Σκηνές πρωτοφανούς πολιτικής έντασης εκτυλίχθηκαν στην Άγκυρα, όταν δυνάμεις καταστολής εισέβαλαν στα κεντρικά γραφεία του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), του βασικού κόμματος της τουρκικής αντιπολίτευσης, επιχειρώντας να απομακρύνουν τη σημερινή ηγεσία του κόμματος έπειτα από αμφιλεγόμενη δικαστική απόφαση.
Η τουρκική αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων και πλαστικών σφαιρών μέσα στα γραφεία του CHP στην Άγκυρα, όπου στελέχη, βουλευτές και υποστηρικτές του κόμματος, μαζί με τον αρχηγό του CHP Özgür Özel, παρέμεναν οχυρωμένοι επί ημέρες. Βίντεο που μετέδωσαν τουρκικά μέσα ενημέρωσης έδειξαν αστυνομικούς να σπάνε αυτοσχέδια οδοφράγματα και να εισβάλλουν στο κτίριο.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται από πολλούς ως μία από τις σοβαρότερες πολιτικές κρίσεις στην Τουρκία των τελευταίων ετών και εντείνει τις κατηγορίες περί αυταρχικής διολίσθησης της κυβέρνησης του Recep Tayyip Erdoğan.
Η δικαστική απόφαση που πυροδότησε την κρίση
Η κρίση ξέσπασε λίγες ημέρες μετά την απόφαση τουρκικού εφετείου να ακυρώσει την εσωκομματική εκλογή του Özgür Özel στην ηγεσία του CHP το 2023.
Το δικαστήριο ακύρωσε το συνέδριο του CHP του 2023, ανατρέποντας προηγούμενη απόφαση που είχε απορρίψει καταγγελίες περί παρατυπιών στις εσωκομματικές εκλογές. Με τη νέα απόφαση ανεστάλησαν τα καθήκοντα του Özel και της ηγετικής ομάδας του κόμματος, ενώ προσωρινά επανήλθε στην ηγεσία ο 77χρονος Kemal Kılıçdaroğlu, ο οποίος ηγήθηκε του CHP από το 2010 έως το 2023.
Η απόφαση προκάλεσε πολιτικό σοκ, καθώς ο Özel θεωρείται ο άνθρωπος που αναζωογόνησε την τουρκική αντιπολίτευση και οδήγησε το CHP σε ιστορική νίκη απέναντι στο κυβερνών AKP στις δημοτικές εκλογές του 2024.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μεταξύ αυτών και η Human Rights Watch, κατηγόρησαν ανοιχτά την κυβέρνηση Erdoğan ότι επιχειρεί να “παραμερίσει την κύρια πολιτική αντιπολίτευση με τρόπους που υπονομεύουν βαθιά τα πολιτικά δικαιώματα και τη δημοκρατική διαδικασία στην Τουρκία”.
Το CHP καταγγέλλει «πολιτικό πραξικόπημα»
Η ηγεσία του CHP υποστήριξε ότι η δικαστική παρέμβαση αποτελεί πολιτικά υποκινούμενη απόπειρα αποδυνάμωσης της αντιπολίτευσης.
“Δεχόμαστε επίθεση”, δήλωσε ο Özel σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του στο Χ, την ώρα που η αστυνομία εισέβαλλε στα γραφεία του κόμματος.
Το CHP υποστήριξε ότι το μοναδικό του “έγκλημα” ήταν πως κατάφερε να νικήσει το κόμμα του Erdoğan και να αναδειχθεί για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες πρώτη πολιτική δύναμη στην Τουρκία.
Μετά την επέμβαση της αστυνομίας, ο Özel βγήκε από το κτίριο και ηγήθηκε πορείας χιλιάδων υποστηρικτών προς το τουρκικό κοινοβούλιο, περίπου έξι χιλιόμετρα μακριά.
“Θα πάρουμε πίσω τα κεντρικά μας γραφεία. Θα πάρουμε πίσω το πατρικό μας σπίτι”, δήλωσε απευθυνόμενος στους συγκεντρωμένους. “Μέχρι τότε, θα είμαστε στις πλατείες και στους δρόμους”.
Διαβάστε ακόμα: Τα πτυχία δεν είναι συνταγή επιτυχίας για την Generation Z
Η εσωκομματική σύγκρουση στο CHP
Η κρίση αποκαλύπτει και τις βαθιές εσωτερικές διαιρέσεις μέσα στο CHP.
Ο Kemal Kılıçdaroğlu, ο οποίος ηττήθηκε επανειλημμένα από τον Erdoğan σε εθνικές εκλογές, έχασε την ηγεσία του κόμματος το 2023 έπειτα από εσωκομματική αμφισβήτηση που πυροδότησε κυρίως ο Ekrem İmamoğlu, δήμαρχος Κωνσταντινούπολης και σημαντικότερος αντίπαλος του Erdoğan.
Ο İmamoğlu στήριξε ανοιχτά τον Özel, ο οποίος εξελέγη πρόεδρος του CHP τον Νοέμβριο του 2023. Ωστόσο, στελέχη που αντιδρούσαν στη νέα ηγεσία αμφισβήτησαν το αποτέλεσμα, ενώ εισαγγελείς υποστήριξαν ότι υπήρξε εξαγορά ψήφων.
Παρότι ο ίδιος ο Kılıçdaroğlu κάλεσε δημόσια σε ενότητα, η πλευρά του φέρεται να ζήτησε επισήμως από την αστυνομία της Άγκυρας να παρέμβει για την εφαρμογή της δικαστικής απόφασης και την απομάκρυνση της ομάδας Özel από τα γραφεία του κόμματος.
Η κίνηση αυτή προκάλεσε οργή μεταξύ των υποστηρικτών του Özel. Σύμφωνα με τουρκικά μέσα, έξω από τα γραφεία του CHP ακούγονταν συνθήματα όπως “Προδότης Kemal” και «Ο Kılıçdaroğlu είναι η ελπίδα του AKP”.
Το CHP και ο ιστορικός του ρόλος στην Τουρκία
Το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα αποτελεί το ιστορικότερο πολιτικό κόμμα της Τουρκίας. Ιδρύθηκε το 1923 από τον Mustafa Kemal Atatürk και υπήρξε ο βασικός εκφραστής του κοσμικού κεμαλικού κράτους.
Παρά τη μακρά περίοδο πολιτικής αδυναμίας του τη δεκαετία του 1990 και στις αρχές του 2000, το CHP κατάφερε τα τελευταία χρόνια να βελτιώσει σημαντικά την εικόνα του, κυρίως χάρη στην επιτυχία δημάρχων όπως ο Ekrem İmamoğlu στην Κωνσταντινούπολη και ο Mansur Yavaş στην Άγκυρα.
Η μεγάλη νίκη του κόμματος στις δημοτικές εκλογές του 2024 θεωρήθηκε σοβαρό πλήγμα για τον Erdoğan και το AKP, καθώς για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες η αντιπολίτευση ξεπέρασε εκλογικά το κυβερνών κόμμα.
Η υπόθεση İmamoğlu και οι κατηγορίες περί αυταρχισμού
Η πολιτική κρίση συνδέεται άμεσα και με τη φυλάκιση του Ekrem İmamoğlu, ο οποίος θεωρείται ο ισχυρότερος πολιτικός αντίπαλος του Erdoğan.
Ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης βρίσκεται προφυλακισμένος από τον Μάρτιο του 2025 και δικάζεται για υποθέσεις διαφθοράς. Σε περίπτωση καταδίκης, αντιμετωπίζει ποινές που θα μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και τα 2.000 χρόνια φυλάκισης.
Η σύλληψή του είχε προκαλέσει τεράστιες διαδηλώσεις σε ολόκληρη την Τουρκία, τις οποίες η κυβέρνηση κατέστειλε βίαια.
Παράλληλα, αρκετοί δήμαρχοι που συνδέονται με το CHP έχουν επίσης συλληφθεί ή καθαιρεθεί με κατηγορίες περί διαφθοράς, κάτι που η αντιπολίτευση χαρακτηρίζει οργανωμένο σχέδιο εξόντωσης του κόμματος.
Φόβοι για νέα πολιτική κλιμάκωση
Αναλυτές εκτιμούν ότι ο Erdoğan ενδέχεται να αξιοποιήσει τη διάσπαση στο CHP για να προκηρύξει πρόωρες εκλογές.
Παρότι το Σύνταγμα περιορίζει τον αριθμό προεδρικών θητειών, ο Τούρκος πρόεδρος θα μπορούσε να διεκδικήσει νέα πενταετή θητεία εάν προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές.
Η κυβέρνηση, πάντως, υποστηρίζει ότι η δικαστική παρέμβαση ενίσχυσε “την εμπιστοσύνη των πολιτών στη δημοκρατία”.
Ο ίδιος ο Özel, μιλώντας σε υποστηρικτές του έξω από την τουρκική Εθνοσυνέλευση, κατηγόρησε ανοιχτά την κυβέρνηση για “νέο πραξικόπημα” εις βάρος του CHP.
“Οι πραξικοπηματίες έκλεισαν αυτό το κόμμα και στο παρελθόν, αλλά ξαναγεννήθηκε”, δήλωσε. “Στις 21 Μαΐου 2026, η δικαστική και νομοθετική εξουσία του AKP έκλεισαν ξανά το CHP. Σας καλώ στο τρίτο άνοιγμα του κόμματος”.
Add comment
Comments