
Οι υπουργοί Παιδείας των κρατών-μελών αναμένεται να υποστηρίξουν ένα μοντέλο που θα βασίζεται στην “ηθική, ασφαλή και ανθρωποκεντρική” χρήση της AI, με ιδιαίτερη έμφαση στις ψηφιακές δεξιότητες και στον τεχνολογικό εγγραμματισμό.
Την ίδια στιγμή, αρκετές χώρες κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση, επιβάλλοντας περιορισμούς στα smartphones μέσα στις σχολικές αίθουσες ή εξετάζοντας αυστηρότερους ελέγχους πρόσβασης των ανηλίκων στα κοινωνικά δίκτυα.
Η Εσθονία, πάντως, εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι στις γενικευμένες απαγορεύσεις. Η Kallas, θυμίζοντας τα παιδικά της χρόνια στη σοβιετική περίοδο, σημείωσε χαρακτηριστικά ότι “όταν όλα απαγορεύονται, οι άνθρωποι αφιερώνουν τον χρόνο τους στο να βρουν τρόπους να παρακάμψουν τις απαγορεύσεις”.
Add comment
Comments