Η δυνατότητα εργασίας από το σπίτι δεν εξαρτάται μόνο από το επάγγελμα ή την εταιρεία στην οποία εργάζεται κάποιος. Στην Ευρώπη, ο τόπος κατοικίας παίζει καθοριστικό ρόλο, με τις διαφορές μεταξύ των χωρών να είναι εντυπωσιακές.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για το 2025, οι εργαζόμενοι στη Φινλανδία είναι σχεδόν 16 φορές πιο πιθανό να εργάζονται συστηματικά εξ αποστάσεως σε σχέση με τους εργαζόμενους στη Ρουμανία, αποκαλύπτοντας ένα βαθύ χάσμα μεταξύ των ευρωπαϊκών οικονομιών ως προς την υιοθέτηση της τηλεργασίας.
Η Φινλανδία πρωταθλήτρια - Η Ελλάδα στις τελευταίες θέσεις
Η Eurostat ορίζει ως “συνήθη εργασία από το σπίτι” την παροχή εργασίας εξ αποστάσεως για τουλάχιστον το μισό των εργάσιμων ημερών μέσα σε μια περίοδο τεσσάρων εβδομάδων.
Με βάση αυτόν τον ορισμό, το 2025:
Φινλανδία: 20,5%
Ιρλανδία: 19,2%
Βέλγιο: 13,2%
Γερμανία: 13,0%
Μάλτα: 12,5%
Ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαμορφώθηκε στο 8,8%.
Αντίθετα, στις τελευταίες θέσεις βρίσκονται:
Ρουμανία: 1,3%
Βουλγαρία: 1,4%
Βόρεια Μακεδονία: 1,9%
Ελλάδα: 2,3%
Ιταλία: 2,7%
Η Ελλάδα καταγράφει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά τηλεργασίας σε ολόκληρη την Ευρώπη, με λιγότερους από τρεις στους εκατό εργαζόμενους να εργάζονται συνήθως από το σπίτι.
Ένα βαθύ γεωγραφικό χάσμα στην Ευρώπη
Τα στοιχεία δείχνουν ξεκάθαρα ότι η τηλεργασία έχει εδραιωθεί κυρίως στη Βόρεια και Βορειοδυτική Ευρώπη.
Χώρες όπως:
- Σουηδία
- Ολλανδία
- Εσθονία
- Λουξεμβούργο
- Γαλλία
- Αυστρία
καταγράφουν ποσοστά άνω του 10%.
Αντίθετα, στη Νότια και Ανατολική Ευρώπη η εξ αποστάσεως εργασία παραμένει περιορισμένη. Σερβία, Τουρκία, Κροατία, Κύπρος, Ουγγαρία και Βοσνία κινούνται επίσης κάτω από το 5%.
Μεγάλες αποκλίσεις ακόμη και στις ισχυρότερες οικονομίες
Αξιοσημείωτες είναι οι διαφορές και μεταξύ των μεγαλύτερων οικονομιών της ΕΕ.
Η Γερμανία βρίσκεται στην τέταρτη θέση της ευρωπαϊκής κατάταξης με 13%, ενώ η Γαλλία καταγράφει 11%.
Η Ισπανία βρίσκεται λίγο κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο με 7,9%.
Η Ιταλία, ωστόσο, εμφανίζει εξαιρετικά χαμηλή διείσδυση της τηλεργασίας, μόλις 2,7%, επίπεδο συγκρίσιμο με εκείνο της Ελλάδας.
Γιατί κάποιες χώρες αγκάλιασαν την τηλεργασία και άλλες όχι;
Ο αναπληρωτής διευθυντής ερευνών της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), Τζεβάτ Γκιράι Ακσόι, εξηγεί ότι οι αποκλίσεις οφείλονται κυρίως σε τρεις παράγοντες.
- Η δομή της οικονομίας
Οι οικονομίες που βασίζονται περισσότερο:
- στην πληροφορική,
- στις τηλεπικοινωνίες,
- στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες,
- στην έρευνα,
- στις συμβουλευτικές υπηρεσίες,
έχουν σαφώς μεγαλύτερη δυνατότητα εφαρμογής της τηλεργασίας.
Αντίθετα, οικονομίες με ισχυρή παρουσία:
- του τουρισμού,
- της γεωργίας,
- της βιομηχανίας,
- των κατασκευών,
- του λιανεμπορίου,
δυσκολεύονται περισσότερο, καθώς μεγάλο μέρος των επαγγελμάτων απαιτεί φυσική παρουσία.
Η περίπτωση της Ελλάδας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς σημαντικό τμήμα της οικονομικής δραστηριότητας συνδέεται με τον τουρισμό, την εστίαση και τις υπηρεσίες που δεν μπορούν να παρέχονται εξ αποστάσεως.
- Η εργασιακή κουλτούρα
Η κουλτούρα των επιχειρήσεων παίζει επίσης σημαντικό ρόλο.
Σε χώρες όπου η εργασία βασίζεται περισσότερο:
- στην αυτονομία,
- στην εμπιστοσύνη προς τον εργαζόμενο,
- στην αξιολόγηση αποτελεσμάτων,
η τηλεργασία υιοθετήθηκε ευκολότερα.
Αντίθετα, σε χώρες όπου κυριαρχεί η δια ζώσης επίβλεψη και η φυσική παρουσία στο γραφείο θεωρείται αναπόσπαστο μέρος της εργασιακής διαδικασίας, η μετάβαση υπήρξε πιο αργή.
- Οι ανάγκες των ίδιων των εργαζομένων
Οι εργαζόμενοι αποδίδουν μεγάλη αξία στην εξ αποστάσεως εργασία, κυρίως λόγω της εξοικονόμησης χρόνου.
Σύμφωνα με έρευνες της EBRD, η τηλεργασία εξοικονομεί κατά μέσο όρο περίπου 72 λεπτά ημερησίως από μετακινήσεις.
Ο χρόνος αυτός χρησιμοποιείται κυρίως:
- για εργασία,
- για οικογενειακές υποχρεώσεις,
- για φροντίδα παιδιών,
- για προσωπική ζωή.
Γι’ αυτό και η τηλεργασία παραμένει ιδιαίτερα δημοφιλής μεταξύ των γονέων και όσων έχουν μεγάλες καθημερινές μετακινήσεις.
Το διαδίκτυο και οι νόμοι κάνουν τη διαφορά
Καθοριστικό ρόλο παίζει και η ψηφιακή υποδομή.
Ο Χόρχε Καμπρίτα του Eurofound επισημαίνει ότι οι χώρες με γρήγορο και αξιόπιστο διαδίκτυο εμφανίζουν σαφώς υψηλότερα ποσοστά τηλεργασίας.
Παράλληλα, η νομοθεσία μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης.
Χώρες όπως:
- η Γαλλία,
- η Ιρλανδία,
- η Ολλανδία,
έχουν θεσπίσει δικαίωμα των εργαζομένων να ζητούν τηλεργασία, ενισχύοντας περαιτέρω την εξ αποστάσεως εργασία.
Η πανδημία άφησε μόνιμο αποτύπωμα
Παρότι η πανδημία της Covid-19 ανήκει πλέον στο παρελθόν, η τηλεργασία δεν αποδείχθηκε προσωρινό φαινόμενο.
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, έχει πλέον μετατραπεί σε μόνιμο χαρακτηριστικό πολλών ευρωπαϊκών αγορών εργασίας.
Ωστόσο, οι μεγάλες διαφορές μεταξύ των χωρών δείχνουν ότι η τηλεργασία δεν αποτελεί απλώς ένδειξη τεχνολογικής προόδου ή “μοντέρνας” οικονομίας. Αντανακλά βαθύτερες διαφορές στη δομή της παραγωγής, στις ψηφιακές υποδομές, στην εργασιακή κουλτούρα και στις πολιτικές που εφαρμόζει κάθε κράτος.
Για την Ελλάδα, όπου μόλις το 2,3% των εργαζομένων εργάζεται συνήθως από το σπίτι, το ερώτημα παραμένει αν η τηλεργασία θα μπορέσει να επεκταθεί τα επόμενα χρόνια ή αν θα παραμείνει ένα περιθωριακό μοντέλο απασχόλησης σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Add comment
Comments