Για δεκαετίες, το αμερικανικό όνειρο βασιζόταν σε μια σχεδόν αυτονόητη υπόσχεση: σπούδασε, δούλεψε σκληρά και θα εξασφαλίσεις μια σταθερή ζωή με οικονομική ασφάλεια και κοινωνική άνοδο.
Σήμερα όμως, για εκατομμύρια νέους Αμερικανούς της Generation Z, αυτή η υπόσχεση μοιάζει να καταρρέει.
Παρά τα υψηλά επίπεδα εκπαίδευσης, τις μεταπτυχιακές σπουδές και τα βιογραφικά γεμάτα προσόντα, πολλοί νέοι στις Ηνωμένες Πολιτείες αδυνατούν να εξασφαλίσουν αξιοπρεπείς αποδοχές, σταθερή εργασία ή ακόμη και βασική οικονομική ανεξαρτησία. Η αίσθηση ότι η νέα γενιά “μένει πίσω” έχει εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές και οικονομικές κρίσεις της σύγχρονης Αμερικής.
Μια γενιά με πτυχία αλλά χωρίς οικονομική ασφάλεια
Η 29χρονη Jes Vesconte θεωρητικά έκανε όλα όσα ζητούσε το αμερικανικό σύστημα επιτυχίας. Αποφοίτησε από μία από τις κορυφαίες σχολές τέχνης της Καλιφόρνιας, συμμετείχε σε πρόγραμμα Fulbright στη Γερμανία και απέκτησε μεταπτυχιακό από το Columbia University.
Κι όμως, σήμερα δυσκολεύεται να καλύψει ακόμη και βασικά έξοδα διαβίωσης.
Μεταξύ περιστασιακών freelance εργασιών και θέσεων στον κλάδο της εστίασης, προσπαθεί να βρει συμπληρωματικό εισόδημα πριν ξεκινήσει η αποπληρωμή των φοιτητικών της δανείων.
“Δεν μπορώ σχεδόν με κανέναν τρόπο να βγάλω πάνω από 3.000 δολάρια τον μήνα”, δηλώνει χαρακτηριστικά.
Η περίπτωση της δεν είναι εξαίρεση. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Economic Policy Institute, το πανεπιστημιακό πτυχίο “χάνει σταδιακά το πλεονέκτημά του”, καθώς ακόμη και νέοι απόφοιτοι κορυφαίων πανεπιστημίων αντιμετωπίζουν ολοένα δυσκολότερες συνθήκες στην αγορά εργασίας.
Η γενιά που μεγάλωσε με υποσχέσεις και βρέθηκε αντιμέτωπη με την πραγματικότητα
Παρότι η αμερικανική οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται και η ανεργία συνολικά παραμένει σχετικά χαμηλή, οι νέοι πτυχιούχοι βιώνουν μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα.
Τα τελευταία χρόνια, το ποσοστό ανεργίας μεταξύ των πρόσφατων αποφοίτων πανεπιστημίων είναι συστηματικά υψηλότερο από εκείνο του συνολικού εργατικού δυναμικού, σύμφωνα με στοιχεία της Federal Reserve Bank of New York.
Ταυτόχρονα:
- οι μισθοί παραμένουν πιεσμένοι,
- το κόστος στέγασης έχει εκτοξευθεί,
- τα φοιτητικά δάνεια έχουν φτάσει σε ιστορικά επίπεδα,
- ενώ οι ευκαιρίες επαγγελματικής ανέλιξης μειώνονται.
Οι νέοι Αμερικανοί μεγαλώνουν πλέον με πολύ χαμηλότερες προσδοκίες για το μέλλον σε σχέση με προηγούμενες γενιές.
Η πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του αμερικανικού υπουργείου Εργασίας, Janelle Jones, σημειώνει ότι η κρίση δεν αφορά μόνο την αγορά εργασίας:
“Οι νέοι δεν είναι απλώς εργαζόμενοι. Ζουν σε μια εποχή γεμάτη πολλαπλές υπαρξιακές κρίσεις”.
Το πτυχίο παραμένει ακριβό αλλά όχι αρκετό
Το μεγαλύτερο παράδοξο της εποχής είναι ότι ενώ η αξία του πανεπιστημιακού πτυχίου μειώνεται, το κόστος σπουδών συνεχίζει να αυξάνεται.
Η τάξη αποφοίτων του 2024 εγκατέλειψε τα πανεπιστήμια με μέσο φοιτητικό χρέος σχεδόν 30.000 δολαρίων, ενώ το συνολικό φοιτητικό χρέος στις ΗΠΑ έχει ξεπεράσει τα 1,8 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Περισσότεροι από 44 εκατομμύρια Αμερικανοί εξακολουθούν να χρωστούν ομοσπονδιακά φοιτητικά δάνεια.
Για πολλούς νέους, αυτό σημαίνει ότι η ενηλικίωση ξεκινά ήδη με οικονομικό βάρος που καθιστά σχεδόν αδύνατη:
- την αγορά κατοικίας,
- τη δημιουργία οικογένειας,
- ή ακόμη και μια στοιχειωδώς άνετη ζωή.
Η αγορά εργασίας δεν προσφέρει πλέον προοπτική
Ακόμη και όσοι έχουν δουλειά δυσκολεύονται να δουν προοπτική.
Η Sophia Xu, 28 ετών και εργαζόμενη σε μεγάλη εταιρεία τεχνολογίας, περιγράφει ένα περιβάλλον όπου οι επιλογές καριέρας στενεύουν διαρκώς.
Παρά την εμπειρία της στον κλάδο, δηλώνει ότι αδυνατεί να βρει μια νέα θέση που να της προσφέρει καλύτερες συνθήκες ή πραγματική επαγγελματική ικανοποίηση.
“Ξέρω πλέον τι θέλω από τη δουλειά μου και τι θα με έκανε ευτυχισμένη. Απλώς δεν υπάρχουν αρκετές επιλογές εκεί έξω”, αναφέρει.
Η εικόνα αυτή ενισχύει τη γενικότερη απογοήτευση μιας γενιάς που μεγάλωσε πιστεύοντας ότι η τεχνολογία, η καινοτομία και η παγκοσμιοποίηση θα δημιουργούσαν απεριόριστες ευκαιρίες.
Η κατάρρευση της αισιοδοξίας των νέων
Τα τελευταία χρόνια, οι έρευνες καταγράφουν εντυπωσιακή πτώση της εμπιστοσύνης των νέων τόσο στην οικονομία όσο και στο ίδιο το αμερικανικό σύστημα.
Ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης για τις ηλικίες 18-34 κατέγραψε μεγάλη πτώση και πλέον βρίσκεται χαμηλότερα ακόμη και από εκείνον των μεγαλύτερων ηλικιακά Αμερικανών - κάτι εξαιρετικά σπάνιο ιστορικά.
Παράλληλα, οι κοινωνικές και προσωπικές σχέσεις των νέων εμφανίζουν επίσης σημάδια αποδιάρθρωσης.
Ο οικονομολόγος David Blanchflower υποστηρίζει ότι η συνολική ευημερία των νέων εργαζομένων επιδεινώνεται ραγδαία:
- λιγότεροι νέοι αποκτούν δίπλωμα οδήγησης,
- λιγότεροι βγαίνουν ραντεβού,
- λιγότεροι έχουν σεξουαλικές σχέσεις,
- και όλο και περισσότεροι βιώνουν κοινωνική απομόνωση.
Πολλοί ειδικοί συνδέουν αυτή την εξέλιξη τόσο με την οικονομική πίεση όσο και με την κυριαρχία των smartphones και των social media στην καθημερινότητα.
Η ζωή που έβλεπαν στις σειρές δεν υπάρχει πια
Για πολλούς νέους Αμερικανούς, η πραγματική ενηλικίωση αποδείχθηκε πολύ διαφορετική από εκείνη που παρουσίαζαν οι τηλεοπτικές σειρές και η ποπ κουλτούρα των προηγούμενων δεκαετιών.
Η εικόνα της ανέμελης ζωής στη Νέα Υόρκη τύπου “Friends” ή “Sex and the City” μοιάζει πλέον σχεδόν αδύνατη.
Η Vesconte περιγράφει μια πόλη όπου ακόμη και η διατήρηση κοινωνικής ζωής απαιτεί τεράστιο οικονομικό κόστος.
Πολλοί από τους φίλους της εγκατέλειψαν τη Νέα Υόρκη αμέσως μετά την αποφοίτηση, επειδή δεν μπορούσαν πλέον να αντέξουν οικονομικά ούτε το ενοίκιο ούτε τον βασικό τρόπο ζωής της πόλης.
Η επιστροφή στο πατρικό γίνεται η νέα κανονικότητα
Η οικονομική πίεση οδηγεί ολοένα περισσότερους νέους να επιστρέφουν στο σπίτι των γονιών τους.
Παρά τη μικρή υποχώρηση μετά την πανδημία, περίπου το 20% των Αμερικανών ηλικίας 25-34 ετών εξακολουθεί να ζει με τους γονείς του.
Η 23χρονη Ragini Subramanian, απόφοιτη δημοσιογραφίας και media studies, βρέθηκε να εργάζεται σε εταιρεία δημοσίων σχέσεων στο Νιου Τζέρσεϊ με αποδοχές περίπου 1.600 δολάρια τον μήνα, ξοδεύοντας σχεδόν τα μισά μόνο για το ενοίκιο ενός διαμερίσματος που μοιραζόταν με τέσσερις συγκάτοικους.
Μετά από σχεδόν έναν χρόνο, εγκατέλειψε τη δουλειά και επέστρεψε στο πατρικό της στην Καλιφόρνια.
Η ίδια παραδέχεται ότι η επιστροφή στο σπίτι των γονιών προσφέρει οικονομική ανάσα, όμως ταυτόχρονα προκαλεί κοινωνική απομόνωση και αίσθηση στασιμότητας.
Μια γενιά που αισθάνεται εγκλωβισμένη αλλά όχι ηττημένη
Παρά την αβεβαιότητα, πολλοί νέοι της Generation Z εξακολουθούν να αρνούνται να εγκαταλείψουν εντελώς τις φιλοδοξίες τους.
Η Subramanian επιμένει ότι, ακόμη και μέσα στην ανασφάλεια, δεν αισθάνεται παγιδευμένη.
“Ξέρω ότι έχω πολλά να προσφέρω στον κόσμο, είτε μέσα από μια εταιρεία είτε μέσα από τη δική μου δουλειά”, δηλώνει.
Αυτή ίσως είναι και η μεγαλύτερη αντίφαση της σημερινής αμερικανικής νεολαίας: μια γενιά που αντιμετωπίζει πρωτοφανή οικονομική πίεση, κοινωνική απομόνωση και αβεβαιότητα, αλλά συνεχίζει να αναζητά τρόπους να επαναπροσδιορίσει την έννοια της επιτυχίας και της προσωπικής ελευθερίας σε έναν κόσμο που μοιάζει ολοένα πιο απρόσιτος.
Add comment
Comments