Σε μια Ευρώπη όπου τα παραδοσιακά κόμματα καταρρέουν και οι νέες γενιές εμφανίζονται όλο και πιο απογοητευμένες από το πολιτικό σύστημα, η Γαλλία βιώνει ένα παράδοξο πολιτικό φαινόμενο: χιλιάδες νέοι ψηφοφόροι της Generation Z εγκαταλείπουν το κέντρο και στρέφονται μαζικά προς τον 74χρονο ριζοσπάστη σοσιαλιστή Jean-Luc Mélenchon.
Την ώρα που πολλοί θεωρούσαν πως η ηλικία, η συγκρουσιακή ρητορική και το βαρύ πολιτικό παρελθόν του θα τον απομάκρυναν από τη νέα γενιά, ο ηγέτης της Ανυπότακτης Γαλλίας (La France Insoumise - LFI) εξελίσσεται σε έναν από τους πιο δημοφιλείς πολιτικούς μεταξύ των νέων Γάλλων.
Η κατάρρευση του παραδοσιακού πολιτικού συστήματος
Η άνοδος του Mélenchon δεν μπορεί να εξηγηθεί χωρίς να ληφθεί υπόψη η βαθιά κρίση εμπιστοσύνης που διαπερνά τη γαλλική κοινωνία.
Η προεδρία Macron, που κάποτε παρουσιαζόταν ως το “νέο κέντρο” της ευρωπαϊκής πολιτικής, έχει χάσει σημαντικό μέρος της δυναμικής της. Οι μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας, η αύξηση του κόστους ζωής, οι κοινωνικές εντάσεις και η αίσθηση ότι η Γαλλία κυβερνάται υπέρ των οικονομικών ελίτ έχουν οδηγήσει πολλούς νέους σε πολιτική ριζοσπαστικοποίηση.
Παράλληλα, η παραδοσιακή σοσιαλδημοκρατία σχεδόν εξαφανίστηκε από τον πολιτικό χάρτη της χώρας. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα, που επί δεκαετίες κυριαρχούσε στην κεντροαριστερά, θεωρείται πλέον από μεγάλο μέρος της νεολαίας ως τμήμα του “παλιού συστήματος”.
Μέσα σε αυτό το κενό, ο Mélenchon κατάφερε να παρουσιαστεί ως ο μοναδικός πολιτικός που αμφισβητεί ανοιχτά το οικονομικό κατεστημένο, την ευρωπαϊκή λιτότητα και τις αγορές.
Η Gen Z βλέπει σε αυτόν «αντισυστημική αυθεντικότητα»
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι η στήριξη προς τον Mélenchon δεν βασίζεται μόνο στις οικονομικές του προτάσεις, αλλά κυρίως στην εικόνα του ως αυθεντικού αντισυστημικού πολιτικού.
Σε αντίθεση με πιο “τεχνοκρατικούς” πολιτικούς, ο Mélenchon χρησιμοποιεί έντονη γλώσσα, συγκρουσιακή ρητορική και άμεση επικοινωνία μέσω social media. Η πολιτική του παρουσία θυμίζει περισσότερο πολιτικό influencer παρά παραδοσιακό κομματικό αρχηγό.
Παρότι ανήκει σε μια γενιά πολύ μεγαλύτερη από τους υποστηρικτές του, έχει καταφέρει να συνδεθεί με νέους ψηφοφόρους που αισθάνονται ότι:
- δεν θα αποκτήσουν ποτέ σπίτι,
- δεν εμπιστεύονται τις αγορές,
- φοβούνται την κλιματική κρίση,
- και θεωρούν ότι το σημερινό οικονομικό μοντέλο λειτουργεί αποκλειστικά υπέρ των πλουσίων.
Αναλυτές σημειώνουν ότι η γαλλική Gen Z δεν κινείται πλέον με τους παραδοσιακούς διαχωρισμούς αριστεράς - δεξιάς, αλλά με όρους “συστήματος” και “αντισυστήματος”.
Διαβάστε ακόμα: Ο Trump αναζητά αμφιλεγόμενη διέξοδο από ένα στρατηγικό αδιέξοδο
Ο άνθρωπος που διχάζει τη Γαλλία
Παρά τη δημοφιλία του στους νέους, ο Mélenchon παραμένει μία από τις πιο πολωτικές προσωπικότητες της γαλλικής πολιτικής σκηνής.
Για τους υποστηρικτές του είναι:
- υπερασπιστής των κοινωνικών δικαιωμάτων,
- πολέμιος της οικονομικής ανισότητας,
- και αντίπαλος του νεοφιλελευθερισμού.
Για τους επικριτές του όμως αποτελεί:
- επικίνδυνο λαϊκιστή,
- πολιτικό ακραίας αριστεράς,
- και απειλή για τη σταθερότητα της χώρας.
Οι θέσεις του υπέρ της βαριάς φορολόγησης του πλούτου, των κρατικών παρεμβάσεων στην οικονομία και της σύγκρουσης με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες προκαλούν έντονη ανησυχία σε επιχειρηματικούς και επενδυτικούς κύκλους.
Ο ίδιος έχει επίσης δεχθεί σφοδρή κριτική για τη στάση του απέναντι στη Μέση Ανατολή, το Ισραήλ και ζητήματα ταυτότητας, ενώ αρκετοί πολιτικοί αντίπαλοι τον κατηγορούν ότι τροφοδοτεί τον κοινωνικό διχασμό.
Η νέα γαλλική Αριστερά δεν μοιάζει με την παλιά
Η πολιτική βάση του Mélenchon διαφέρει σημαντικά από την παραδοσιακή γαλλική αριστερά.
Η νέα του εκλογική δύναμη προέρχεται κυρίως από:
- νέους ψηφοφόρους,
- φοιτητές,
- πολυπολιτισμικά προάστια,
- χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα,
- και εργαζόμενους που αισθάνονται αποκλεισμένοι από την παγκοσμιοποίηση.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η επιρροή του σε νεότερες ηλικίες 18-30 ετών, όπου σε αρκετές δημοσκοπήσεις εμφανίζεται πρώτος ή δεύτερος. Ήδη από τις προηγούμενες προεδρικές εκλογές είχε καταγράψει εξαιρετικά υψηλά ποσοστά στους ψηφοφόρους κάτω των 35 ετών.
Αυτό αποκαλύπτει μια βαθύτερη πολιτισμική μετατόπιση στη γαλλική κοινωνία: πολλοί νέοι δεν φοβούνται πλέον λέξεις όπως “σοσιαλισμός”, “αναδιανομή πλούτου” ή “κρατικός παρεμβατισμός”, τις οποίες οι προηγούμενες γενιές αντιμετώπιζαν με πολύ μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα.
Το μεγάλο στοίχημα του 2027
Ο Mélenchon έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα είναι ξανά υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές του 2027, παρά την ηλικία του και παρά το γεγονός ότι στο παρελθόν είχε αφήσει να εννοηθεί ότι θα παραδώσει τη σκυτάλη σε νεότερα στελέχη.
Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν μπορεί να μετατρέψει τη δυναμική της νεολαίας σε πλειοψηφικό πολιτικό ρεύμα.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι παραμένει εξαιρετικά αντιδημοφιλής σε μεγάλα τμήματα της γαλλικής κοινωνίας, ιδιαίτερα στους μεγαλύτερους ηλικιακά ψηφοφόρους και στις μεσαίες τάξεις.
Την ίδια στιγμή, η γαλλική ακροδεξιά της Marine Le Pen και του Jordan Bardella συνεχίζει να ενισχύεται, δημιουργώντας ένα πολιτικό σκηνικό ακραίας πόλωσης.
Μια ευρωπαϊκή τάση που ανησυχεί τις ελίτ
Η άνοδος του Mélenchon δεν είναι απλώς γαλλικό φαινόμενο. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, οι νεότερες γενιές εμφανίζονται πολύ πιο ανοιχτές σε ριζοσπαστικές οικονομικές ιδέες - είτε από τα αριστερά είτε από τα δεξιά.
Η αίσθηση ότι το σημερινό οικονομικό μοντέλο δεν προσφέρει κοινωνική κινητικότητα, σταθερότητα ή προοπτική οδηγεί όλο και περισσότερους νέους στην αναζήτηση “αντισυστημικών” πολιτικών επιλογών.
Και ίσως αυτό να είναι το πιο ανησυχητικό μήνυμα για το ευρωπαϊκό κατεστημένο: ότι ένας 74χρονος σοσιαλιστής πολιτικός κατάφερε να γίνει το πολιτικό σύμβολο μιας γενιάς που έχει χάσει την πίστη της στο υπάρχον σύστημα.
Add comment
Comments