10 χρόνια Brexit: Οι Βρετανοί μετανιώνουν για το "Όχι" που δεν έγινε "Ναι"

Published on June 8, 2026 at 1:12 PM

Ο κορυφαίος δημοσκόπος της χώρας, Τζον Κέρτις, υποστηρίζει ότι το Brexit “δεν άντεξε στη δοκιμασία του χρόνου” - Η οικονομία, η μετανάστευση και η διεθνής επιρροή στο επίκεντρο της απογοήτευσης

Δέκα χρόνια μετά το ιστορικό δημοψήφισμα του 2016, η βρετανική κοινή γνώμη φαίνεται να έχει αλλάξει ουσιαστικά στάση απέναντι στο Brexit. Σύμφωνα με τον κορυφαίο δημοσκόπο της χώρας, καθηγητή Σερ Τζον Κέρτις, η πλειοψηφία των Βρετανών πολιτών θεωρεί πλέον ότι η αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση υπήρξε μια απογοητευτική επιλογή και ότι η χώρα θα ήταν καλύτερα εντός της ΕΕ.

Ο Κέρτις, ο οποίος θεωρείται η πλέον αξιόπιστη φωνή στη μελέτη της βρετανικής κοινής γνώμης, υποστηρίζει ότι έχει συντελεστεί μια “αποφασιστική και σταθερή μετατόπιση μακριά από το Brexit” τα τελευταία χρόνια, με τις δημοσκοπήσεις να καταγράφουν διαρκή αύξηση της υποστήριξης προς την επανένταξη της Βρετανίας στην ευρωπαϊκή οικογένεια.

Το Brexit δεν έκλεισε ποτέ τη συζήτηση

Γράφοντας στο βιβλίο του ιστορικού Σερ Άντονι Σέλντον “The Brexit Effect”, ο Κέρτις επισημαίνει ότι το δημοψήφισμα του 2016 απέτυχε τελικά να επιλύσει το θεμελιώδες ερώτημα για τη θέση της Βρετανίας στην Ευρώπη.

Όπως αναφέρει, η χώρα βρίσκεται σήμερα εκτός ενός οργανισμού στον οποίο μια έστω και μικρή πλειοψηφία των πολιτών θα επιθυμούσε να συμμετέχει.

Κατά τον ίδιο, σημαντικό ποσοστό των ψηφοφόρων έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η έξοδος από την ΕΕ “δεν άξιζε τον κόπο”.

Δέκα χρόνια μετά, η εικόνα έχει αντιστραφεί

Η μεταβολή αυτή δεν προέκυψε ξαφνικά.

Σύμφωνα με την ανάλυση περισσότερων από 500 δημοσκοπήσεων που πραγματοποιήθηκαν από το 2016 μέχρι σήμερα, η στήριξη προς το Brexit έχει υποχωρήσει σταθερά.

Μάλιστα, ο Κέρτις υποστηρίζει ότι ήδη από το πρώτο έτος μετά το δημοψήφισμα άρχισε να εμφανίζεται μεταστροφή της κοινής γνώμης, ενώ μετά την επίσημη αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ η διαφορά υπέρ των υποστηρικτών της παραμονής διευρύνθηκε σε διψήφια ποσοστά.

Το συμπέρασμά του είναι σαφές: το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος “δεν άντεξε στη δοκιμασία του χρόνου”.


Η μετανάστευση εξελίχθηκε αντίθετα από τις προσδοκίες

Ένα από τα ισχυρότερα επιχειρήματα των υποστηρικτών του Brexit ήταν η υπόσχεση ότι η έξοδος από την ΕΕ θα οδηγούσε σε σημαντική μείωση της μετανάστευσης.

Στην πράξη όμως συνέβη το αντίθετο.

Παρότι οι αφίξεις πολιτών από κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης μειώθηκαν, η συνολική μετανάστευση αυξήθηκε σημαντικά λόγω της αύξησης των μεταναστευτικών ροών από χώρες εκτός Ευρώπης.

Πολλοί ψηφοφόροι θεωρούν πλέον ότι το Brexit όχι μόνο δεν περιόρισε τη μετανάστευση αλλά συνέβαλε στη δημιουργία ακόμη μεγαλύτερων πιέσεων.

Η οικονομία στο επίκεντρο της απογοήτευσης

Εξίσου σημαντική είναι η αλλαγή στάσης απέναντι στις οικονομικές επιπτώσεις της εξόδου.

Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του 2016, οι υποστηρικτές του Brexit υποστήριζαν ότι η Βρετανία θα αποκτούσε μεγαλύτερη οικονομική ευελιξία, νέες εμπορικές συμφωνίες και υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης.

Ωστόσο, σήμερα έχει διαμορφωθεί ευρεία πεποίθηση ότι η βρετανική οικονομία έχει πληγεί.

Η αύξηση των εμπορικών εμποδίων, οι δυσκολίες στις εξαγωγές, οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού και η χαμηλότερη ανάπτυξη έχουν οδηγήσει πολλούς πολίτες στο συμπέρασμα ότι η χώρα είναι οικονομικά πιο αδύναμη εκτός ΕΕ.

Μικρότερη διεθνής επιρροή

Ένα ακόμη εύρημα που καταγράφεται στις δημοσκοπήσεις είναι η αίσθηση ότι η Βρετανία διαθέτει σήμερα μικρότερη επιρροή στη διεθνή σκηνή.

Η υπόσχεση για μια “Παγκόσμια Βρετανία” που θα λειτουργούσε ανεξάρτητα από τις Βρυξέλλες δεν φαίνεται να έχει πείσει την πλειοψηφία των πολιτών.

Αντίθετα, πολλοί θεωρούν ότι η χώρα έχει απωλέσει μέρος της πολιτικής και διπλωματικής βαρύτητας που διέθετε ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι υποσχέσεις του Brexit διαψεύστηκαν

Η συνολική εικόνα που περιγράφει ο Κέρτις είναι ιδιαίτερα δυσμενής για τους υποστηρικτές της εξόδου.

Οι προσδοκίες για χαμηλότερη μετανάστευση, ισχυρότερη οικονομία, μεγαλύτερη κυριαρχία και αυξημένη διεθνή επιρροή δεν φαίνεται να έχουν επιβεβαιωθεί στα μάτια μεγάλου μέρους των ψηφοφόρων.

Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά, οι ελπίδες που είχαν επενδύσει οι υποστηρικτές του Brexit έχουν πλέον “καταρρεύσει πλήρως”.

Η καμπάνια για τον «δρόμο της επιστροφής»

Οι αποκαλύψεις αυτές έρχονται στο πλαίσιο της νέας πρωτοβουλίας της Independent με τίτλο “Europe: The Way Back”, η οποία εξετάζει πώς θα μπορούσαν να αποκατασταθούν οι σχέσεις της Βρετανίας με την Ευρώπη.

Η καμπάνια θα περιλαμβάνει αναλύσεις, συνεντεύξεις, εκδηλώσεις και έρευνες γύρω από το μέλλον των σχέσεων Λονδίνου - Βρυξελλών, σε μια περίοδο όπου η συζήτηση για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας αναζωπυρώνεται.

Μπορεί να αντιστραφεί το Brexit;

Παρά τη σαφή μεταστροφή της κοινής γνώμης, η επιστροφή της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει πολιτικά εξαιρετικά δύσκολη.

Κανένα από τα μεγάλα κόμματα δεν υποστηρίζει σήμερα επίσημα νέο δημοψήφισμα ή πλήρη επανένταξη.

Ωστόσο, η δημοσκοπική δυναμική καταδεικνύει ότι το Brexit δεν αποτελεί πλέον αδιαμφισβήτητη επιλογή της βρετανικής κοινωνίας.

Δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα που άλλαξε την πορεία της χώρας, ολοένα και περισσότεροι Βρετανοί αναρωτιούνται αν η μεγαλύτερη πολιτική απόφαση της σύγχρονης ιστορίας τους ήταν τελικά και ένα από τα μεγαλύτερα λάθη τους.

 

Independent

Απόδοση/Προσαρμογή: Γ.Π.

Add comment

Comments

There are no comments yet.